Mâide Sûresi 115. Ayet Meali

(1)Rivâyete göre: Hz. Îsâ (as) istenilen duâyı yapınca Havârîlerin gözleri önünde, iki bulut arasında bir sofra indirildi. Hz. Îsâ (as) ağlayarak: “Yâ Rabbî! Bizi şükredenlerden eyle! Bu sofrayı bize rahmet kıl! Başkalarına ibret olacak bir cezâ vesîlesi kılma!” diye duâ etti. Havârîler: “Ey Îsâ! Bu, dünya yiyeceği mi, yoksa âhiret yiyeceği mi?” diye sorduklarında: “İkisinden de değil. Haydi, istediğinizi yiyiniz ve şükrediniz! Tâ ki Allah size ni‘metini artırsın!” dedi. (Râzî, c. 6/12, 141)  

(*)-Böyle bir ziyefetin gönderilip gönderilmediği hususunda ihtilaf vardır, çünkü ayette, bunun gönderildiğine dair bir vurgu yoktur, bu nedenle çoğunluk gönderilmiştir dese bile bazıları bunlar isteklerinden vazgeçtikleri için yüce Allah’da bu ziyefeti göndermemiştir, diye görüş belirtmişlerdir. Zira bu ziyafet gönderildikten sonra nankörlük etmeleri hâlinde büyük bir cezayla karşılaşacaklarını söyleyen ayetin son cümlesi onların bu istekten vazgeçmelerine ve dolayısıyla yüce Allah’ın da bu ziyafeti göndermemesine neden olmuştur diyorlar. Bu da, yani ziyafetin gönderilmediğini söyleyen görüş daha mantıklı ve isabetli gibi görünüyor. ( الله اعلم) -Böyle bir ziyafet gönderilmiş olsa bile cenneten değil, melekler vasıtasıyla yine dünyadaki yiyeceklerden getirilmiştir. Zira ‘’gökten’’ifadesi, Allah tarafından gönderilmesi demektiır. واختلف العلماء في المائدة هل نزلت أم لا؟ فقال مجاهد والحسن : لم تنزل لأن الله عز وجل لما أوعدهم على كفرهم بعد نزول المائدة خافوا أن يكفر بعضهم فاستعفوا ، وقالوا : لا نريدها ، فلم تنزل ، وقوله : " إني منزلها عليكم " ، يعني : إن سألتم . [ ص: 119 (تفسير البغوي ) ( التحرير والتنوير )ووجه ذلك : أن الله لما أوعد على كفرهم بعد نزول ا خافوا أن يكفر بعضهم ، فاستعفوا عن إنزال المائدة ، فعلى هذا تقدير قوله : ( إني منزلها عليكم ) يعني إن سألتم ، إلا أنهم استعفوا فلم تنزل  

38 Bazı müfessirler, bu tehdit üzerine, böyle bir sofranın inmediği kanaatindedirler.  

1 Bu "sofra"nın gönderilip, gönderilmediği konusunda sıhhatli bir bilgi yoktur. Sofranın gönderilmiş olması, âyetteki ifâdenin zahirine göre mümkündür ama indirildiğine ve sofranın içeriğine dâir rivâyetler İslâm kaynaklı olmadığı için anlatılmağa değerde görülmemiştir. En doğrusunu Allah bilir.  

138 İnnî münezziluhâ (lafzen, “Ben onu gönderiyorum”) ibaresindeki münezzil gramer kalıbı, sürekli tekrarlanan bir bağışa -ki bu sürekliliği parantez içindeki “her zaman” kelimesiyle ifade ettim- işaret eder. Allah’ın süreklilik arzeden bu maddî ve manevî rızık vericiliğinin vurgulanması, O’nun, bu açık hakikati -insanın kendi kendine yeterli ve bağımsız olduğunu küstahça varsayarak- inkar edenlere lânetinin şiddetini açıklamaktadır: ayrıca Allah’ın varlığının “delil”i olarak bir mucize gösterilmesi talebinin kınandığına işaret eder.  

[1009] el-’Âlemîn, “akıllı varlıkların tümüne” delâlet eder. Kelime daha sonra “bütün varlıkları” içine alacak şekilde anlam genişlemesine maruz kalmıştır. ‘Âlemîni akıllı varlıkları aşan bir anlama taşımak isteyen birilerine İbn Abbas “Allah Nebisini dağa taşa göndermedi” diyerek uyarmıştır. Âyetin konusu ‘mucizevî’ kudret delillerinden sonra inkârdır. Bundan sonra inkârda ısrar edenlerin helâki ilâhî bir sünnettir (Krş: 6:8). İnsanoğlunun nadir olana karşı zaafı vardır, alışıldık kudret delillerini görmez bile: “Göklerde ve yerde nice (mucizevî) deliller var ki, yanından geçip gidiyorlar da, onlara dönüp bakmıyorlar bile!” (12:105) Bu arada Kur’an’da mucize teriminin hiç geçmediğini, bu kelimenin anlamının yer ve gök, insan ve vahiy, gece ve gündüz, erkek ve kadın, diller ve renkler için Kur’an’da kullanılan âyet (ç: âyât) kelimesinin yerine sonradan ikame edildiğini, önemine binaen belirtelim. Kur’an bilgi sisteminden kopuşun işaret taşlarından birinin de, Ehl-i Kitap ilâhiyatından tercüme edilerek Kur’âni âyet/âyât kelimeleri yerine ikame edilen ve ilerleyen yüzyıllarda kelâmcıların imanın temeline yerleştirdikleri “mucize” terimi olduğu bir gerçektir.  

[1] Havâriyyûnun talebi ve 'Îsâ 'aleyhisselâmın du'â ve niyâzı üzerine semâdan nâzil olan sofradan zengîn ve fakîr yediler. Ve bu mu'cizeye cümlesi hayret itdiler. 'Îsâ'ya îmân itmeyen Benî İsrâîl'in bir kısmı bu mu'cizeyi de sihre isnâd ile küfür iylediklerinden Cenâb-ı Hak onları domuz şekline sokdı. Bu şekilde iki üç gün yaşayub sonra geberdiler. Bunların seksenüç kişi olduklarını ba'zı müfessirîn yazıyorlar ise de Kur'ân'da mikdârına dâir bir sarâhat olmadığından Allâh bilir diriz.  

828 It is a wicked generation that asks for Signs and Miracles. Usually they are not vouchsafed. But where they are, the responsibility of those who ask for them is increased. If, after that, they reject faith, invent lies, and go after false gods or false ideals, their penalty will be worse than that of other people. How this works our practically among those who call themselves Christians is exemplified in such books as the late Mr. W.T. Stead's "If Christ Came to Chicago?" (R).