Mâide Sûresi 47. Ayet Meali

[Not: Anlaşılıyor ki, her kim Allah’ın indirdiği temel ve genel kurallar esas alınarak hazırlanacak bir adalet düzeni ve disiplini ile hükmetmez veya Kur’an’ın evrensel hükümlerinin uygulanmasına karşı çıkıp fırsat vermez ise, işte onlar niyetlerine göre ya kâfir, ya zalim veya fasık kimselerdir.]  

bk. Kur’an-ı Kerim, 5/68; 7/157.  

8.Kendilerine İncil verilmiş olanlar. İncil`e inanan ve onun hakkında bilgi sahibi olanlar.  

(*) İbn-i Abbas demiştir ki: “Allah’ın hükmüne inanmayanlar kâfir olurlar. İnanıp da uygulatmayan idareciler zalim ve o hüküm ve öğütlere uymayan kişiler de fasık olurlar” İbn-i Mesud da: Bu ayetler umumidir. Yalnız Yahudilere has değillerdir” demiştir. (Nesefi: 1. S. 285)  

1- Vahyin belirlediği sınırların dışına çıkan; iyi, doğru, güzel ve temiz şeylerden uzak kalan. Benliğine, yaradılışına uygun olmayan bir yola sapan.  

(*) Bu ayet: ‘’Ve (demiştik ki) İncil ehli, Allah’ın onda indirdiğiyle hükmetsin’’şeklindedir. Yani bu emir, İncil’in indiği ve henüz tahrif edilmediği o günkü İncil’de bulunan hükümlere vurgu yapılıyor. Ayrıca buradaki emir ise, o dönemde yaşayan İncil ehlinedir. Yani Kur’an’ın indiği dönemdeki muharref İncillerdeki hükümlere vurgu yapılmıyor. Zira burada İncîl’e ilk muhatap olanlara verilen emir naklediliyor. Bkz: أوآتينا عيسى ابن مريم الإنجيل فيه هدى ونور- وقلنا ليحكم أهل الإنجيل بما أنزل الله فيه. وحذف القول- لدلالة ما قبله عليه- كثير في الكلام (تفسير الوسيط) قوله تعالى : وليحكم أهل الإنجيل بما أنزل الله فيه قرأ الأعمش وحمزة بنصب الفعل على أن تكون اللام لام كي ، والباقون بالجزم على الأمر ; فعلى الأول تكون اللام متعلقة بقوله : وآتيناه فلا يجوز الوقف ; أي : وآتيناه الإنجيل ليحكم أهله بما أنزل الله فيه ، ومن قرأه على الأمر فهو كقوله : وأن احكم بينهم فهو إلزام مستأنف يبتدأ به ، أي : ليحكم أهل الإنجيل أي : في ذلك الوقت ، فأما الآن فهو منسوخ ،(تفسير القرطوبي) { وآتيناه الإنجيل } ، أي وآتيناه الإنجيل الموصوف بتلك الصّفات العظيمة ، وقلنا : ليحكم أهل الإنجيل (التحرير والتنوير)  

[1] Veya nübüvvet-i Muhammediye hakkındaki delâili ile hükmetsin.  

Bu ayette geçen “fasıklar” (yoldan çıkanlar), 44. ayette geçen “kâfirler” ve 45. ayetin sonunda yer alan “zalimler” ifadeleri, Yüce Allah’ın indirdikleriyle hükmetmeyenlerin durumunu tarif etmektedir. Bu hükümleri kabul etmeyen kişiler “kâfir”, inanıp uygulamayanlar “nankör” ve “zalim”, Allah’ın hükümleri yerine kendi arzularına göre hükmedenler ise “fasık” olurlar. Zira ilahi bir hükmü reddetmediği sürece kişi günahkâr olsa da inançsızlıkla itham edilemez.  

1 Bu ifâdeden Allah’ın İncil ile Hz İsa’ya bu dine ait ayrı bir şeriat indirdiğini, anlamak mümkündür. Artık Yahudilik bununla son bulmuş yani nesh edilmiştir. Bundan böyle İsâ ve İncil’i tasdik etmeden Tevrat ile doğrudan doğruya amel caiz değildir. İsâ ve İncil’i tanımayıp Yahudilik iddia edenler esasen kâfir ve zalimdirler. Hz. Musa’nın dinini terk edip Yahudi olanlar, kendi itikatlarına göre İncil ahkâmı ile amel etmek zorunda değilseler de ellerindeki Tevrat dedikleri uydurma kitabın ahkâmıyla bari amel etmek zorundadırlar. Bu Yahudiler bu kitapla hükmetmedikleri takdirde kendi davalarını inkâr etmiş ve zulümlerini itiraf ve kendilerinin kendi nazarlarında da kâfir ve zalim olduklarını ispat etmiş olurlar. Bu durum Hıristiyanlar için de böyledir. O halde Hıristiyanların da İncil ile mutlak, Tevrat ile de İncil’in tasdiki dairesinde kayıtlı olarak hükmetmek ve bu suretle verilen hükümleri kabul etmek zorundadırlar. Zira her kim Allah’ın indirdiği hükümler ile hükmetmezse bunlar o kâfirler, zalimler ve fasıklardır. Asıl kitab, yani Kur’an da Muhammed (a.s)’a hak ile önündeki Tevrat ve İncil olduğu söylenen kitapları onaylayan değil doğrularının nasıl olması gerektiğini gösteren bir kitap olarak indirilmiştir. Artık Tevrat ve İncil olduğu söylenen kitaplar ile hüküm, ancak Kur’an’a uygunluğu ile kayıtlıdır.  

