Mumtehine Sûresi 12. Ayet Meali

3.Gayri meşru çocuk dünyaya getirip de onu kocalarına nisbet etmemeleri.  

Bu ifade ile, zina mahsulü çocuğun kocaya isnat edilmemesi kastedilmiş olabileceği gibi genel olarak iftirada bulunulmaması (yalan söylenmemesi ve sahtekârlık yapılmaması) da kastedilmiş olabilir.  

 Biat şartları arasında sayılan, «elleriyle ayakları arasında bir iftira uydurmama» tabiri, gayri meşru bir çocuk dünyaya getirip, onu kocasına nisbet ederek iftira etmeme anlamına gelmektedir. Âyet, Mekke fethi günü nâzil olmuş, Hz. Peygamber, erkeklerden sonra kadınların biatını kabul etmiştir.  

1- Hiç yoktan yalan uydurup, iftirada bulunmak. 2- Toplumun; doğru, iyi ve yararlı gördüğü; vahye uygun olan. 3- Bağlılık sözü vermek.  

(*) Âyette söz konusu edilen biatın içeriği hayatî bir önemi haiz olduğu kadar, bu biatın tarafları da Kur’an’ın mesajı açısından oldukça dikkat çekicidir. Her şeyden önce, kadını kol gücünün zayıflığı ve ömrünü süslenmekle geçiren bir varlık olması gerekçeleriyle horlayan bir toplumun (bk. Zuhruf 43/18), bu kadar kısa bir süre içinde onu peygamber ve devlet başkanı ile yapılan bir sözleşmenin tarafı olarak kabullenebilir hale gelmesi Kur’an’ın gerçekleştirdiği zihniyet inkılabının en belirgin göstergelerinden sayılabilir. Bunun ötesinde asıl mesaj tabii ki kadının kendisini nerede görmesi gerektiğiyle ilgilidir. Âyetin “mümin kadınlar sana biat etmeye geldiklerinde” ifadesini taşıması yani kadınları ilk hareketin öznesi yapması da bu açıdan mânidar görünmektedir. Esasen Hz. Peygamber bu âyet öncesinde ve sonrasında kadın olsun erkek olsun gerekli durumlarda ashabından biat almış olmakla beraber Kur’an’ın bu hususu ayrıca tescil etmesi, kadının toplumsal yapı içinde olması gereken yeri ısrarla belirtme ve konunun önemine özel bir vurgu yapma anlamı taşır… Kaynak: Tefsir (Kur’an Yolu) Ayrıca bu ayet vahyin indirildiği dönemden beri İslam’da kadının seçme hakkına sahip kılındığının delilidir. Çünkü onların da aynı erkekler gibi toplumu yönetme hakları vardır. Zira (والمؤمنون والمؤمنات بعضهم أولياء بعص الخ)’’ Mü’min erkekler ve mü’min kadınlar birbirlerinin velileridir (lider, vekil, yönetici, idareci vs.). Onlar (birbirlerine) iyiliği emreder, kötülükten alıkoyarlar…’’(Tevbe -9/71) şeklindeki ayetle her iki cinsin de birbirlerini yönetebileceğine, birbirlerine iyiliği emretmekte ve kötülükten sakındırma görevinde bulunma hakkına sahip olduğuna vurgu yapılmaktadır. Yani yöneticilik yapma görevi her iki cinsinin de hakkıdır. (الله اعلم) Ayrıca çocukları öldürmeme konusuna gelince; çocuklarınızı, gerek ana karnında nüfus planlaması adı altında olsun gerek kürtajla olsun gerekse doğmuş olanları toprağa gömmek veya ihmâl etmek sûretiyle olsun öldürmeyin…’’ şeklindeki ifadeyle bütün bunlar şiddetle yasaklanmıştır.  

[1] Diri diri gömmemek.  

