Mu'minûn Sûresi 17. Ayet Meali

Yedi yoldan maksat yedi göktür.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 2/29; 17/44; 32/4-12; 40/57; 65/12; 71/15.  

(*) Yedi gök veya yedi duyu.  

Bkz. 2/29, 17/44, 41/12, 65/12, 71/15-16“Yedi yol” ifadesi, güneş sisteminde yer alan görülebilir gezegenlerin yörüngelerine işaret edebileceği gibi “yedi kat gök” ya da “gökteki yedi yıldız sistemi” olarak da değerlendirilebilir. Ayrıca “yedi” sayısını çokluktan kinaye olarak düşünürsek “çeşitli yollar” anlamında da değerlendirebiliriz.  

“Yedi yol” ifadesi ile güneş sisteminde yer alan, dünya dışındaki yedi gezegenin yörüngelerine işaret ediliyor olabilir. Bu ifade, “gökteki yedi yıldız sistemi”, “yedi gök tabakası” diye de açıklanmıştır.  

 Müfessirlerin çoğu, âyetteki «yedi yol»u, yedi gök olarak yorumlamışlardır. Müfessir Hamdi Yazır ise, bu yedi yoldan, insanın yedi idrak yolunu anladığını, bunların da görme, işitme, tatma, koklama ve dokunmadan ibaret beş duyu ile akıl ve vahiy yolları olduğunu ileri sürüyor.  

1- Her şey kontrolümüz altındadır.  

[6] Yıldız yolları olan yedi gök veya birbiri üstüne konmuş katlar.  

“Yedi yol” ifadesindeki [seb‘] kelimesi “çokluk” anlamı ifade ederek, insanların üzerinde “sayısız yollar, yörüngeler” bulunduğu da kastedilmiş olabilir.  

1 Taraik: Tarikat kelimesinin çoğulu olup, “kat, yol ve sistem” anlamlarına gelir. Yedi kelimesi de çokluktan kinâye olarak düşünülürse bu âyetle kastedilen; “yedi, yani onlarca katı bulunan gökler veya üzerimizde mahiyetini bilmedimiz onlarca sistemler” olabilir.  

7 Lafzen, “yedi yol”: bu ifade görülebilir gezegenlerin yörüngelerine işaret edebileceği gibi -klasik müfessirlerin dediği gibi- Kur’an’da sıkça sözü edilen “yedi kat gök” (yani, “yedi kozmik sistem”) anlamına da gelebilir. Her iki durumda da, “yedi” sayısı, çokluk bildirmek üzere deyimsel anlamda kullanılmaktadır. Bu konuyla ilgili olarak bkz. 2:29 hk. 20. not.  

[2904] Lafzen: “yedi yol..” Yedi sayısının “çeşitlilikten” kinaye oluşuna ilişkin bkz: 15:44, not 34. “Çeşitli yollar” ya da daha doğru ifadeyle “kat kat yollar” tercihimiz, tarâik kelimesinin “üst üste dizdi” (târeka) kök mânasına dayanmaktadır (Halil). Bu ibâre gezegenlerin (kevâkib) ya da yıldızların (nucûm) yörüngelerine atıf olabileceği gibi, birini içinde bulunduğumuz evrenin teşkil ettiği yedi kozmik sisteme atıf da olabilir (Krş: 25:25, not 33). [2905] Veya: “yaratılmış hiçbir varlıktan habersiz değiliz” (el-Halk için bkz: 14:19, not 20).  

(Talak 12. nin açıklamasına bkz.)  

“Tarâik” tarîkanın çoğuludur. Bu, göklerin, Allah katında inen emirlerin geçtiği yer olması itibariyledir (Talak,12). Müfessirlerin çoğu burayı yedi gök diye açıklarlar. Elmalılı M. H. Yazır ise “İnsanın yedi idrâk yolu, yani görme, işitme, tatma, koklama ve dokunmanın yanında akıl ve vahiy yolları” olduğunu düşünür.  

Yani yarattığımızı biliriz. Her şeyi bilgimize göre yaratırız. Yarattıklarımız körü körüne, kendiliğinden meydana gelmiş değildir. Biz kör bir tabiattan ibaret değiliz. Yarattıklarımız, doğanın eseri değildir. Her şey bizim derin ilim ve hikmetimizle var olmaktadır.  

[*] Göklere çıkan yollar.  

(10) Buna yedi gök, yedi yörünge, yedi güneş sistemi gibi anlamların yanı sıra, beş duyu ile akıl ve vahiyden ibaret yedi algılama yolu anlamı da verilmiştir. Bu arada, “yedi” sözcüğünün kesin bir rakamdan ziyade çokluk ifade edebileceği de dikkate alınmalıdır.  

2876 Tara'iq. tracts, roads, orbits, or paths of motion in the visible heavens. These seven are regular and clearly marked to our eyes, in the immense space that we see around us. We must go to astronomy to form any plausible theories of these motions. But their simplest observation gives us a sublime view of beauty, order, and grandeur in the universe. The assurance given in the next clause, that Allah cares for us and all His Creation, calls our attention to Allah's goodness, which is further illustrated in the subsequent verses. 2877 Allah's care for His Creation is ceaseless. A few examples of His care for our physical well-being are given in verses 18-22, and for our spiritual well-being, in Sections 2 to 5.