İsrâ Sûresi 88. Ayet Meali

88.İbnu İshak ve İbnu Cerir`in Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiklerine göre yahudilerden bazı kimselerin Resulullah (a.s.)`a gelerek: "Sen bizim kıblemizi bıraktın, üstelik getirdiğin kitabın da Tevrat gibi uyumlu olduğunu göremiyoruz. Ya bize başka bir kitap getirirsin ya da biz de senin ortaya koyduğun gibi bir kitap ortaya çıkarırız" dediler. Bunun üzerine bu ayeti kerime indirildi.  

Bkz. 2/23, 10/38, 11/13 Bu ayet, Kur’an’ın inkârcıları âciz bırakmanın ve onlara meydan okumanın en kapsamlı ifadesidir. Burada Kur’an’ın sadece bilinen edebi şekillerden farklı olması, hiçbir beşerin ulaşamayacağı derecede fesâhat ve belâğatin zirvesinde olan bir nazım, tertip ve telif güzelliğine sahip olması kastedilmiyor, aynı zamanda Kur’an’ın işlediği konular, ortaya koyduğu üslup, muhteva zenginliği, bilim ve akılla çelişmemesi, ilmi hakikatleri ortaya koyması, insan idrakini aşan geçmiş ve geleceğe ait haberler ihtiva etmesi ve bunların doğru çıkması, kalplerde meydana getirdiği deruni ve manevi tesirli öğretileri, insanın ferdi, sosyal, manevi ve ahlaki bütün problemlerine çözüm getirmesi ve bunlar gibi daha pek çok özelliği kastediliyor.  

1- “İns ve cinn”, Kur'an'da birleşik bir ifade olarak kalıp şeklinde kullanılmaktadır. Bu terkibe, “insanlar ve cinler” şeklinde anlam verilmesi doğru değildir. İns ve Cinn terkip olarak: gördüğümüz-görmediğimiz, yerli- yabancı, tanıdık- tanımadık, bilinen- bilinmeyen kimseler; diğer bir ifade ile her kes, her kim varsa demektir.  

(1)“(Bu âyetin) ifâde ettiği azîm ma‘nâ ve büyük hakīkat, kāsırü’l-fehm (anlayışı kısa) olanlarca ve dikkatsizlikle mübâlağalı bir belâğat (abartılı bir ifâde tarzı) için muhâl bir sûret (imkânsız bir şekil)zannediliyor. Hâşâ! (Aslâ!) Mübâlağa değil, muhâl bir sûret değil, ayn-ı hakīkat (hakīkatin ta kendisi) bir belâğat ve mümkün ve vâki‘ (olmuş) bir sûrettedir. O sûretin bir vechi (yönü) şudur ki, yani ‘Kur’ân’dan teraşşuh etmeyen (süzülmeyen) ve Kur’ân’ın malı olmayan ins ve cinnin (insanların ve cinlerin) bütün güzel sözleri toplansa, Kur’ân’ı tanzîr edemez (benzerini yapamaz)’ demektir. Hem edememiş ki, gösterilmiyor.” (Zülfikār, 25. Söz, 40-41)Ayrıca bu âyetin geniş îzâhı için bakınız; (Zülfikār, 25. Söz, 190-253)  

(*) Bu âyet i’caz konusunda meydan okumanın en kapsamlı ifade edildiği âyettir. Kısaca şunları ihtiva eder: 1) Üslubu, delilleri, konuları, öğretileri, muhtevasının zenginliği, gaybe dair verdiği haberler gibi yönlerden mûcizedir. Değil bir insan, bütün insanlar ve cinler bir araya toplansalar da Kur’ân’ın benzerini yapamazlar. 2) Hz. Muhammed daha önce içinizde kırk yıl yaşadı, bu misyonunun en ufak bir emaresi bile onda görülmedi. 3) Vahiy hâli dışında söylediği sözlerle vahiy olduğunu bildirdiklerini kıyaslayın. 4) Kur’an’daki icaz, edebi belagat ve fesahatın hadislerde olmadığını Arapçaya vakıf olan herkes rahatlıkla görebilir. 5) Arapça’ya vakıf olan herkes, hadîslerle Kur’ân’ın ayrı ayrı zatların sözleri olduğunu kabul eder.  

Bu ayet [tehaddî] denen “meydan okuma” ayetlerinin ilk ikisinden biridir. Sanıldığı veya iddia edildiği gibi bütün Kur’an’la ilgili herhangi bir meydan okuma olmamıştır. Çünkü ilk meydan okuma ayetleri geldiğinde Kur’an’ın henüz yarısı civarındaki kısmı indirilmişti. Meydan okuma ayetleri iniş sıralamasında (yaklaşık 60-70 surelik meydan okuma için) İsrâ 17:88, Tûr 52:34; (on surelik için) Hûd 11:13; (tek sürelik için ise) Yûnus 10:38 ve Bakara 2:23-24’tedir.  

1 Bu âyet; Yahûdîlerden bir grubun Peygamberimize: “Ey Muhammed! Bize şu getirdiğin sözler, Allah katından mıdır? Bu senin getirdiğin gibisini biz de getiririz.” demeleri üzerine indirilmiştir. Bk. (Bakara: 23, Yûnus: 38, Hûd: 13, Tûr: 34)  

103 Bkz. Ek III.  

[2326] İns ve cinni çevirimiz için bkz: 6:112, not 94. [2327] Kur’an’ın muârızlarını âciz bırakan bu meydan okuyuşunu her boşa çıkarma teşebbüsü hüsranla sonuçlanmıştır. Tarih bunun canlı şahididir.  

Bu âyet i’caz konusunda meydan okumanın en kapsamlı ifade edildiği âyettir. Kısaca şunları ihtiva eder: 1.Üslubu, delilleri, konuları, öğretileri, muhtevasının zenginliği, gaybe dair verdiği haberler gibi yönlerden mûcizedir. Değil bir insan, bütün insanlar ve cinler bir araya toplansalar da Kur’ân’ın benzerini yapamazlar. 2.Hz. Muhammed daha önce içinizde kırk yıl yaşadı, bu misyonunun en ufak bir emaresi bile onda görülmedi. 3.Vahiy hali dışında söylediği sözlerle vahiy olduğunu bildirdiklerini kıyaslayın. Arapça’ya vakıf olan herkes, hadîslerle Kur’ân’ın ayrı ayrı zatların sözleri olduğunu kabul eder.  

(13) 2:23-24, 10:38 ve 11:13-14 ve açıklamalarına bakınız.  

2288 For the meaning of "Jinns", see n. 929 to 6:100. 2289 The proof of the Qur'an is in its own beauty and nature, and the circumstances in which it was promulgated. The world is challenged to produce a Book like it and has not produced one. It is the only revealed Book whose text stands pure and uncorrupted today. Cf., for a similar challenge, 2:23,10:38, and 11:13.