İnşirâh Sûresi 4. Ayet Meali

Adını, tevhit kelimesinde ve ezanda, adımızdan sonra andırdık, bu sûretle adını yüceltmedik mi, iman etmeyi, senin peygamberliğini de gerçeklemeye bağlamadık mı?  

1- Bu denli önemli bir görevi (nebilik ve resûllük) sana vererek, herkes tarafından bilinmene ve anılmana neden olmadık mı?  

[7] Adın, sanın her yere yayıldı, pâyen yükseldi. Şerefin arttı.  

3 Yahut: “şanını yüceltmedik mi?” Zikr teriminin ilk anlamı, “hatırlatma” veya “hatırlama”dır; ikinci olarak da “bir şeyi [veya “bir kimseyi”] hatırlatan şey”, yani takdirle hatırlatan: bu nedenle zikr, “nam” veya “şan” ve mecazî olarak da -bu örnekte olduğu gibi- “itibar” veya “onur” anlamlarına gelir.  

[5787] Lafzen: “senin için”. Bkz: 1. âyetin ilk notu. [5788] Zımnen: Senin adını vasfı zikr olan Kur’an’da anarak; ya da: Sen gelmeden senin geleceğini müjdeleyerek (Krş: 61:6); veya: seni âlemlere rahmet kılarak; yahut: Adını dillere destan ederek. Zımnen: Bunu, gelecek hakkında müjdeli haber taşıyan Duhâ 4-5 gibi vahiyler ve peygamberlikle yaptık. Vahiy ve peygamberlik muhatabının hem sorumluluğu artırarak yükünü ağırlaştırıyor (kavlen sakîlen: “ağır bir söz” 73:5), hem de müjdeli vahiyler ve nübüvvetin şerefiyle yükünü hafifletiyordu. İşte hemen arkadan gelen 5 ve 6. âyetler, mesânî olan vahyin çift kutuplu tabiatına uygun olan bu özelliğini dile getirmektedirler. Zemahşerî, adını yüceltmeyi, Nebi’nin adının şehadet getirirken, ezan okurken, kamet getirirken, namazın teşehhüdünde, hutbelerde, yine Kur’an’da, “Allah ve Rasulü..”, “Rasule itaat Allah’a itaattir”, “Allah’a itaat edin Rasulüne itaat edin”, “Allah’ın Rasulü” gibi ibarelerde Allah’ın adıyla yan yana zikredilmesi olarak açıklamıştır.  

(Nitekim Ahzâb suresinin 56. ayetinde: "Muhakkak ki Allah ve melekleri peygambere salât eder (şeref ve şânını yüceltir) Ey iman edenler; siz de ona salat ve selam getirin" buyurulmuştur!. Ki, ezan ile namazlarda "Kelime-i Şehadet" içinde Allah ile birlikte Resulü’nün adı da zikredilir)  

6190 The Prophet's virtues, the magnanimity of his character, and his love for mankind were fully recognised even in his lifetime, and his name stands highest among the heroic leaders of mankind. The phrase used is more comprehensive in meaning than that used for various prophets in 37:119 etc.: "We left this blessing for them among generations to come in later times".