İsrâ Sûresi 80. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 57/25.  

80.Tirmizi`nin Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiğine göre Resulullah (a.s.)`a Medine`ye hicret etmesi emredilince bu ayeti kerime indirildi.  

1- Yaptırım gücü, yol gösterici.  

(*) Âyetin, Hz. Peygamber’in Medineli müslümanlarla yaptığı, hicret planının başlangıcını oluşturan Birinci Akabe Biatı’ndan kısa bir süre önce inmiş olduğunu, dolayısıyla burada hicret yolculuğuna işaret edildiğini düşünmek daha isabetli görünmektedir… Bununla birlikte âyette daha genel olarak insanın bir yere girerken veya çıkarken, bir işe başlarken veya bitirirken daima her şeyin iyi ve düzgün gitmesi, dürüstçe yapılması, sonucunun hayır doğurması için çabalaması; niyetinin ve gönlünün bu yönde olması; ayrıca bunun için dua edip Allah’tan iyilik yönündeki çabalarında yardım dilemesi gerektiğine işaret edildiği de düşünülebilir. Kaynak: (Kur’an Yolu Tefsiri) İşte bu ayetten de anlaşılıyor ki Hz. Peygamberin gönderileceği o makam-ı mahmud (övülen mekân) Yesrip (Medine)dir. Ayrıca burada (سلطان) ’’sultan’’ güç, kuvvet, destek, bilgi ve kanıt gibi anlamlara gelir. Zaten Medine’ye yapılan hicret güç ve zaferlerin kazanılmasına vesile olmuştur. Ayrıca aşağıdaki tefsir ve rivayetten anlaşılıyor ki ‘’makam-ı mahmud’’ifadesinde Mekke’den Medine’ye yapılacak olan kutlu hicrete bir işaret vardır. Yani bu ayetle de makam-ı mahmud’un/övülen mekânın/ Medine olduğu teyid edilmektedir, çünkü Makam-ı Mahmud’en söz eden 79. ayeten sonra 80. ayette de Hz. Peygamberin giriş ve çıkış makânı olan Medine’ye bir işaret yapılmıştırr. (الله اعلم) {وَقُل رَّبِّ} يا رب {أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ} يقول أدخلني في المدينة إدخال صدق وكان خارجاً من المدينة {وَأَخْرِجْنِي} من المدينة {مُخْرَجَ صِدْقٍ} إخراج صدق بعد ما كنت فيها فأدخلني مكة (تفسير القرآن) وأخرج أحمد، والترمذي، وصححه، وابن جرير، وابن المنذر، والطبراني، والحاكم وصححه، وابن مردويه، وأبو نعيم، والبيهقي، والضياء في المختارة عن ابن عباس قال: كان النبيّ بمكة ثم أمر بالهجرة، فأنزل الله {وَقُل رَّبّ أَدْخِلْنِى مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِى مُخْرَجَ صِدْقٍ وَٱجْعَل لّى مِن لَّدُنْكَ سُلْطَـٰناً نَّصِيرًا }. وأخرج الحاكم وصححه، والبيهقي في الدلائل عن قتادة في قوله: {وَقُل رَّبّ أَدْخِلْنِى } قال: أخرجه الله من مكة مخرج صدق، وأدخله المدينة مدخل صدق (فتح القدير - التسهيل لعلوم التنزيل) وقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ }.ويحتمل هذالمعني أيضا : أمر اللَّه نبيه الكريم أن يدعو بهذا الدعاء . . وصدق المدخل والمخرج كناية عن الحق والإخلاص في العقيدة والقصد والأفعال وجميع الحركات والسكنات وما من شك أن من تسلح بالحق ، وأخلص للَّه وحده ثبته اللَّه بالقول الثابت ، وأمده بالحجة الدامغة ، ومكن له في القلوب البريئة الطاهر  

[7] Beni Medine'ye veya kabre herhangi bir yere ithal et ki orada nahoş bir şey görmeyeyim. Mekke'den veya kabirden veya herhangi bir yerden beni öyle bir ihraç et ki gözüm arkada kalmasın, itibarım ile çıkayım.[8] Veya kavi bir mülk, bir hüccet.  

[2318] Sultanın bu karşılığı için bkz: Âyet 65, not 86. Bu duanın sonucu çok geçmeden Medine’de İslâm toplumunun teşekkülüyle görülecek, bu şekilde hakikat güçle takviye edilmiş olacaktır.  

2279 The entry and exit here referred to may be interpreted in four senses: (1) entry into death and exit at the resurrection for the righteous, who have purified their souls by prayer (last verse) and spiritual teaching from the Qur'an (next verse), there is on each occasion a fuller and fuller realisation and enjoyment of truth and honour: for those who are estranged from Allah, the effect is the opposite: the truth becomes bitter ant there is ignominy and exposure instead of honour; (2) entry for the Holy Prophet into the new life at Madinah which was still in the womb of futurity, and exit from the life of persecution and the milieu of falsehood, which surrounded him in his native city of Makkah still given up to idolatry; (3) referring to the impending Hijrah again, the prayer may mean, "Let it be from pure motives of truth and spiritual honour, and not from motives of anger against the city of Makkah or its persecutors, or of ambition or worldly power from the city of Madinah, which was ready to lay everything at the Prophet's feet": (4) generally, entry and exit at every stage of life. 2280 All prayer must be for Allah's aid and authority. However much we may plan, our success must depend on His aid. However noble our motives, we have no right to imperil any lives unless there is authority in the Word of Allah. The Prophet only acts on Allah's commission and inspiration.