5 Arapçada bir deyimdir. Kocasına ait olmayan bir çocuğu kocasına nispet etmek, başkasının doğurduğunu kendi doğurduğuyla değiştirmektir. Yani başkasının doğurduğu veya başka erkeklerden gayrimeşru olarak peydahladıkları bir çocuğu kocalarına nispet etmemeleri hususundadır.  

[Biat] kelimesi “bağlılık yemini” yapmak üzere ellerin birbirinin üzerine konulması işlemidir (Bkz. Fetih 48:10).,Bu ayet vahyin indirildiği dönemden beri İslam’da kadının seçme hakkına sahip kılındığının delilidir.  

1 Yani çocuklarınızı, gerek ana karnında nüfus planlaması adı altında olsun, gerekse doğmuş olanları toprağa gömmek veya ihmâl etmek sûretiyle olsun öldürmeyin. Buna; Müslüman’ca yetiştirilmeyen çocukların, küfür toplumu içerisinde ölmekten daha kötü bir hayat yaşamasına sebebiyet vermeyi de dâhil etmek gerekir. 2 “Elleri ve ayakları arasında iftira edileni getirmek” demek; “ya başka bir kadının doğurduğu bir çocuğu alıp veya kendi doğurduğu ile değiştirip, ben doğurdum diyerek veya başka bir erkekten gayri meşru’ olarak almış olduğu bir çocuğu, kocasına isnat etmekten” mecâzdır. Yukarıdaki tercüme de buna göre yapılmıştır. Ancak buradan, gıybet, nemime, bühtan, yalan ve sahtekârlığın da anlaşılması mümkün olduğu için, her ikisini de anlayarak her ikisinden de sakınmak daha doğru olur.3 Yani gerek emredilen iyiliklerin, gerekse yasaklanan kötülüklerin, hiç birine asi olmayıp itaat etmek. Zira isyan, ya emre, ya da nehye karşı olur. Emrin maruf ve meşru olması iyilik ile emrolunmasında, nehyin maruf ve meşru olması da kötülükleri yapmanın yasaklanmasındadır. (Elmalılı)4 Bu âyet, Mekke’nin fetih günü nâzil olmuş, Peygamberimiz (s.a.v) Safâ Tepesi üzerinde erkeklerden biat alırken, onun adına Hz. Ömer de aşağıda kadınlardan biat almıştır. Hz. Aişe’den rivâyet olunduğuna göre bu âyet, yukarıdaki imtihan âyetiyle beraber nâzil olmuştur. (Müslim) Erkeklerden de aynı konular üzere biat alınmıştır. (Buharî, Müslim)  

18 Bu ifade, yukarıdaki 10. ayet ile ve özellikle, “... onları sınayın ... ve onların mümin olduklarına tam emin olursanız ...” sözleriyle bağlantılıdır (bkz. not 11). Böylece, onların imanı konusunda mümkün olduğu ölçüde “emin olduktan” sonra Hz. Peygamber -veya daha sonraki dönemlerde, İslam devletinin veya toplumunun lideri-, “sınama”nın sonucunda bağlılık taahhütlerini (bey‘at) kabul etmeye yetkilidir. Ayrıca bu taahhüdün, esas olarak erkek mühtedîlerin taahhüdünden bir farkı olmadığına dikkat edilmelidir.19 Râzî’ye göre “hırsızlar” terimi, bu bağlamda, dolandırıcılık ve öteki gayrimeşru yollarla her türlü kazanç sağlanmasını kapsar.20 Zımnen, “Müşrik Araplar’ın sıkça yaptığı gibi, istemedikleri kız çocuklarını, diri diri gömerek” (bkz. ayrıca 6:151, not 147).21 Lafzen, “elleri ve ayakları arasında”: yani, kendi kendilerine. “Eller” ve “ayaklar”, her türlü insan faaliyetini sembolize eder.  

