Mâide Sûresi 33. Ayet Meali

33.İbnu Cerir`in Enes bin Malik (r.a.)`ten rivayet ettiğine göre bu ayeti kerime Müslüman olduktan sonra dinden dönen sonra bir Müslüman çobanı öldürüp develerini gasbeden Areniler hakkında inmiştir.  

Bkz. 7/124 ve dipnotu, 20/71, 26/49, 42/42“Allah’a ve Resulüne savaş açmak” demek, “Allah’ın hayata müdahalesine karşı çıkmak, helallerin imhası, haramların ihyası için gayret göstermek, iyiliğin karşısına çıkıp kötülüğü yaymak, adaletin yerine zulmü ayakta tutmak; Hz. Muhammed’i bir kabile peygamberi gibi görüp, hayata koyduğu düsturları ilkel bulmak, örnekliğini hafife almak ya da onun yaşadıklarının kendi devrinde kaldığını düşünerek ilahi sistemi çağdışı görmek” demektir. “Yeryüzünde bozgunculuk/anarşi çıkarmaya çalışmak”, insanların ölümüne kadar götüren toplum düzenini bozan faaliyetlerde bulunmak demektir. 32. ayette de belirtildiği gibi “Bir insanı öldürmek bütün insanları öldürmek gibidir”. İnsan, sosyal bir varlık olması hasebiyle toplu yaşamaya mecburdur. İnsanın kendi huzuru ve güvenliği olduğu kadar içinde yaşadığı toplumun huzuru ve güveni de o kadar önemlidir. Binaenaleyh, toplumun huzuruna yönelik her faaliyet, toplumları oluşturan devlete gösterilmiş demektir. Kur’an, bireyin haklarını ve saygınlığını ve cemiyetin huzurunu ve güvenini tehdit eden her gayretin mutlaka cezalandırılacağını anlatır.Ayette suçlulara verilecek ceza işlenen cürmün durumuna göre sıralanmaktadır. Bunlar; adam öldürmüş ya da yeryüzünde bozgunculuk çıkararak toplumu felakete sürüklemişse öldürülür. Eğer hem adam öldürmüş hem de fesat çıkarmış ya da mala ve ırza tecavüz ederek can almışsa, bu durumda ibret için insanlara teşhir edilmek üzere idam edilir. Eğer adam öldürmemiş de sadece mal ve makam gasp etmişlerse işleri ve yetkileri ellerinden alınır ve hapsedilirler. Eğer sadece terör havası estirerek insanları tehdit etmişlerse sürgüne gönderilirler.  

[1] Sağ el ile sol ayağını veyâ sol el ile sağ ayağını.  

Âyet-i kerimede “Allah’a ve Resûlüne karşı savaş ve yeryüzünde bozgunculuk” şeklinde ifade edilen suç, terör, yol kesme, kan dökme, eşkıyalık, yağmalama, masum insanları öldürme gibi toplumun huzur ve sükununu bozmaya yönelik eylemlerdir. Bu âyet, terör, eşkıyalık ve yağmalama gibi toplumun huzurunu bozan gayr-i meşru eylemlerin ne derece tehlikeli olduğuna işaret etmektedir.  

1- İyi olanı bozup, kötülüğü yayanların. 2- Bu cezalar, işlenen suça göredir. Öldürme yoksa ceza sürgündür.  

