İsrâ Sûresi 76. Ayet Meali

en-Nüket ve’l-uyûn, 3/26.  

76.İbnu Ebi Hatim`in Said bin Cubeyr`den mürsel olarak rivayet ettiğine göre müşrikler Resulullah (a.s.)`a, peygamberlerin yurtlarının Şâm diyarı (bugünkü Suriye, Ürdün ve Filistin toprakları) olduğunu söyleyerek onun da bu beldeye gitmesini istemeleri üzerine bu ayeti kerime indirilmiştir. Buna benzer daha başka mürsel rivayetlerde bu sözü söyleyenlerin Medine yahudileri olduğu bildirilmektedir.  

[Başlarına bela gelip yok olacaklardı.]  

 Nitekim, Hz. Muhammed (s.a.)i Mekke’den çıkmaya mecbur bırakan müşrikler, daha sonra müslümanlarla yaptıkları savaşlar sonucu bir hayli yıpranmışlar; nihayet, Mekke’nin müslümanlar tarafından fethedilmesi üzerine Mekke’ye hâkimiyetleri son bulmuş ve böylece Kur’an’ın verdiği bu mucize haber tahakkuk etmiştir.  

Nitekim, Muhammed Medine'ye göç ettikten kısa süre sonra Mekke kan dökülmeden fethedildi.  

(1)Allah, müşriklerin Resûl-i Ekrem (asm)’ı Mekkeden çıkarmalarına mâni‘ oldu. Nihâyet hicreti kendisi emretti. O müşrikler bundan sonra Mekke’de uzun süre kalamadılar. Nitekim çoğu önce Bedir’de helâk oldular. Daha sonra da Mekke’nin fethi müyesser oldu. (Râzî, c. 11/21, 24)  

(*) Bu ayet, Hz. peygamberin yurdundan çıkarılıp hicrette zorlanacağını bildirilmektedir. Ama ondan sonra onlar da orada bir güç sahibi olarak fazla kalamazlar. Aşağıdaki tefsir metnine bakılabilir. ولكنه إن خرج فإنه يبتدئ زوال سلطانهم وهي تضطرب من تحتهم، ولذا قال تعالى: وإذا لا يلبثون خلافك إلا قليلا أي أنه نتيجة لخروجه من بينهم لن يستمروا بعده إلا زمنا قليلا فإن دولتهم تأخذ في الزوال، وذلك بأحد أمرين:أمر الأول: أن يجد قوما غيرهم يستجيبون لدعوته وتكون له بهم قوة فيردون اعتداءاتهم وفتنهم، وقد كان ذلك، فإن الله تعالى أمره بالهجرة في ميقاتها عندما وجد من استجاب من أهل يثرب، فكانوا هم ومن هاجروا قوة الإسلام استنصفوا منهم، ثم زالت دولة الأوثان (زهرة التفاسير )  

[1] Veya Medine toprağından.  

37 Nitekim Mekkeli müşrikler, Hz. Peygamber’in hicretinden sonra, Bedir’de helak oldular.  

1 Yani; Medîne’den. 2 Bu âyet Medîne Yahûdîlerinin, Efendimize “Şam’ın Peygamberler şehri olduğunu ve eğer oraya giderse kendisine inanacaklarını,” söylemeleri üzerine indirilmiştir.  

91 Unutulmamalıdır ki, Hz. Peygamber ve izleyicilerinin müşrik Kureyşlilerin eliyle çektikleri maddî ve manevî baskı ve eziyetlerin son haddini bulduğu bir dönemde vahyedilen bu sure Mekkî surelerdendir.92 Lafzen, “senden sonra”.93 Bu ön-bildirme (gaybî ihbar/prophecy), iki yılı biraz aşkın bir zaman sonra, Hicret’in ikinci yılı Ramazan ayında, sözkonusu Kureyşli liderler Bedir savaşında öldürüldükleri zaman gerçekleşmiş oldu.  

[2310] Mekke’de indiği kesin olan bu âyetlerin geleceğe dair bir ihbar olduğu açık. Bu ihbar, Mekke müşriklerinin yıldırma politikaları sonucu gerçekleşen hicreti haber vermekle kalmayıp, ondan yıllar sonra gerçekleşecek olan Mekke’nin fethini de haber vermektedir.  

Nitekim Allah'ın Elçisini rahatsız edip onu yurdundan çıkaranlar, onun Mekke'den ayrılışından kısa bir süre sonra Bedir'de helâk olup gitmişlerdir. Mekke'de inmiş olan bu âyetler, ileride vukubulacak bir olayı haber vermektedir ki gaybe ilişkin bir mu'cizedir.  

[1] Çıkarmak isteyenler müşrikîn-i Mekke'dir. Hicretden sonra onlar Mekke'de bir müddet kaldılar; Fetih üzerine oradan tard ve ihrâc olundılar. Diğer bir rivâyete göre Medîne Yahûdîleri Rasûl-i Ekrem'in nezdine gelüb "Enbiyânın mahalli Şam'dır. Sen de Şam'a gider isen nebî oldığını bilir ve îmân ideriz" didiler. Hazret-i Rasûl Medîne'den Şam'a gitmek üzere çıkdı ve bir günlük yol gitdi. Sonra bu âyet-i kerîme nüzûl itmekle 'avdet buyurdılar. Sonra Yahûdîler yurdlarından ihrâc olundılar.  

2273 As happened in the case of the Prophet, the enemies try to frighten the Prophet of Allah away from their midst, so that, once away, they could expel him and keep him out. But they are counting without the Plan of Allah. If they persecute the righteous, they dig their own graves! (R).