Kamer Sûresi 50. Ayet Meali

Bkz. 3/47, 59, 6/73, 16/40, 19/35, 40/68  

(1)“İnsanın yaptığı san‘atların sühûlet ve suûbet (kolaylık ve zorluk) dereceleri, insanın ilim ve cehliyle ölçülür. San‘atlarda, bilhassa ince ve latif cihâzâtta (âletlerde) ne kadar ilmi ve mahâreti çok olursa, o nisbette yaptığı işler kolay olur. Cehli nisbetinde de zahmet olur. Binâenaleyh (dolayısıyla) eşyânın hılkatinde (herşeyinyaratılışında) görünen sür‘at-i mutlaka (sınırsız bir sür‘at) ile vüs‘at-i mutlaka (sınırsız bir genişlik) içinde sühûlet-i mutlaka (sınırsız bir kolaylık), Sâni‘in (herşeyi san‘atla yaratan Allah’ın) ilmine nihâyet olmadığına hads-i kat‘î (çabuk ve doğru bir sezgi) ile delâlet eder.” (Mesnevî-i Nûriye, Şemme, 187)  

(*) Yani, Allah’ın bir şeyi yaratmak “istemesi” ile onu “yaratması” arasında bir engel yoktur. Çünkü “O, bir şeyin olmasını istediği zaman ona sadece “Ol!” der ve o (şey hemen) oluş sürecine girer ve Allah’ın takdir ettiği süre içinde tamamlanır. Ayrıca Kur’an’ın bazı ayetlerinde geçen (كن فيكون)’’kün feyekün’’ cümlesinin birçok meallerde ‘’Allah ol! Der, o da hemen olur’’ şeklindeki çevrisi doğru değildir. Bu cümlenin doğru tercümesi ise ‘’Allah bir şey için ol! Emrini verince ‘’ O da hemen oluş sürecine giriyor’’ şeklindedir. Yani Allah’ın takdir ettiği süre içinde yaratılışı gerçekleşiyor. Çünkü Kur’an’a bakıyoruz ki, yüce Allah’ın tekvini emriyle evren bir anda değil, altı uzun dönem ve aşama içinde yaratılmıştır. İşte böylece her şeyin yaratılışı veya oluşması yüce Allah’ın takdir ve irade ettiği süre içinde gerçekleşir.  

Benzer mesaj: Nahl 16:77.  

1 Yani; Bizim bütün işimiz bir kelimeden veya bir göz kırpmasından ibarettir. Onun için kıyamet nasıl kopacak, günâhkârlar cehenneme nasıl atılacak diye tereddüde gerek yoktur. Biz, sadece “Ol!” deyince bunların hepsi oluverir.  

30 Yani, Allah’ın bir şeyi yaratmak “istemesi” ile onu “yaratması” arasında bir zaman farkı ve bir kavramsal farklılık yoktur, çünkü “O, bir şeyin olmasını istediği zaman ona sadece “Ol!” der -ve o (şey hemen) oluverir” (2:117, 3:47, 16:40, 19:35, 36:82 ve 40:68). “Göz kırpma” ile karşılaştırma, elbette ki yalnızca deyimseldir, yani insanın bazı şeyleri anında kavramasını ifade etmektedir. Bu bağlamda -ayetin devamından görüleceği gibi- Allah’ın dilediği zaman günahkar bir toplumu yok edebilmesindeki sürate işaret etmektedir.  

Bir şeyi bir kere buyurduk mu o, göz açıp yumma süresi gibi kısa bir zamanda oluverir.  

(5) Ol der, olur. O kadar kolay ve çabuktur.  

5164 While in the life of created things there is "proportion and measure", and a lag of time or distance or circumstance, in Allah's Command, the Design, the Word, the Execution, and the Consequences are but a single Act. The simile given is that of the twinkling of an eye, which is the shortest time that a simple man can think of: the cause which occasions the twinkling, the movement of the muscles connected with it, the closing of the eyelids, and their reopening, are all almost like a simultaneous act. By way of contrast take an illustration like that of a man writing a book. He must form the design in his mind; he must prepare himself by research, collection of knowledge, or of personal experience: he must use or acquire the art of writing; he must collect the material for writing, viz., paper, ink, pen, etc., and this will connect with a chain of manufacturing processes in which he is dependent upon other people's work and experience; then his book may have to be printed or lithographed or bound, and sold, or taken to a library, or presented to a friend, which will bring into play numerous other chains of processes, and dependence upon other people's work or skill; arid the lag of Time, Space, and Circumstance will occur at numerous stages. In Allah's Command, the word "Be" (kun) includes everything, without the intervention, of or dependence upon any other being or thing whatever. And this is also another phase of the philosophy of Unity.