Kâfirûn Sûresi 6. Ayet Meali

(*) Şöyle de mana verilebilir: “Sizin yanlış sıfatlarla tanıdığınız Allah, bana vahiy ile bildirilen Allah’ın aynısı değil; siz onu yanlış tanıyorsunuz. O’nun namına yanlış işler (ibadetler) yapıyorsunuz. Onun için ben, sizin tanıdığınız Allah’a ibadet etmiyorum. Siz de, vahiy ile bana bildirilen Allah’a ibadet etmiyorsunuz. Ben, sizin ibadetinizden bir şey yapmadığım gibi, siz de benim ibadetimden bir şey yapıyor değilsiniz. İşi karıştırmayalım. Benim dinim bana, sizin dininiz size!.”  

Bkz. 10/41Tevhid dini, insanlara yaratılış gayesini ve varoluş hikmetini bildirir. İnsanların inanç sistemlerini, hukuklarını, değerlerini, eğitimlerini, hayat ve varlıkla ilgili tüm düşüncelerini belirler, onları iyi ve faydalı işler yapmaya teşvik eder, zararlı işlerden alıkoyar. Ama şirk dini insanları yaratılış gayelerinin ters istikametinde yönlendirir, onları kötüye ve kötülük işlemeye sevk eder. Onun için şirk dininin mensuplarıyla Tevhid dinin müntesiplerinin anlaşması imkânsızdır.  

1- Din kavramı; Kur'an'da, inanç sistemi, yaşam biçimi, toplumsal düzen, yasa, hesap, karşılık/ceza vb. anlamlarda kullanılmıştır. Din, öncelikli anlamı itibariyle, yaşamı düzenleyen ilke ve kuralların referans alındığı değerler demektir. Kur'an'a göre, “yaşamı” düzenlemede vahyin değerlerini referans almayan her düşünce ve inanç küfürdür. Keza insanlar; yaşamlarını, düzenlerini hangi değerleri referans alarak belirliyorlarsa, referans aldıkları değerler onların dinidir. (Örneğin 3:73; 6:70; 7:51; 76; 26) Kur'an, nasıl ki Mekkeli müşriklerin cahiliye değerlerini referans alan düzenlerini, sistemlerini din olarak tanımlıyorsa; günümüzün Kur'an'ı referans almayan bütün düzen ve sistemleri de “birer dinidirler.” Ancak şu gerçek göz ardı edilmemelidir: Allah, Kur'an'î değerleri referans almak koşulu ile yaşadığımız hayatı düzenlemeyi insana bırakmıştır: Nasıl bir yönetim biçimi, nasıl bir ekonomik sistem, nasıl bir yaşam biçimi vb. olması gerektiği konusunda yetki de görev de sorumluluk da insana aittir. Kur'an'ı referans almak koşulu ile günün koşul ve ihtiyaçlarına göre istediğimiz düzeni/sistemi kurmak insana bırakılmış bir husustur.  

(*) Din sadece inanca tekâbül eden bir kavram olmaktan öte insanın tercihlerini değiştiren bir yaşam tarzı ve değerler sistemidir. Sizin yaşam tarzınız size benimki bana teklifi tam bir özgürlük ortamını hedeflemektedir. Yani son âyetten din, vicdan ve ibadet özgürlüğünün esas olduğu, kimsenin herhangi bir dine girmeye zorlanamayacağı anlamı ve hükmü çıkmaktadır…Ayrıca bazı yanlış düşüncelerin aksine âyetin hükmü/ mesajı kaldırılmamıştır; çünkü burada bir emir veya yasak değil, bir vâkıanın tesbiti ve ifade edilmesi (haber) söz konusudur; haber ise Allah’tan olduğu için gerçektir, hükmü değişmez (bk. Şevkânî, V, 600). Yine bu âyet, bir vâkıa tespiti olduğu ve Müslümanların zayıf durumda bulundukları bir dönemde indiği için ondan din ve vicdan özgürlüğü anlamının çıkarılamayacağı düşünenler olsa da bu tamamen yanlıştır. Zira İslâm’da din, vicdan ve ibadet özgürlüğü Kur’an’ın açık hükmüyle sabittir ve Müslümanların güçlü olduğu dönemlerde de bu ayeti pekiştiren ayetler inmiştir. İşte Medine döneminde inen Bakara-256. ayet de bunlardan biridir. Ve bu özgürlükler Medine döneminde inen âyetlerde de ifade edilmiş, Müslümanların hâkim oldukları zaman ve mekânlarda uygulanmış ve hayata geçirilmiştir. Zaten Kur’an’da nesih iddiası; Kur’an’a inanmamak, Tevrat ve İncil gibi bazı hükümlerini geçersiz kılmak anlamına gelir ki, bu da insanı inkâra kadar götüren yanlış bir düşüncedir. Zira ( (الر كتاب احكمت اياته ثم فصلت من لدن حكيم خبير -: Hud-1: ‘’Elif. Lâm. Râ. Bu (Kur’an) öyle bir kitaptır ki, bütün ayetleri muhkem kılınmış (her türlü şüpheden, değişmeden ve hükümleri nesih ve ilga olunmaktan bütünüyle uzak tutulmuş) sonra da hâkim ve habir olan (Allah) tarafından açıklanmıştır.’’ şeklindeki ifadeyle nesih gibi her tür olay reddedilmiştir. İşte yalnız bu ayet bile, Kur’an da neshin olamayacağını, bütün ayetlerin muhkem olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bir ayeti bile nesih etmek, Hicr- 9. ayette de aykırıdır. Zira o ayette Allah ‘’Zikrin (Kur’an’ın) bütün ayetlerini olduğu gibi koruyacağını vurgulamaktadır’’. Hâlbuki nesh olayı olursa, o zikrin tümü korunmamış olur, yani o zikrin bazı hükümleri iptal edilmiş olur. Oysa korunmuş olan yüce Allah’n kitabı, her türlü nesih olayından beridir.  