[937] Krş: “Hâkimiyetin gelsin! Senin otoriten gökte olduğu gibi yerde de egemen olacak!” (Matta 6:10). [938] Zımnen: Herkes inandığı değerlere uygun yaşasın ve o değerlerle yargılansın. Zira hayata müdahil olmayan iman ölü bir imandır. Bu pasajın muhataplarının Yahudiler olduğunu söyleyen birine, “Kur’an’ın tercümanı” lakaplı sahabi İbn Abbas şöyle çıkışır: “Siz ne de iyisiniz ya! Ne yani; iyi-güzel olan her şey size, kötü-çirkin olan her şey Yahudilere mi? Sizden kim inkâr ederse kâfir, inandığı hâlde hükmetmezse fâsık, Allah’ın hükmü dururken başkasıyla hükmederse zalim olur” (Keşşaf I, 341). İbn Abbas’ın bu hükmünü daha da açacak olursak: Allah’a ait olduğu kesin olan ve yoruma açık olmayan muhkem bir hükmü uygulamayan kişi, eğer meşru bir mazereti yoksa fâsıktır, günahkârdır. Allah’ın muhkem bir hükmü dururken o hükmün yerine karşıt bir hükmü geçiren kimse hakikati yerinden ettiği için zalimdir. Allah’ın hükmünü inkâr eden, onun kaynağına ve doğruluğuna inanmayan kimse ise inkârından dolayı kâfir olur. İbn Abbas’ın bu hükmü aynı zamanda bu âyetlerin en güzel tefsiri mahiyetindedir. Kural gereği, bir âyetin özel sebeplerle inmiş olması, o âyetin hükmünün genelliğine mani değildir. Pasajın sonundaki 48-50. âyetler dikkate alındığında, bu âyetlerin Müslümanlara hitap ettiği daha iyi anlaşılır. Verilen mesaj açıktır: ‘Ey Ümmet-i Muhammed! Musa ve İsa ümmetleri gibi Yahudileşmeyin ve Hıristiyanlaşmayın!’ Bu pasaj, insanın hüküm verme yeteneğini yok sayacak biçimde anlaşılamaz. İnsanı, muhakeme, akıl, irade ve bilinç gibi hükmedecek araçlarla donatarak ona hükmetme yeteneği vermesi, Allah’ın en büyük hükmüdür. İnsandan istenen kendisine emanet edilen bu araçları kullanmaması değil, hüküm verirken âdil hüküm vermesidir. Zaten bunu Kur’an açıkça söyler: “(Allah) insanlar arasında hüküm verdiğiniz zaman, adâletle hüküm vermenizi emrediyor” (4:58). İnsanın hüküm verme yeteneğini toptan inkârın tarihi örneği Hariciler, bu gerekçeyle insanların dinden döndüğüne hükmederek, kendi kendileriyle çelişkiye düşmüşlerdi. Verilebilecek en kötü hükmü vererek, Allah’ın bahşettiği hükmetme yeteneğini en kötü bir biçimde istismar etmişler ve bütün bunları yaparken de garip bir biçimde “hüküm yalnızca Allah’a aittir” (6:57) âyetine dayanmışlardı.  

(Demek ki İsa (a.s.) geçmiş peygamberlerin izinde olmakla beraber, bağımsız bir şeriat ile gönderilmiş bir Resuldür ve yahudilik bununla son bulmuş yani neshedilmiştir (hükmü kaldırılmıştır). Bundan böyle İncil'in tasdikini düşünmeden Tevrat ile doğrudan doğruya ve genel olarak amel etmek caiz değildir. Fakat onlar kendi dava ve inançlarına göre İncil hükümleri ile mutlak olarak sorumlu tutulamazlarsa da Tevrat hükümleri ile mutlaka yükümlü tutulurlar. Yahudiler Tevrat ile hükmetmedikleri veya Tevrat gereğince aleyhlerine verilen hükme itiraz ettikleri takdirde kendi davalarını bozmuş, küfürlerini ve zulümlerini itiraf etmiş olurlar. Şu halde Tevrat ile yahudiler aleyhine hüküm ve yükümlülük böyle olduğu gibi hıristiyanlar hakkında da İncil böyledir. o halde İncil ehli, yani hıristiyanların hakkı da İncil ile mutlak, Tevrat ile de İncil'in tasdiki dairesinde mukayyed olarak hükmetmek ve bu şekilde verilen hükümleri kayıtsız şartsız kabul etmektir. Mesela Tevrat'taki kısas hükümlerinden sonra İncil'de kısas yapmayıp affetmeyi emreden bir hüküm nazil olmuş ise, İncil ehli kısas talep edememeli değil, hükmün sabit olmasından sonra affetmelidir.. Tevrat ve İncil böyle. Fakat Allah'ın inzal ettiği bunlardan da ibaret değil.)  

Burada İncîl’e ilk muhatap olanlara verilen emir naklediliyor. Kendilerinin uymaları istenen şeylerden biri de Hz. Muhammed’i müjdeleyen hususlardır.  

[*] Fasık: Allah'ın indirdiğine güvenmeyip onunla hükmetmeyerek, yoldan çıkanlar  

(17) Allah’ın indirdiğiyle hükmetmeyenler, arka arkaya gelen âyetlerde kâfir, zalim ve fasık olarak nitelendirilmişlerdir. Allah’ın indirdiğini beğenmemek, reddetmek, inkâr etmek, hiç kuşkusuz, “kâfir” sıfatına hak kazandırır. Allah’ın âdil hükümlerinden bilerek ayrılmak zulüm, Onun emrinden çıkmak da fasıklıktır. Allah’ın indirdiğini terk eden, duruma göre, bu üç sıfattan birine veya hepsine müstehak hale gelir.  

758 See n. 756 above.