(*) Bu ayet, yol kesip veya soygun yapıp adam öldürenler, halka ve meşru hak düzene karşı silahlanıp başkaldıranlar ve yeryüzünde bozgunculuk yapanlar hakkındadır. Bu görüş fakihlerin çoğuna aittir. Bunlar adam öldürmüşlerse katil olanlara kısas hükmü uygulanır, yani asılarak idam edilirler. Ama yol kesip veya soygun yapıp kimseyi öldürmemiş, fakat silah kullanarak mal veya paralarını gasp etmişlerse o zaman sabıka kaydı yerine de geçebilecek şekilde ilk defa işledikleri bu suca karşılık bir elin, ikinci defa işledikleri suca karşılık da bir ayağın birkaç parmak uçlarından biraz kesilir, kalıcı çizik atılır, yara izi bırakılır ve gasp ettikleri mal ve paralar geri alınır. Yani el veya ayaklar kesilip koparılmaz. (الله اعلم) İşte bunun en bariz örneği Yusuf-31. ayettir. Orada geçen (وقطعن أيديهن) ‘’ve kattaane eydiyehunne ‘’O kadınlar onu (Yûsuf’u) görünce, onu pek büyüttüler ve meyve yerine şaşkınlıkla ellerini kestiler (parmak uçlarını çizip yaraladılar)’’ şeklindedir. İşte Maide-33 ile benzer ayetlerde de aynı ifadeler kullanılmıştır. Bu nedenle Yusuf 31. ayette olduğu gibi bu vb. ayetlerde de geçen (تقطع) ‘’tukatta’a’’ fiili şeddeli geldiğinden anlamları aynıdır. Yani ayetin anlamı ‘’sabıka kaydı yerine geçebilecek şekilde el ve ayaklarının bazı parmak uçlarından biraz kesilir, çizik atılır ve yara izi bırakılır’’ şeklinde olur. İşte (Maide-33, A’raf-124, Yusuf-31 ve 50, Ta-ha-71 ve Şu‘arâ 49.) ayetlerde de şeddeli hâlinde gelen (قطع)’’katta’a veya tukatta’a’’gibi ifadeler bu anlamda gelmiştir. Çünkü (قطع)’’katta’a’’ şeddeli gelirse bunda mübalağa anlamı vardır. Hâlbuki bu kelimenin anlamı kesip koparmak ise o zaman mübalağa anlamı yok oluyor. Çünkü bir elin veya bir ayağın birçok defa kesilip koparılması söz konusu değil. Ama Yusuf-31. ayette olduğu gibi burada da şeddeli olan ‘’tukatta’a’’nın da anlamı, kesip yarmak, çizmek, yara açmak, yara izi bırakmak vs. gibi anlamlarda ise bu defa kelimedeki mübalağa aynen korunmuş oluyor. (الله اعلم) Bu nedenle Kur’an’da (Maide-38. ayette olduğu gibi) şeddesiz gelen (قطع)’ kataa’’ ifadesi fiziksel anlamda kesip koparmayı değil, mecaz anlamda men etmek, engellemek ve durdurmak gibi anlamlarda gelmektedir. Mesela Arapça da (اقطع لسانه) ‘’ikta lisanehu’’ onun dilini kes, yani onun dilini konuşmaktan kes, onu sustur’’anlamındadır, yoksa fiziksel olarak onun dilini kesip koparmak değil. Bu nedenle Maide-38. ayetteki (فاقطعوا أيديهما)’’faktau eydiyehuma’’ cümlesinin de bu anlamda olması gerekir. (الله اعلم) Çünkü Arapçada (قطع) ‘’kataa’’nın anlamı geniş olup yerine göre kesip yaralamak, yarmak ve çizmek anlamında geldiği gibi mecaz anlamı olan men etmek, engellemek ve durdurmak gibi anlamlarda da gelir. Ayrıca Arapçada sadece fiziksel anlamda bir organı kesip koparmak ifadesinin tam karşılığı (بتك - بتر)‘’betere ve beteke’’dir. Örneğin Nisa- 119 da ((فليبتكن اذان الانعام fele yubettikküne azane-l an’ami’’onlar da hayvanlarının kulaklarını kesecekler’’ ve Kevser suresi-3. ayette de (إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ) ’’Şüphesiz ki asıl sonu kesik olan, sana kin duyandır.’’ deniliyor. Ayrıca Maide-33. ayetteki cümlenin anlamı şöyle de olabilir. (أيديهم)‘’eydihim’ ifadesinden kasıt onların güçleri,‘’erculuhum’’ifadesinden kasıt ise yeryüzünde onların serbestçe dolaşmalarıdır. Yani buna göre bu sucu işleyenlerin bütün güçleri kesilecek ve yeryüzünde serbestçe dolaşmalarına engel olunacaktır (tutuklanacaklar, hapse atılırlar vs). Çünkü Kur’an’da أيد))’’eyd’’ kelimesi çoğul olup onların güçlerinden ve (أرجل)’’ercul’’ kelimesi de onların yeryüzünde gezip dolaşmalarından kinaye olabilir. Ama Yusuf- 31. ayette (قطع)’’katta’a’’nın anlamı ise. ‘’yara açmak, çizmek, kazımak, sıyırmak vs. gibidir.’’Çünkü o kadınlardan hiçbiri meyve biçağıyla kendi elini kesip koparmış değildir ve böyle bir şey de asla olmaz. Zira onlar ellerindeki meyveleri soyarken şaşkınlıkla meyve bıçağı ile bazı parmak uclarını çizip yaralamışlardı. İşte Maide-33. ayette geçen ‘’tukatta’a’’ da aynı anlamdadır, çünkü kelimeler aynıdır. (الله اعلم ) Ayrıca eğer çaprazlamadan söz edilseydi, ((من خلاف ‘’min hilafin’’ yani beyan için gelen harfi cer olan (min) ile değil, hâl kipi olan ( خلافا )’’hilafen’’veya (علي خلاف) şeklinde gelmesi gerekirdi. Yani bu ayette geçen (خلاف) çaprazlama anlamında değildir. Zira aşağıda bazı tefsir ve Lugatlarda da geçtiği gibi (خلاف )‘’hilaf’’deyiminin hakiki manası ‘’muhalefet etmektir. Bu nedenle burada çaprazlama el ve ayak kesme diye bir olay asla söz konusu değildir. (الله اعلم) Ayrıca çoğu zaman klasik Arapçada “birinin elini ve ayağını kesmek” deyimi, “birinin gücünü yok etmek” ile eş anlamlıdır ve burada da bu anlam söz konusu olabilir. Bkz: (Muhammed Esed. Maide-33 Ayetin Tefsiri) İşte buradaki [min hılâfin] ifadesi gereği el ve ayakların “çaprazlama” kesilmesi değil, “döneklik” nedeniyle bu cezanın verilmesi şeklinde anlamaktayız. Çünkü ayetteki ‘’min’’ edatı aslında kesmenin şeklini değil de cezanın gerekçesini ortaya koymaktadır. Benzer mesajlar: A‘râf 7: 124; Tâhâ 20: 71; Şu‘arâ 26: 49 (M. Okuyan Meali Maide-33. ayet Açıklaması.) هو ارتكاب العدوان ضد أرواح أو أموال الناس باستخدام السلاح والتهديد به ، سواء كان هذا العدوان من قبل قطاع الطرق خارج المدن أو داخلها ، وعلى هذا الأساس فإن الآية تشمل أيضا الأشرار الذين يعتقدون على أرواح الناس وأموالهم ونواميسهم .