[5071] Kadınlardan alınan bu söz, cahiliyye geleneğindeki kız çocuklarını diri diri öldürme (ve’d) geleneğinden daha çok -ki onu babalar yapıyordu- kadınların hamileliklerini sonlandırmak için işledikleri bir tür “ilkel kürtaj” diyebileceğimiz cenin cinayetlerine ilişkindir. [5072] Yani: “Başkalarından olan gayr-ı meşru çocuklarını elleriyle getirip “bunlar kocalarımızdan” diye iftira etmeyeceklerine..” Bu kinayeli ifade, karşı cinsin iffet ve onuruna yönelik her türlü iftirayı kapsar. Buna sahte annelik iddiası ve gerçek anneliğin inkârı türünden, bir başka erkeği töhmet altında bırakan her tür iftira ve bühtan da dahildir. [5073] Allah Rasûlü birçok biat almıştır. Bunların zemini, zamanı, alınış usul ve üslubu farklı farklıdır. Bazen bu yemin işi için Hz. Ömer’i görevlendirmiş, Allah Rasûlü adına kadınlardan biati o almıştır (Kadınlardan alınan biat yöntemlerinin en ayrıntılı tasviri için bkz. İbn Kesir, âyetin tefsirine).  

Bu âyet Mekke’nin fethi günü inmiş, erkeklerden sonra kadınlardan da biat alınmıştır. Çocuk öldürmekten maksat: “kız çocuklarını öldürüp gömmek” tir. Meşrû bir hususta: Senin onlardan istediğin meşrû bir şey, yahut nehyedeceğin bir münker hususunda demektir. Resulullahın meşrû olmayan bir şeyi istemeyeceği kesin olduğu halde böyle buyurulması, müminlere “Halık’a isyan olan hiç bir işte mahlûka itaat edilmez.” kuralını hatırlatmak içindir.  

(489) Başkasının doğurduğu veya başka erkekten gayri meşru kazandıkları bir çocuğu, kocalarına nisbet etmemeleri. (490) Erkeklerin yanında kadınlardan da bî'at alınmasını emreden bu âyetiyle Kur'ân, 15 asır önce kadınlara oy ve seçim hakkı tanımıştır.  

[*] Yöneticilerin sadece doğru kararlarına itaat yükümlüğü var, yanlış kararlarda itaat edilmez.  

(4) Kocasına ait olmayan çocuğu kocasına isnat etmek, başkasının doğurduğunu kendi doğurduğuyla değiştirmek gibi.(5) Bağlılık sözü vermek.  

5427 Now come directions as to the points on which women entering Islam should pledge themselves. Similar points apply to men, but here the question is about women, and especially such as were likely, in those early days of Islam, to come from Pagan society into Muslim society in the conditions discussed in notes 5422 and 5423 above. A pledge on these points would search out their real motives; (1) to worship none but Allah; (2) not to steal; (3) not to indulge in sex outside the marriage tie; (4) not to commit infanticide; (the Pagan Arabs were prone to female infanticide); (5) not to indulge in slander or scandal; and (6) generally, to obey loyally the law and principles of Islam. The last was a comprehensive and sufficient phrase, but it was good to indicate also the special points to which attention was to be directed in those special circumstances. Obedience was, of course, to be in all things just and reasonable: Islam requires strict discipline but not slavishness. (R). 5427-A "That they will not utter slander, intentionally forging falsehood": Literally, ". . . nor produce any lie that they have devised between their hands and feet". These words mean that they should not falsely attribute the paternity of their illegitimate children to their lawful husbands thereby adding to the monstrosity of their original sin of infidelity. [Eds.]. 5428 If pledges are sincerely given for future conduct, admission to Islam is open. If there is anything in the past, for which there is evidence of sincere repentance, forgiveness is to be prayed for. Allah forgives in such cases: how can man refuse to give such cases a real chance? 5429 So we come back to the theme with which we started in this Surah: that we should not turn for friendship and intimacy to those who break Allah's Law and are outlaws in Allah's Kingdom. The various phases of this question, and the legitimate qualifications, have already been mentioned, and the argument is here rounded off. Cf. also 58:14.