Mâide Sûresi 40. Ayet Meali

Mü’min ya da kâfir bir kul, henüz hayatta iken, yapmış olduğu itikâdî ya da amelî günahlarına kalben, samimi bir şekilde tövbe ederse, tövbe ettiği o günahları Allah Teâlâ tarafından bağışlanır. Amelî günahlarına tövbe etmeden ölen mü’min bir kulun, âhiretteki durumu; Allah Teâlâ, âhirette o mü’min kula, ya lütfuyla muamele ederek amelî günahlarını bağışlar ya da o mü’min kula adaleti ile muamele ederek amelî günahlarının karşılığı olarak geçici bir süre cehennem azabına uğratır. Küfrü mucip olmayan itikâdî günahlarına tövbe etmeden ölen mü’min bir kulun, (Ehl-i Bidatin) âhiretteki durumu; Küfrü mucip olmayan itikâdî günahları sebebiyle âhirette affa uğramaz, itikâdî günahlarının karşılığı olarak geçici bir süre cehennem azabı gördükten sonra cennete girecektir. Kâfirlerin âhiretteki durumu; Kâfir olarak ölenler, âhirette affa uğramazlar. Yerleri ebedî cehennemdir.  

1- İnsanın seçimine göre uygun olan karşılığı vererek; bağışlanmayı gerektirecek “şey”ler yapanı bağışlar; azabı hak edeni azaplandırır. Ayetteki “Şâe” sözcüğü, “dilediğini” anlamının yanı sıra, “şey edeni”, “gayret göstereni”, “bir şey yapmak isteyeni” anlamlarına da gelmektedir.  

(*) İnsanın seçimine göre uygun olan karşılığı vererek; bağışlanmayı gerektirecek salih/iyi işler yapanı bağışlar; azabı gerektirecek kötü işleri de yapanı, yani azabı hak edeni de cezalandırır. ( يعذب من يشاء ويغفر لمن يشاء ) قال السدي والكلبي : يعذب من يشاء : من مات على كفره ، ويغفر لمن يشاء الكبيرة ، من تاب من كفره (تفسير البغوي - تفسير النسفي)  

Bu cümle “Allah dilediğine (layık olana) azap eder, dilediğini (layık olanı) ise bağışlar” şeklinde de tercüme edilebilir. Benzer mesajlar: Bakara 2:284; Âl-i İmrân 3:129; Mâide 5:18; ‘Ankebût 29:21; Fetih 48:14.  

1 Bu soru istifham-ı inkaridir. Yani, “Göklerin ve yerin hükümranlığının, sadece ve sadece dilediğini bağışlayan, dilediğini de cezâlandıran Allah’a ait olduğunu tabiiki biliyorsun” demektir.  

(13) 2:284’ün açıklamasında da geçtiği gibi, Onu azap etmeye veya bağışlamaya zorlayacak hiçbir güç yoktur. Kime azap edeceğini ve kimi bağışlayacağını da—bir önceki âyette bir örneği görüldüğü gibi—Allah pek çok âyetinde açıklamıştır. Açıklanan bu ölçütler de tamamıyla İlâhî iradenin belirlediği ölçütlerdir. Yoksa, “Dilediğine azap eder, dilediğini bağışlar” sözü, adaletten uzak bir keyfîlik anlamına hiçbir zaman gelmez.  

743 Punishment really does not belong to mortals, but to Allah alone. Only, in order to keep civil society together, and protect innocent people from crime, certain principles are laid down on which people can build up their criminal law. But we must always remember that Allah not only punishes but forgives, and forgiveness is the attribute which is more prominently placed before us. It is not our wisdom that can really define the bounds of forgiveness or punishment, but His Will or Plan, which is the true standard of righteousness and justice.