والذي يلفت الانتباه في هذه الآية هو أنّها اعتبرت العدوان الممارس ضد البشر بمثابة إعلان الحرب وممارسة العدوان ضد الله ورسوله ، وهذه النقطة تبيّن بل تثبت مدى اهتمام الإسلام العظيم بحقوق البشر ورعاية أمنهم وسلامتهم (1. تفسير الأمثل ، ج3 ، ص 496-499 .) ويجوز أن يبقى الخلاف على حقيقته أعني المخالفة (روح المعاني – تفسير الالوسي) ،قوله تعالى : وقطعن أيديهن: خدشنها . وروى ابن أبي نجيح عن مجاهد قال : حزا بالسكين ، قال النحاس : يريد مجاهد أنه ليس قطعا تبين منه اليد ، إنما هو خدش وحز ، وذلك معروف في اللغة أن يقال إذا خدش الإنسان يد صاحبه قطع يده " وقيل أيديهن : أي أناملهن ; أي ما وجدن ألما في القطع والجرح (تفسير القرطبي - تفسير المراغي) فقد تكون اليدُ العقدةَ الاخيرة مِن السبّابة وهي الأُنمُلة التي يعَضُّ عليها الانسان من الغيظ : علي ما ذا تشتمل كلمة الايد ؟؟ (جَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَرَدُّواْ أَيْدِيَهُمْ فِي أَفْوَاهِهِم) ْ..ابراهيم -9 ) فالأيدي هنا هي الأنامل . واليد الواحدة هنا هي الأُنملة / رأس السبابة ، كما يحدث في الواقع .) وَإِذَا خَلَوْاْ عَضُّواْ عَلَيْكُمُ الأَنَامِلَ مِـنَ الْغَيْظِ {119} ال عمران وقد تكون اليدُ اخرَ عُقدة مِن كلٍّ من الابهام والسّبابة -- وقوله تعالى:( يحاربون الله) قيل: التقدير: يحاربون عباد الله؛ ففي الكلام حذف مضاف (تفسير ابن عطية).) فقال لأقطعن أيديكم وأرجلكم من خلاف أي من أجل خلاف ظهر منكم - الشعراء 49) (تفسير النسفي) (والخلاف المخالفة – التوبة -81 ( القرطوبي ) ( من – خلاف ) يحتمل أن يكون المعنى( لاقطعن اىديكم وارجلكم من خلاف ) اى لاجل مخالفتكم أياى فتكون والخلاف المخالفة – التوبة -81 القرطوبي ) الثالث: (أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِّنْ خِلافٍ) أيضاً لاحظوا تشديد عين الفعل لكلمة (تُقَطَّعَ) ولم تأت كلمة البتر لهم قط، وهذا يدل على أن المعنى هو المعنى الذي أتى في نص النسوة اللاتي قطّعن أيديهن {فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ وَأَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً وَآتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيناً وَقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ فَلَمَّا رَأَيْنَهُ أَكْبَرْنَهُ وَقَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ) المعنى مراد لأتى حرف (على) بدل حرف (من) في جملة (أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِّنْ خِلافٍ) وتصير (أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم على خِلافٍ).ليصير المعنى لجملة (أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِّنْ خِلافٍ) هو إحداث جروح في أيديهم وأرجلهم في أماكن مختلفة بشكل شخصي لهم مع حبسهم والتضييق عليهم، و توقيف ومنع ومصادرة قوتهم الطايلة البشرية (أيديهم) وغيرها، وأدواتهم التقنية والحركية (أرجلهم) التي يستخدمونها في حربهم للحق الممتدة في المجتمع من خلفهم : اذاً؛ المشكلة تكمن بفهم المسلمين وليس بالخطاب الإلهي ، والمسلمون هم الذين يسيئون للإسلام أكثر من أعدائه بسبب فهمهم الأعوج والأعرابي للقرءان وخلطهم بين مفاهيم الكلمات وتبنيهم إمكانية أن تحل كل كلمة بدل أي كلمة ولا يتغير المعنى ، ومن هذا الوجه استبدلوا كلمة ( قطع) بكلمة (بتر) ولم يفرقوا بين صيغة الفعل العادي (قطع) وصيغة الفعل المشدد (قطَّع)، (مفهوم القتل والصلب والقطع في القرءان – سامر اسلامبولي)  

