Kâfirûn Sûresi 5. Ayet Meali

[816] Kâfirûn sûresi ve genel ilkeler için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 401; 409.[817] İnanç, ibadet ve din özgürlüğü hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 405-407.  

(*) Yani ‘’Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da ibadet ettiklerinize asla ibadet etmem, zaten sizi inkârcı yapan bu sıfatlar üzerinizde bulunduğu ve içinizdeki putları devirmediğiniz müddetçe benim kulluk edip ibadet ettiğime kulluk edip ibadet edemezsiniz’’şeklinde hem hazır zaman kipi hem de geniş ve gelecek zaman kipleriyle vurgu yapıldığından tekrar gibi görünse de tekrar değildir. Çünkü (اعبد) ‘’hazır zaman kipi içindir, (عابدون - عابد) ise, geniş ve gelecek zaman kipidir. İşte aynı kökten türeyen, fakat farklı zaman anlamlarını taşıdıklarından dolayı burada tekrar söz konusu değildir. Zira her bir ayet cümlesi farklı bir zamanı ifade ediyor. ونفي عبادته آلهتهم في المستقبل يفيد نفي أن يعبدها في الحال بدلالة فحوى الخطاب، ولأنهم ما عرضوا عليه إلا أن يعبد آلهتهم بعد سنة مستقبلة.ولذلك جاء في جانب نفي عبادتهم لله بنفي اسم الفاعل الذي هو حقيقة في الحال بقوله: {ولا أنتم عابدون}، أي ما أنتم بمغيِّرين إشراككم الآن لأنهم عرضوا عليه أن يبتدِئوا هُم فيعبدوا الرب الذي يعبده النبي صلى الله عليه وسلم سنة. وبهذا تعلم وجه المخالفة بين نظم الجملتين في أسلوب الاستعمال البليغ (التحرير والتنوير) (مسألة ] وربما قيل في قوله تعالى ( قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ ) كيف يحسن ذلك في الحكمة مع التكرار الذي فيه؟ وجوابنا أنه لا تكرار في ذلك لان قوله تعالى ( لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ ) المراد به في المستقبل وقوله تعالى ( وَلا أَنْتُمْ عابِدُونَ ما أَعْبُدُ ) المراد به في الحال ( وَلا أَنا عابِدٌ ما عَبَدْتُّمْ ) المراد به في المستقبل وفي الحال (تنزيه القران عن المطاعن)  

[1] Müşriklerin tama'larını kesmek için te'kiden nâzil olmuştur.  

1 Bu dört âyetteki (مَا)’lar “mevsule” değil de “mastariyye” ve kendilerinden sonraki fiillerle beraber “mutlak mef’ul” olarak tercüme edilmiştir. Eğer bunlar “mevsule” olarak tercüme edilirse, (مَا)’ların akılsızlara delalet etmeleri sebebiyle her ne kadar müşriklerin putları için kullanılmaları uygun düşerse de Allah için kullanılmaları uygun düşmemektedir. Bir de muhâtap olan kâfirler zâten Allah’a inanıyorlardı. Ancak bunların ibâdet şekilleri ve Allah’ı tanımlamaları yanlıştı. İşte bu sûre, bu yanlışı beyan için gönderilmiştir. (مَا)’lar mastariyye olarak düşünüldüğünde bu dört ayetin anlamı: “Ben sizin tapışınızı, o şirk ibadetini hiçbir zaman yapıcı değilim. O sizin benden istediğiniz şirk ibadetinizi geçmişte dahi yapmadım ve hiç bir zaman yapacaklardan da değilim. Öyle ne tapmışım, ne de taparım, sizin tapışınızı yapanlardan değilim. Siz de benim ibadet etmekte olduğum mabuduma ibadet edecek değilsiniz. Hiç bir zaman benim gibi ibadet etmediniz, etmiyorsunuz, edecek de değilsiniz. Yahut siz de benim edeceğim tevhit ve ihlas ile ibadet etmediniz, etmiyorsunuz ve etmezsiniz.” şeklinde anlaşılabilir. Bu tercümeye göre hiçbir kimsenin Allah’a; Allah ve Rasulünün ibadet şekli dışında ibadet etmesi asla kabul edilemez. Buna göre çeşitli meşreplerin kendi efendileri tarafından uydurulan “zikir, ayin, semah ve semaları” Allah korusun müşriklerin uydurma tapınmaları faslına girebilir. En doğrusunu Allah bilir.  

2 Zımnen, “hakikati inkar etmenize sebep olan bâtıl değerleri terk etmekte gönülsüz davrandığınız sürece”.  

[5918] Allah ile birlikte başkalarına ilâhlık yakıştıran birinin, gerçekte Allah’a hiç kulluk etmemiş sayıldığının açık beyanıdır. 3-5. âyetlerdeki üç ism-i fail kipi, mânayı teyit içindir. Bir eylemi fiille reddetmek onu öznenin zâtından değil sıfatından nefyetmektir. Fakat ism-i faille nefyetmek onu öznenin zâtından nefyederek imkân ve ihtimali dışlamaktır. Kalbin mühürlenmesi bu olsa gerektir. Ve lâ ta’budûn yerine ve lâ entum ‘âbidûn gelmesinin mânaya katkısı budur.  

(Çünkü, hak daveti kabul etmeyip, şirk ve küfürde direndiğinizden dolayı Allah sizin kalblerinizi mühürlemiştir)