Mâide Sûresi 55. Ayet Meali

Bir gün, mescide bir yoksul gelmiş, Allah için bir şey istemişti. Namazda bulunduklarından hiç kimse bir şey verememiş, yoksul da yâ Rabbi tanık ol; Peygamberinin mescidine geldim, bana bir şey veren olmadı demişti. Bunun üzerine Ali, rükûdayken elini uzatmış, yoksul, parmağındaki yüzüğü alıp gitmişti. Bu ayet Ehli Beyt imamlarına, Sa'labi'ye, Tabari'ye, Abû-Bekr-al Razi'ye göre bu olay üzerine inmiştir. Başka çeşitli rivayetler de vardır (Macma).  

[1] Rüku mütevekkilâne ’ibâdet itmekdir.  

1- Koruyucu, yardımcı, gözeten, destekleyici, yandaş. Çevirilerde “Veli” ve velinin çoğulu olan “evliya” sözcüğüne “dost” olarak anlam verilmektedir. Oysaki bu sözcük, etik anlamıyla dostluğu değil; siyasi bağlamda yönetme, koruma, gözetilme anlamına gelmektedir. Kur'an, “dost” deyimi için halil sözcüğünü kullanmaktadır. (Örneğin, 2:254; 4:125; 17:73; 25:28) 2- Bu cümleye, literal/lafız olarak diğer çevirilerde, “namaz kılan, zekât veren ve rukû eden” şeklinde yanlış anlam verilmektedir. Oysaki ayette, sözcük anlamı itibariyle “salatı ikame edip rukû halinde zekât veren” demek olan bu terkip; Şirkten arınmış bir bilinçle Allah'a yönelmek, O'na kulluk etmek ve bunu, Allah'a bağlılığı ortaya koyarak, buyruklarına içtenlikle teslim olarak; arınmış, temizlenmiş bir benlikle yapmak demektir.  

(*) ‘’Veli’’ Koruyucu, yardımcı, gözeten, destekleyici, yandaş: Çevirilerde “Veli” ve velinin çoğulu olan “evliya” sözcüğüne “dost” olarak anlam verilmektedir. Oysaki bu sözcük, etik anlamıyla dostluğu değil; siyasi bağlamda yönetme, koruma, gözetilme anlamına gelmektedir. Kur’an, “dost” deyimi için halil sözcüğünü kullanmaktadır. (Örneğin, 2:254; 4:125; 17:73; 25:28) (E. Aktaş Meali 55. Ayet Açıklaması)  

[5] Huşu'da bulunan, nafile namaz kılan, yahut rükûda olsa da zekât veren, zekâta müsaraat eden.  

(Ebu Zer şöyle diyor: “Bir gün Hz. Resulullah ile birlikte öğle namazı kıldığımız bir sırada, bir dilenci mescittekilerden sadaka istedi, fakat ona kimse bir şey vermedi. Bu sırada Hz. Ali rükû halindeydi. Elinin küçük parmağını dilenciye doğru uzattı, o parmağında yüzük vardı. Dilenci gidip yüzüğü parmağından çıkarıp aldı. Bunu gören Hz. Resulullah Allah’a yakararak, “Allahım! Kardeşim Musa sana, “Rabbim! Gönlümü aç, işimi kolaylaştır ve dilimdeki düğümü çöz ki, sözümü anlasınlar. Ailemden bana bir yardımcı ver. Kardeşim Harun’u. Onunla kuvvetimi arttır. Onu işime ortak et ki, seni çokça tespih edelim. Şüphesiz sen bizi görensin” diye dua etti. Sen de ona, “Senin isteklerin sana verildi, Ey Musa!” diye vahyettin. Allah’ım! Ben de senin kulun ve peygamberinim, benim de gönlümü aç, işimde kolaylık sağla, ailemden Ali’yi, bana yardımcı kıl, onunla kuvvetimi arttır.”Ebu Zer diyor ki: “And olsun Allah’a, henüz Hz. Resulullah sözünü tamamlamadan Cebrail “Sizin veliniz ancak Allah, onun peygamberi ve de namaz kılan ve rükû halinde zekat veren müminlerdir” ayetini indirdi.)  

Benzer mesajlar: Bakara 2:257; Âl-i İmrân 3:68; Mâide 5:56; En‘âm 6:127; Câsiye 45:19.  

1 Bu bölüm, “…namazlarını kılan, rükû halindeyken bile zekâtlarını veren mü’minlerdir.” diye de anlaşılabilir.  

[950] Îtânın “gönülden gelerek verme” anlamı için bkz: 92:18, not 14.  

[2] Yehûd rüesâsından İslâm olan Abdullah ibni Selâm bir gün nezd-i risâletpenâha gelüb akrabâsı ve kavmi olan Kureyza ve Nadîr yahûdîlerinin kendilerinden yüz çevirdiklerini ve konuşmadıklarını söyledikde bu âyet-i kerîme nâzil oldı. Ol zamân Abdullah, "Bize Allâh'ın ve rasûlünün dostluğı kâfîdir" didi.