[1] Allah'ın ahkâmına, peygamberin ahkâmına karşı gelip, Müslümanlarla muharebe edip. [2] Yol kesenlerin.[3] Yerlerinden sürülmeleri, hapse atılmaları yahut memleketten sürülmeleridir.  

15 Bu tür cezaların çok eski devirlerden beri var olduğunu Firavun’un A’râf, 7/124’te geçen sözünden anlıyoruz. Pek çok peygamberi haksız yere öldüren İsrailoğullarına da bu cezalar öngörülmüştür. Bu ayet bir önceki ayetin devamı niteliğinde gözükmektedir. 16 Bu cezalar aslında onların işledikleri suçların çeşitlerine göre de değişmektedir. Toplumlara ve örflere göre caydırıcı üç ağır ceza söz konusudur. İslam’da da cana ve mala zarar verilmediği sürece sadece sürgün cezası verilmektedir.  

Buradaki mesajı, [min hılâfin] ifadesi gereği el ve ayakların “çaprazlama” kesilmesi değil, “döneklik” nedeniyle bu cezanın verilmesi şeklinde anlamaktayız. Çünkü ayetteki min edatı aslında kesmenin şeklini değil de gerekçesini ortaya koymaktadır. Benzer mesajlar: A‘râf 7:124; Tâhâ 20:71; Şu‘arâ 26:49.  

1 Bu ifâde mecazen; “Allah ve Rasûlünün insanlar arasında hükmetmek üzere gönderdiği emir ve yasaklarıyla savaşan ve onlara muhalefet eden” anlamındadır. Zîrâ bir insanın Allahla ve vefatından sonra Peygamberleriyle savaşması mümkün değildir.2 Bu âyetin uygulaması; “adam öldürmüşlerse affı câiz olmamak üzere öldürülmeleri, hem adam öldürmüşler hem de mal çalmışlar veya ırza tecavüz etmişlerse öldürüldükten sonra ölü olarak teşhir için asılmaları, yalnız mal çalmışlarsa, çaprazlama birer elleri ile birer ayaklarının kesilmesi, yalnız yol kesmişlerse yaşadıkları yerlerden başka bir yere sürülmeleri” şeklindedir. (Elmalılı) Bu konuda Muhammed Esed’in Firavunun büyücülere söylediği sözlerle de bağlantı kurarak, muzari fiilin geleceğe delalet ettiğini, bu dört fiilin başında, onları mastarlaştıran (أَنْ)’i görmeyip hattâ cümlenin isim cümlesi olduğunu da unutup, büyük ve saygın müfessirleri reddederek yaptığı yorumu anlamak, mümkün değildir. 3 Ukül ve Ureyne’den bir kısım yoksul ve hasta insanlar, Medîne’ye gelip Müslüman olurlar. Peygamberimiz, bunlara zekât develerinin bulunduğu yere giderek sütlerinden içip geçinmelerini ve bu develerin sidiklerinden içerek hastalıklarını tedavi etmelerini emreder. Bu adamlar iyileşince, dinden dönerek çobanları öldürüp, develeri götürürler ve yol kesip ırza tecavüzler ederek kaçarlar. Fakat takip olunup yakalanırlar ve Efendimize getirilirler. Peygamberimiz onların ellerini ayaklarını kestirip gözlerini oydurur. Bu adamlar bu şekilde bırakılır ve sonunda ölüp giderler. Bu âyet işte bu olay üzerine iner. (Nesaî)  

