Muhammed Sûresi 22. Ayet Meali

3.Yahut: Yönetimi, işlerin idaresini ele alırsanız.  

Ayetteki “soru”, İslam öncesi Arap dünyasının içinde bulunduğu karanlığa, zıvanadan çıkmışlığa ve anlamsız savaşlara bir işarettir.  

Âyetin baş tarafı, “Demek, başa geçtiğinizde..” şeklinde de tercüme edilebilir.  

 Âyet, Allah’a verdikleri söze sadakat göstermeyenleri suçlarken, onların iman ve İslâm’dan yüz çevirdikleri zaman cahiliye devrinin âdetlerine döneceklerini, yağma, talan, akraba arasında çekişme ve kız çocuklarını diri diri toprağa gömme gibi taşkınlıkları yapabileceklerini haber vermektedir.  

1- Haksızlığın ve kötülüğün galip gelmesine sebep olmakla. 2- İnsanların birbirlerine düşerek.  

(*) Not: Her ne kadar ayette geçen (توليتم) ’’yüz çevirmek’’ anlamına gelse de, bunun velayet’’ yani, halkı yönetme anlamında olduğunu söylemek Kur’an’ın genel mesajıyla daha uyumludur. Zaten bunlar imandan, İslamdan ve Kur’an’ın hükümlerinden yüz çevirmiş kimselerdir. Bu nedenle bunlar için ‘’eğer yüz çevirirseniz, yeryüzünde bozgunculuk yaparsınız’’ demenin bir anlamı yok? Çünkü bunlar zaten yüz çevirmişlerdir. Demek ki, bunun ‘’velayet,’’ yani halkı idare etme/yönetme anlamında olması daha uygundur. Ayrıca: İbn Abbas, ‘’Bu aynen öyle oldu, çünkü ayette vurgusu yapılan Müslümanları birbirlerine düşüren zorla ümmetin yönetimini ellerine geçiren Beni Ümeyye, yani Emevilerdir’’ diyor. Yine kaynaklara göre birçok kesim de aynen İbn Abbas gibi diyor: Yani burada Emevilerin ilerde zulüm ve zorbalıkla iktidarı ellerine geçireceklerine dair bir işaret vardır. (الله اعلم) Arapça bilenler aşağıdaki tefsir metinlerine de bakabilirler. أي هل يُتوقعُ منكم {إِن تَوَلَّيْتُمْ} أمورَ الناسِ وتأمَّرتُم عليهم {أَن تُفْسِدُواْ فِى ٱلأَرْضِ وَتُقَطّعُواْ أَرْحَامَكُمْ} تناحراً على المُلك وتهالُكاً على الدُّنيا (إرشاد العقل السليم إلى مزايا الكتاب الكريم) والمعنى هل يتوقع منكم، إلاّ فساد في الأرض وقطع الأرحام إن توليتم، ومعنى توليتم: صرتم وليا على الناس وصار الأمر لكم، وعلى هذا قيل: إنها نزلت في بني أمية. (التسهيل لعلوم التنزيل - الغرناطي) {فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِن تَوَلَّيْتُمْ} فلعلكم يا معشر المنافقين تتمنون إن توليتم أمر هذه الأمة بعد النبي صلى الله عليه وسلم {أَن تُفْسِدُواْ فِي ٱلأَرْضِ} بالقتل والمعاصي والفساد {وَتُقَطِّعُوۤاْ أَرْحَامَكُمْ} بإظهار الكفر (تفسير القرآن - الفيروزابادي) هل يتوقع منكم إن توليتم أمور الناس وتأمرتم عليهم لما تبين منكم من الشواهد ولاح من المخايل (تفسير الكشاف) وقد تأوّله بعضهم: فهل عسيتم إن توليتم أمور الناس أن تفسد وا في الأرض بمعنى الولاية، (جامع البيان في تفسير القرآن) وقال الكلبيّ: أي فهل عسيتم إن توليتم أمر الأمة أن تفسدوا في الأرض بالظلم (الجامع لاحكام القرآن) {إِن تَوَلَّيْتُمْ } أمور الناس وتأمرتم عليهم، أو اعرضتم وتوليتم عن الإِسلام (انوار التنزيل واسرار التأويل)  

[3] Veya imandan yüz çevirdikten sonra cahiliyet şiar ve âdeti olarak yeryüzünde.  

10 Krş. Bakara, 2/204-205  

Burada Yüce Allah münafıkların ikiyüzlülüklerine dikkat çekmektedir.  

1 Erham: Rahim’in çoğuludur. Rahim, esasen çocuğun meydana geldiği ana karnı demektir. Akrabalığın menşe’i olması sebebiyle akrabalığa da rahim, denilmiştir. 2 Yani; bu korkaklıkla döner harpten kaçar da ordu bozanlık edip, düşmanın yurdunuzu istilâsına sebebiyet verir ve böylece çoluk çocuğunuzu, kadınlarınızı, akrabalarınızı parçalatabilir misiniz? Çünkü İslâm ordusunda fesat çıkarıp, düşman istilâsına sebebiyet verildiği takdirde meydana gelecek sonuç, budur. Bu âyet, “Demek sizler, iş başına gelecek olursanız, yeryüzünde bozgunculuk yapacak ve akrabalık bağlarını da koparacaksınız, öyle mi?” şeklinde de tercüme edilebilir.  

28 Yukarıdaki parantez içi ifadeler, hemen hemen bütün klasik müfessirlerin bu pasaj hakkındaki açıklamaları ile uyum içindedir. Onlar, yukarıdaki belâgat gereği “soru”yu, İslam öncesi Arap dünyasının içinde bulunduğu kaosa, anlamsız yıkıcı savaşlara ve İslam’ın sayesinde kurtuldukları ahlakî karanlığa bir işaret olarak görürler. Yine de bu ayet, içinde yer aldığı pasajın tümü gibi, zaman üstü bir muhtevaya sahiptir.  

[4564] Veya, tevellâ kelimesini velâyet köküne nisbet ederek: “Yönetimi ele alırsanız”. Ne ki bu okuma bağlamla uyumlu değildir (Bkz: Ferrâ). Tercihimiz, bu belâgatı yüksek âyetin söz dizimine en uygun çeviridir. [4565] Saldırganın cezalandırılmaması zulme prim vermektir. Saldırganı durdurma ve caydırma amacı taşıyan savaş, bir ödev ve ibadet olur.  

Başka bir kırâate göre: "Zâlimler sizin başınıza geçtiği takdirde onlarla bir olup yeryüzünde bozgunculuk yapar, akrabâlık bağlarını keser, onlarla birlikte akrabânızı öldürürsünüz, değil mi?" Âyette şu mânâ da muhtemeldir: "Demek ki sizin dönüp yeryüzünde bozgunculuk yapmanız ve akrabâlık bağlarını keserek onları (öldürmeniz) umulur değil mi?"  

4847 It is no use to say, as the Quraysh said, that it is not seemly to fight against kith and kin. From one point of view the stand against sin brings "not peace, but a sword". It is a case of either subduing evil or being subdued by evil. If evil gets the upper hand, it is not likely to respect ties of kith and kin. It did not in the case of the Prophet and his adherents, and had to be suppressed, to bring about the conditions necessary for peace.