Mu'minûn Sûresi 113. Ayet Meali

Bkz. 20/103, 30/55, 79/46Azap görecek olan insanlarla Allah arasında geçecek olan bu temsili diyalog, Kur’an’ın başka yerlerinde de görülmektedir. Allah zamandan ve mekândan münezzehtir. Yani O’nun varlığı belli bir zamanla sınırlı olmadığı gibi belli bir mekâna da bağlı değildir. Zira zaman ve mekân yaratılmıştır, Allah ise her şeyi yaratandır. (En’am 6/102) Dolayısıyla O yaratılmışlara has özelliklerden beridir. Başka bir ifadeyle Allah, ezelde de ebedde de sonsuza dek bütün zamanların ötesinde bir varlıktır. Çünkü Allah varken ne zaman vardı ne de mekân. Bu itibarla Allah için yön, zaman, mekân mevzubahis değildir. Allah’ın yarattığı varlıklar zamana bağlı oldukları için Kur’an’da verilen örnekler zaman kavramıyla ifade edilmiştir. Burada zaman konusundaki diyalogla verilmek istenen mesaj, ahirete kıyasla dünya hayatının kısalığıdır.  

(*) Âhirette Allah ile kulları arasında geçeceği bildirilen bu diyalog, zamanın göreceliğine işaret eden temsilî bir anlatımdır. Dünyadaki zaman kavramı dünyanın şartlarına bağlı bir algılama, zihnimizin oluşturduğu bir tasavvurdur. Burada, bu fâni âlem bitip de ebedî âleme geçince zaman tasavvurunun da değişeceği anlatılmaktadır. (Kur’an Yolu Tefsiri) Aşağıdaki bazı tefsirlerde de geçtiği gibi bazılar burada (الْعَادِّينَ) ifadesinden maksat, insanların amellerin sayıp yazan meleklerdir. واختلف أهل التأويل في المعني بالعادين ، فقال بعضهم : هم الملائكة الذين يحفظون أعمال بني آدم ، ويحصون عليهم ساعاتهم (فاسأل العادين ) الملائكة الذين يحفظون أعمال بني آدم ويحصونها عليهم ((تفسير الطبري ))  

[3] Yani kıyamet gününün dehşetinden hatırımızda sayı kalmadı, kendilerinde sayı kudreti kalanlara sor.  

Benzer mesajlar: Yûnus 10:45; Tâhâ 20:103; Rûm 30:55; Ahkâf 46:35; Nâzi‘ât 79:46.  

1 Son bölüm, “onu, sayısını bilenlere sor (biz unuttuk) dediler.” diye de tercüme edilebilir.  

66 Allah’la azaptaki ruhlar arasında geçen bu temsîlî diyalog (Kur’an’da başka yerlerde de olduğu gibi) insan tarafından algılanan zamanın yanıltıcı ve izafî karakterini ve yalnızca Allah’ın tasarurufundaki mutlak ve nihaî -belki zamansız- gerçekliğe kıyasla dünya hayatının geçiciliğini dile getirmektedir. Kıyamet Günü, insanın yeryüzünde sahip olduğu zaman kavramının yok olup gitmesi, “bunu zamanı saymasını bilenlere sor” cevabındaki çaresizlikte ifadesini bulmaktadır.  

[2964] Lafzen: “cevap verdiler..” [2965] Allah’sız ve vahiysiz bir ömrün bir gün veya bir gece kadar bereketsiz, Allah’lı ve vahiyli bir gecenin bir ömre bedel olduğunu ifade eden Kadr sûresine ve ilgili notlarına bkz. Nâzi’ât sûresinin 46. âyetinde bu hakikat şöyle dile gelir: “(Kâfirler) bu hakikati bizzat gördükleri gün, onlara sanki (bu dünyada) bir akşam veya bir kuşluktan fazla kalmamışlar gibi gelecek.” Yine Ahkâf sûresinin 36. âyetinde şöyle buyurulur: “Onlar vaad edilen o günü görünce, kendilerini, gündüzün tek bir saati dışında sanki dünyada hiç yaşamamış (sayacaklar).” [2966] el-‘Âddîni, el-‘âdîn okuyanlara göre “bunu zalim öncülere sor”, el-‘âdiyyîn şeklinde okuyanlara göre “uzun yaşayanlara sor (onlar bile tasdik edecekler)” anlamına gelir (Râzî).  

2949 The question and answer about Time imply two things. (1) The attention of the ungodly is drawn to the extremely short time of the life in this world, compared to the eternity which they face: they are made to see this, and to realise how mistaken they were in their comparative valuation of things spiritual and things material. (2) Time, as we know it now, will have faded away and appear as almost nothing. It is just a matter relative to this life of temporary probation. Cf. the experience of the Companions of the Cave: 18:19.