43 “Elçi” terimi, bu bağlamda cins ismi olarak kullanılmıştır. “Allah’a ve Elçisi’ne savaş açmak” ile, başka insanların Allah inancını sarsmaya ve yıkmaya yönelik bilinçli davranışlarının yanısıra Allah’ın koyduğu ve bütün elçilerinin açıkladığı ahlakî ilkelere düşmanca bir muhalefet ve onların kasıtlı olarak gözardı edilmesi anlatılmaktadır.44 Çoğu zaman klasik Arapça’da “birinin elini ve ayağını kesmek” deyimi, “birinin gücünü yok etmek” ile eş anlamlıdır ve burada da muhtemelen bu anlamda kullanılmıştır. Alternatif olarak, hem fiziksel hem de mecazî anlamda “mefluç/kötürüm hale getirilme”yi gösteriyor olabilir -tıpkı “asılma” ibaresinin “işkenceyle/azap çektirerek öldürülme” anlamında (mecazî) kullanımındaki gibi. Min hilâf deyimi, -ki genellikle “çapraz olarak” şeklinde çevrilir- halefehû (“onunla anlaşmazlığa düştü” yahut “ona muhalefet etti” veya “ona aykırı şekilde davrandı”) fiilinden türetilmiştir: Sonuç olarak, min hilâf’ın öncelikli anlamı, “döneklikleri” veya “sapkınlıkları yüzünden”dir.45 Klasik müfessirlerin çoğunluğu, bu pasajı bir şer‘î hüküm olarak değerlendirir ve bu nedenle şöyle yorumlarlar: “Allah’a ve Elçisi’ne savaş açan ve yeryüzünde fesadı yayanların cezası, onların öldürülmeleri, yahut asılmaları yahut ellerinin ve ayaklarının çapraz olarak kesilmesi yahut yeryüzünden sürülmeleri olacaktır: bu, onların bu dünyadaki zilletleridir.” Ancak metin, aşağıdaki sebeplerle, bu yorumu teyid etmemektedir: (a) Bu cümlede geçen dört edilgen fiil -“öldürülme”, “asılma”, “kesilme” ve “sürülme”- geniş zaman kipindedirler ve bu şekilde iken gelecek zaman veya emir halini ifade etmezler. (b) Yukattelû formu, sadece “onlar öldürülüyor” yahut (müfessirlerin yaptığı gibi) “onlar öldürülecek” anlamlarını ifade etmez; tersine -Arap gramerinin temel bir kuralı gereğince- “onların büyük kısmı öldürülüyor” anlamını gösterir; aynı şey yusallebû (“pek çoğu asılıyor”) ve tukatta‘a (“büyük kısmının kesilmesi”) fiilleri için de geçerlidir. Şimdi eğer bunların “emredilmiş cezalar” olduğuna inanırsak, bu, “Allah’a ve Peygamberi’ne savaş açanlar”ın -tamamının değil- büyük kısmının bu şekilde cezalandırılması gerektiğini gösterirdi: Ancak bu, İlahî Kanun-Koyucu’ya (Şâri‘) atfedilemeyecek olan bir keyfîlik varsayımıdır. Ayrıca, eğer “Allah’a ve Peygamberi’ne savaş açan” taraf, yalnızca bir kişiyi yahut birkaç kişiyi kapsıyorsa, “büyük kısmı” emri ona veya onlara nasıl uygulanabilir? (c) Dahası, yukarıdaki ayet şer‘î bir hüküm olarak alınacaksa, “onlar yeryüzünden sürüleceklerdir” ibaresinin anlamı ne olabilir? Bu nokta, gerçekten müfessirleri büyük ölçüde şaşırtmıştır. Onların bir kısmı, mütecavizlerin “[İslam] topraklarından çıkarılmaları” gerektiğini düşünmüşlerdir: ama Kur’an’da “yeryüzü” (arz) teriminin böyle sınırlı bir anlamda kullanıldığının örneği yoktur. Diğerleri de, suçluların, “yeryüzünden çıkarılmaları” anlamına gelecek bir yeraltı zindanına hapsedilmeleri gerektiği görüşündedirler. (d) Son olarak -ve yukarıdaki ayetin bir “şer‘î emir” şeklinde yorumlanmasına karşı en güçlü itiraz olarak- Kur’an, kitlesel asılmaya ve kitlesel imhaya işaret eden tamamen aynı ifadeleri (ama bu defa geleceğe yönelik kesin bir niyet ile) Firavun’un ağzından müminlere karşı bir tehdit olarak nakleder (bkz. 7:124, 20:71 ve 26:49). Firavun, Kur’an’da her zaman kötülüğün ve Allah’ı inkarın tipik örneği olarak tanımlandığından, aynı Kur’an’ın başka bir yerde “Allah’ın düşmanı” olarak vasıflandırdığı bir kişiye izafe ettiği ifadelerin aynısı ile bir ilahî kanunu yürürlüğe koyması düşünülemez. Kısaca, müfessirlerin yukarıdaki ayeti “şer‘î bir hüküm” olarak yorumlama gayretleri, bunu iddia eden isimler ne kadar büyük/saygın olursa olsun, kesinlikle reddedilmelidir. Diğer taraftan, ayeti -okunması gerektiği gibi- geniş zaman kipinde okursak gerçekten ikna edici bir yorum hemen kendini ortaya koyar: çünkü, bu şekilde okunduğunda ayet, hemen bir durum tesbiti olarak kendini gösterir -“Allah’a karşı savaş açanlar”ın hak ettikleri cezanın kaçınılmazlığının bir ifadesi. Onların ahlakî yükümlülüklere düşmanlıkları, bütün dinî/manevî değerlerini kaybetmelerine yol açar; ve sonuçta düştükleri uyumsuzluk ve “sapıklık”, aralarında dünyevî kazanç ve güç uğruna hiç bitmeyen bir çatışmayı teşvik eder; birbirlerinden çok sayıda insan öldürürler ve birbirlerine büyük ölçüde işkence eder ve sakat bırakırlar ve sonuçta bütün bir toplum silinip gider veya Kur’an’ın belirttiği gibi, “yeryüzünden sürülürler.” Sadece bu yorum, ayette geçen bütün ifadeleri tam anlamıyla dikkate almaktadır -aşırı şiddet fiilleriyle bağlantılı “büyük kısmı” kaydı, “yeryüzünden sürülme” ifadesi ve, son olarak, bu dehşetin “Allah düşmanı” Firavun tarafından kullanılan terimlerle ifade edilmiş olması.  

