İnşirâh Sûresi 3. Ayet Meali

[773] İnşirâh sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 203.[774] Hz. Peygamber’e verilen bazı nimetler hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 205-209.  

İnsanlığın içinde bulunduğu durum seni öylesine üzmüştü ki “neden vazifemde başarılı olamıyorum, niçin bu insanlar hakkın karşısında oluyor?” diye neredeyse kahroluyordun. “Söyledikleri (karalayıcı) şeylerden ötürü kalbinin daraldığını kuşkusuz biz biliyoruz.” (Hicr 15/97) “Şimdi onlar bu söze (Kur'an'a) inanmayacak olurlarsa arkalarından üzülerek âdeta kendini tüketeceksin (öyle mi)?” (Kehf 18/6) “(Ey Muhammed!) Onlar inanmıyorlar ve hakka karşı çıkıyor diye (üzüntüden) neredeyse kendini tüketeceksin!” (Şuara 26/3) Ama biz seni şu sözlerle teselli ederek rahatlattık: “Seni onlara bekçi kılmadık. Sen onların yaptıklarından sorumlu da değilsin.” (En’am 6/107) “…Onların yaptıklarından dolayı üzülüp kendini mahvetme!” (Fatır 35/8) “(Ey Muhammed!) Sen, sadece bir uyarıcısın!” (Fatır 35/23) “Sen onların üzerinde bir vekil değilsin (sadece tebliğcisin).” (Şuara 42/6) “Sen, onları zorla inandıracak değilsin” (Ğâşiye 88/22)  

1- İnsanlığın içinde bulunduğu durumun sana verdiği üzüntüyü.  

(*) Bu ağır yükün peygamberlik görevinin getirdiği ağır sorumluluktur. Nitekim “Doğrusu Biz senin üzerine ağır bir söz bırakacağız” anlamındaki Müzzemmil-5. ayetle Hz. peygambere tevdi edilen ağır sözden peygamberlik görevinin ağır bir görev olduğu kolayca anlaşılır. Hakiketen de bu görev çok ağırdı ve tek başına altından kalkılması zordu. Hz. Peygamber aldığı görev gereği hem tebliğine devam edecek, hem de sabır talimatlarına uyarak tepkiler karşısında asla geri çekilmeyecek, karşılaştığı zorluklarla, azgınlıklarla, karanlıklarla tek başına mücadele edecekti. Hz. Peygamberin görevi gerçekten çok ağırdı ama ayette bu yükün hafifletildiğinden bahsedilmektedir. Bu ifadeden anlaşılmaktadır ki, ilk tebliğden itibaren peygamberin tebliğine uyanlar çoğalmaya başlamış, bu yeni müminler ortaya koydukları maddî-manevî destekleriyle peygamberin yükünü kısmen de olsa hafifletmişlerdir.  

[6] Peygamberlik yükünü hafiflettik.  

3 Krş. Kehf, 18/6; Şuarâ, 26/3  

2 Yani, “şimdi affedilmiş olan geçmiş günahlarının yükünü” (Taberî; Mücâhid, Katâde, Dehhâk ve İbni Zeyd’den naklen). Muhammed (s)’in durumu sözkonusu olduğunda bu, o’nun nübüvvetinden önce yapmış olduğu hatalar ile bağlantılıdır (aynı kaynak) ve bariz bir şekilde 93:7’nin bir yankısıdır -“yolunu kaybetmiş görüp seni doğru yola ulaştırmadı mı?”  

(Zorlukla karşılaştığında "Acaba bu ağır görevi yerine getirebilecek miyim?" korkusunu kalbinden gidermedik mi?)