Hûd Sûresi 82. Ayet Meali

Âdeta bir yanardağ patlaması gibi şiddetli yer sarsıntısının eşliğinde çevreye taşların ve ateş güllelerinin yağdığı gibi büyük bir sarsıntı ile Sodom halkının üzerine püskürtü halinde yakıcı taşlar yağdırıldı.  

(*) Arkeolojik ve jeolojik araştırmalar da bu senaryoyu doğrulamaktadır: Alman arkeolog Werner Keller, konu hakkında şöyle diyor: "Bu bölgede ortaya çıkan çok büyük bir çökmede; patlamalar, yıldırımlar, yangınlar ve doğal gazlarla birlikte korkunç bir deprem olmuş ve Siddim Vadisi ile birlikte Sodom-Gomora, yerin derinliklerine gömülmüştür. Bu deprem sırasında, yerkabuğunun çatlayıp çöküşü, kabuğun altında uyuyan volkanları harekete geçirmiştir… İşte bu büyük afet günümüzden yaklaşık 4000 yıl önce meydana gelmiştir...’’(Bilim ve Teknik, Sodom ve Gomorra, Prof. Dr. Arif Akman, 152.) Yani ayetin devamında "üzerlerine balçıktan pişirilmiş, istif edilmiş taşlar yağdırdık" cümlesiyle ifade edilen olayın ise, Lut Gölü kıyısında meydana gelen volkanik bir patlama ve bunun sonucunda püsküren "pişirilmiş kıvamdaki" kaya ve taşlar olması mümkündür. (Şuara Suresi’nin 173. ayetinde aynı olay "... ve üzerlerine bir yağmur yağdırdık; uyarılıp-korkutulanların yağmuru ne kadar da kötü" şeklinde bildirilmiştir.) Werner Keller bu konuda da şöyle diyor: Bu deprem sırasında, yerkabuğunun çatlayıp çöküşü, kabuğun altında uyuyan volkanlara serbest yol vermiştir. Şeria’nın yukarı vadisinde bugün de sönmüş kraterlere rastlanmakta olup buralarda kireç katmanları üzerinde geniş lav kütleleri ve bazalt katmanları yer almıştır) Kaynak: Werner Keller, Und die Bibel hat doch recht (The Bible as History; a Confirmation) Aşağıdaki tefsir metnine bkz: أو لعلّ بركاناً كان قريباً من مدنهم انفجر باضطرابات أرضية ثم زال من ذلك المكان بحوادث تعاقبت في القرون، أو طَمى عليه البحر وبقيَ أثر البحر عليها حتّى الآن، وهو المسميّ بُحيرة لوط أو البحرَ الميت (التحرير والتنوير)  

[1] Peyderpey.[2] Veya bu diyar Mekke ahalisine uzak değildir veya bu taşlar Mekke ahalisinden de uzak değildir.  

31 Krş. Hicr, 15/73-74; Zâriyât, 51/33; Kamer, 54/34; Fîl, 105/4. “Siccîl taşları” Arapça sözlüklere göre, balçık demektir. Büyük bir depremin vuku bulmasıyla beraber yakınlarda volkanik bir patlamanın ve onların üzerlerine de lav parçalarının yağdığını düşünebiliriz.  

Hicr 15:74 ve Zâriyât 51:33-34’de geçtiği üzere, buradaki “Rabbin katında işaretlenmiş taşlar” ifadesi yaratıkların her birinin Yüce Allah’ın orduları olabileceğine işaret edebilir.  

114 Lafzen, “siccîl taşları”. Siccîl sözcüğü, bazı dilbilimcilere göre, Farsça seng-i gil (“pişirilmiş balçık taş” ya da “taşlaşmış balçık”) sözcüğünün Arapçaya intikal etmiş şeklidir: karş. Kâmûs ve Tâcu’l-‘Arûs. Eğer bu görüş doğruysa, “taşlaşmış balçık” tabiri, muhtemelen (önceki cümlede “[o günahkar şehirlerin/kasabaların] altını üstüne getirdik” ifadesiyle îma edilen büyük yer sarsıntısıyla da bağlantılı olarak hemen bir volkanik püskürtüyü akla getiren “lav” parçalarıyla az çok aynı şeyi işaret ediyor gibidir. Fakat, Zemahşerî ve Râzî’nin belirttikleri bir ihtimal daha var ki, buna göre siccîl terimi Arapça kökenlidir ve lugat anlamı “yazı”, terim anlamı “yazılar, takdir edilen şey” olan sicill sözcüğünün anlamdaşıdır: bu görüşten yola çıkıldığında, hicâra min siccîl ifadesinin, mecazî anlamda, “Allah’ın takdiriyle vaki olan cezalandırıcı darbeler/taşlar” anlamını dile getirdiği söylenebilir (Zemahşerî ve Râzî; hem yukarıdaki ayetle hem de 105:4 hakkındaki yorumlarıyla bağlantılı olarak). Bizce, sonraki ayetin son cümlesinde işaret edilen husus da, “önceden yazılan cezanın sert taş püskürtüleri” ifadesinde yatan bu mecazî anlamdır.  

[1778] Mandûd: “biteviye, birbiri ardınca, kürem kürem”. Muhtemelen bununla bir lav püskürtüsü tasvir edilmektedir. [1779] Siccîlin “balçıktan taş” ya da “taşlaşmış balçık” anlamı için krş: 51:34. Bugün bölgede bolca bulunan yanmış sülfürtaşları, ilâhî afetin canlı şahidi olarak varlığını muhafaza etmektedir. Helâkin bir yanardağ püskürmesi ile gerçekleştiğinin kanıtı budur.  

Damgalanıp istif edilme kavramı, her taşın kime ve nereye isabet edeceğinin ezelde takdir edildiğini gösterir. Yoksa bunlara tesadüfî bir tabiat olayı olarak bakmak doğru değildir. Çünkü gerçekte tesadüf diye bir şey yoktur, âlemleri yaratan yüce kudretin tasarruf ve yönetimi vardır.  

(15) Bu tanımla ilk hatıra gelen şey de bir yanardağ patlamasıdır. Yerkabuğunun altında, “kaynayan kayalar” şeklinde tarif edebileceğimiz erimiş madenler, yanardağ patlamasıyla fırlatıldığında, şiddetli yer sarsıntılarının eşliğinde, çevreye küller ve dumanlarla beraber, irili ufaklı taşlar ile aralarından şimşekler çakan gülleler de yağar.  

1578 Cf. 7:84 and n. 1052, and 51:33-34. 1579 Sijjil, a Persian word Arabicised, from Sang-o-gil, or Sang-i-gil, stone and clay, or hard as baked clay, according to the Qamus. Sodom and Gomorrah were in a tract of hard, caky, sulphurous soil, to which this description well applies. Cf. 51:33, where the words are "stones of clay" (hijarah min tin) in connection with the same incident. On the other hand, in 105:4, the word Sijjil is used for pellets of hard-baked clay in connection with Abraha and the Companions of the Elephant.