[918] Allah’a savaş açmak şeytanın bile yapmadığı bir şeydir. [919] Min hılafine verdiğimiz manânın gerekçesi için bkz: A’raf 124, not 90. Bu cümle bir ‘inşâ’ cümlesi değil bir ‘ihbar’ cümlesidir ve dolayısıyla Kur’an el ve ayakların çaprazlama kesilmesi gibi bir cezayı emretmemekte, sadece nakletmektedir. Bu tür bir infazı Kur’an Tâhâ 71, Şu‘ara 49 ve A’raf 124’te Firavun’un mü’minlere uyguladığı ceza olarak nakleder. Böyle bir ceza uyguladığı için Kur’an’ın kınadığı Firavun’un infaz yöntemi, nasıl olur da Allah’ın emri olarak anlaşılabilir? Kaldı ki, Allah Rasûlü’nün hiçbir muhalife böylesi bir ceza uygulamadığı da tarihî bir gerçektir.  

Bu âyet bir önceki âyetin uygulaması durumundadır. Hayatı korumanın yaptırım gücünü ortaya koymak kabilindedir. Burada harpten maksat, Müslüman toplum içinde, gerek kırsal kesimde, gerek şehirlerde yol kesme, terör estirme, can emniyetini ortadan kaldırma veya mal gasp etmedir. Adam öldürene kısas olarak ölüm cezası uygulanır. Öldürmekle beraber mal alan kimse asılır. İdareciler duruma göre bu cezalardan birini uygulamada muhayyerdirler. Sağ elin kesilmesi, mal gasp etmeleri, sol ayağın kesilmesi ise yol kesme ve terör estirmekle halkın can güvenliğini ortadan kaldırdıkları içindir. Sürülme, Hanefî mezhebine göre hapis cezasıdır. Şafiî’ye göre sürme, başka bir yere sürgün olarak uygulanır.  

(11) İşlenen suçun korkutmak, yol kesmek ve mal gasp etmek şıklarından birini veya birkaçını içermesi durumuna göre, sayılan cezalardan biri uygulanır ki, mezhep imamlarının bu konuda çeşitli içtihatları mevcuttur.  

738 For the double crime of treason against the State, combined with treason against Allah, as shown by overt crimes, four alternative punishments are mentioned, any one of which is to be applied according to circumstances, viz., execution (cutting off of the head), crucifixion, maiming, or exile. These were features of the Criminal Law then and for centuries afterwards, except that tortures such as "hanging, drawing, and quartering" in English Law, and piercing of eyes and leaving the unfortunate victim exposed to a tropical sun, which was practised in Arabia, and all such tortures were abolished. In any case sincere repentance before it was too late was recognised as a round for mercy. 739 Understood to mean the right hand and the left foot.