3 Krş. Yûnus, 10/41  

Benzer mesajlar: Yûnus 10:41; Furkân 25:63, 72; Kasas 28:55; Şûrâ 42:15.  

1 Din: kelime olarak, ceza-mükâfat, hesap, kaza, siyaset, itaat, âdet, hal, millet ve şeriat anlamlarına gelen bir mastardır. Terim olarak ise din: akıllıların kendi istekleriyle seçtikleri ve kendilerini iyiliğe götüren manevî bir yol ve kanun, demektir. Gerçek dinde; itaat edilen bir rab ve o rabbin ortaya koyduğu, uyulduğu zaman mükâfat, uyulmadığı zaman ise cezanın olduğu kuralların bulunması ve o Rabbe itaat eden kulların olması, gerekir. Bu ayette Allah’ın kâfirlerin dinlerinden, “din” olarak bahsetmesinden, bunların da din olduğu, fakat “hak din” olmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre iradeli olarak yapılan her türlü tapınma veya kabul edilen her türlü sistem, düşünce tarzı, birer dindir. (Kapitalizm, Marksizm, Demokrasi, Budizm, Hinduizm, Sofizm, putperestlik v.s gibi…) Konu ile ilgili olarak Bk. (Fatiha: 4)2 Bu ifâdenin bir benzeri de (Kasas: 55)’teki “bizim işlerimiz bize, sizin işleriniz size.” ifâdesidir.  

3 Lafzen, “benim dinim de banadır”. Dîn’in öncelikli anlamı “itaat”tır; özellikle de bir kanuna veya manevî/ahlakî otorite ile donatılmış müesses -bundan dolayı da bağlayıcı- olarak algılanan kurallar sistemine, yani terimin en geniş anlamıyla “din”, “itikat” ya da “dinî hukuk”a (karş. 2:256, not 249’un ilk bölümü); ya da sadece, 42:21, 95:7, 98:5, 107:1’de ve yukarıdaki örnekte de olduğu üzere “ahlakî değerler sistemi”ne itaat. (M. Esed “dîn” kelimesini “moral law” tabiriyle karşılamıştır; biz bunu “ahlakî değerler sistemi” ifadesiyle çevirdik. Fakat sadece bu sureye mahsus olmak üzere buna bağlı kalmayıp dîn için “din” kullandık -T.ç.n.)  

[5919] Veya: “Sizin hesabınız size, benim hesabım bana aittir.” Ya da lâma istihkak mânası vererek: “Sizin dininiz size lâyıktır, benim dinim bana lâyıktır.” Zımnen herkes lâyık olduğunu bulur. Buradaki din, değerler sistemi anlamındadır (Bkz: 107:1, not). Aslında, “sizin değerler sisteminiz size, benim değerler sistemim bana aittir” derken, gerçekte siz değerleriniz üstüne pazarlık yapıp onları terk edilebilir buluyorsunuz. Sonuçta sizin değerleriniz yok, fiyatlarınız var. Önceliğiniz “fiyatlar”, onun için pazarlık yapıyorsunuz. Benden de bu ahlâksız teklife evet dememi bekliyorsunuz. Fakat bir değeri değer yapan onun pazarlık kabul etmez olmasıdır. Benim değerlerim var ve ben onun için pazarlık yapamam. Yaparsam inancımız farklı olsa da dinimiz (hayat tarzımız) aynı olur.  

(Onun ecir ve sevabı ancak bana aittir, sizin ondan nasibiniz yoktur.)  

[1] Ruesâ-yı küffârdan bir cemâ'at Rasûlü Ekrem efendimize gelerek: "Yâ Muhammed, sen bizim dînimize tâbi' ol ve biz de senin dînine tâbi' olalım. Bir sene sen bizim ilâhlarımıza tap, bir sene de biz senin rabbine tapalım. Aramızda ihtilâf kalmasın" didiklerinde Rasûlullah "Ne'ûzübillah, ben Allâh'a şirk itmem" buyurdılar. Bu sûre onun üzerine nâzil oldı.  

6291 T, having been given the Truth, cannot come to your false ways; you, having your vested interests, will not give them up. For your ways the responsibility is yours: I have shown you the Truth. For my ways the responsibility is mine; you have no right to ask me to abandon the Truth. Your persecutions will be in vain; the Truth must prevail in the end'. This was the attitude of Faith then: but it is true for all time. Hold fast to Truth, "in scorn of consequence".