Hûd Sûresi 78. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 15/71-72; 26/165-166.  

9.Yani onları size nikahlayabilirim. Bazı müfessirler Hz. Lut (a.s.)`un: "Şunlar kızlarım" derken kavmindeki kızları kasdettiğini çünkü Hz. Lut (a.s.)`un sadece iki kızı olduğunu başına ise kavminden pek çok erkeğin toplandığını söylemektedirler. Her peygamberin kendi kavminin babası mesabesinde olması sebebiyle Hz. Lut (a.s.) da kavminin kızlarını kendine nisbet etmiş ve onlardan: "Kızlarım" diye sözetmiştir.  

Bkz. 15/71, 26/165-166“İşte kızlarım” ifadesi Hz. Lut’un sadece iki tane olan öz kızlarıyla ilgili değil, Hz. Lut’un kavminin, o beldenin kızları için söylenmiştir. “Kızlarımla nikâhlanmanız sizin için daha temizdir” tümcesi ise onlarla nikâhlanma yoluyla evlenmeyi ifade eder. Burada Hz. Lût; kızlarla evlenmelerinin fıtrata uygun bir davranış olacağını söylemiştir. Bu ayetlerden anlaşılıyor ki; Hz. Lut’un kavminin bu sapık eğilimleri yüzünden erkeklerle kadınlar arasındaki doğal ilişki olması gereken düzeyde olamamıştır.   

Bir peygamber, gönderildiği kavmin manevî babası sayılır. Bu itibarla gönderildiği toplumun kadınları o peygamberin manevî kızları mesabesindedir. Burada Lût Peygamber, kavmini içine düştükleri cinsel sapıklığı (erkeğin erkekle cinsel ilişkisi) terk edip meşru ve doğal ilişkiye dönmeleri ve kadınlarla nikâhlanmaları konusunda uyarmaktadır.  

 Bazı tefsircilere göre Hz. Lût’un halkına evlenmelerini tavsiye ettiği kızlarından maksat kendi öz kızları değil, kavminin kızlarıdır. Çünkü onun sadece iki kızı vardı. Her peygamber kendi kavminin büyüğü ve manevi babası sayıldığından Hz. Lût: «İşte bunlar kızlarımdır...» demiştir.  

* “İşte şunlar benim kızlarım”; Her peygamberin kendi kavminin manevi babası mesabesinde olması sebebiyle, Hz. Lût [aleyhisselâm] da kavminin kızlarını kendine nispet etmiş ve onlardan: “Kızlarım” diye söz etmiştir.  

1- “Kızlarım” sözcüğü ile kast edilen şey, Lût'un kendi öz kızları değil, o beldenin kızlarıdır. ‘Haûlai benati' açık benzetme türünden bir ifade olup, “kavmimin kızları/kadınları benim kızlarım mesabesindedir.” anlamına gelmektedir.” Dolayısı ile bu ifade “Lût'un öz kızlarına değil, kavminin kızlarına işaret etmektedir.” Erkeklere yönelmiş sapkınlığa karşı, doğru ilişkinin erkeğin kadınla ilişkisi olduğu uyarısı ve öğüdü yapılmıştır. Bu konuda; değil bir nebinin, herhangi bir kimsenin bile kişiliğine, saygınlığına, ahlakına yakışmayacak bir davranışı, sanki Lut Nebî kendi kızlarını başkalarına sunmuş gibi düşünmek akla ziyan bir durumdur. Bak, Hicr suresi, ayet 71: Meşru bir ilişkinin nasıl olması gerektiğinden hareketle, yol gösterme amaçlı söylenen bir sözü ifade etmektedir. “Kızlarım, sizin için daha temizdir” tümcesi onlarla evlilik yapılmasını ifade etmektedir.  

(*) Bir peygamber, gönderildiği kavmin manevî babası sayılır. Bu itibarla gönderildiği toplumun kadınları o peygamberin manevî kızları mesabesindedir. Burada Lût Peygamber, kavmini içine düştükleri cinsel sapıklığı (erkeğin erkekle cinsel ilişkisi) terk edip meşru ve doğal ilişkiye dönmeleri ve kadınlarla nikâhlanmaları konusunda uyarmaktadır. (Di. İş. Meali (Yeni) Meal Açıklaması) ‘’Kızlarım” sözcüğü ile kast edilen şey, Lût’un kendi öz kızları değil, o beldenin kızlarıdır. ‘Haûlai benati’ açık benzetme türünden bir ifade olup “kavmimin kızları/ kadınları benim kızlarım mesabesindedir.” anlamına gelmektedir.” Dolayısı ile bu ifade “Lût’un öz kızlarına değil, kavminin kızlarına işaret etmektedir.” (E. Aktaş Meali Hûd- 78.Ayet Açıklaması) Aşağıdaki tefsir metninde de geçtiği gibi Mücahid ve Sait bin Cübeyr’in söyledikleri de bu şekildedir. Yani Hz. Lût’un onlara kızlarım demesinin sebebi, her peygamberin kendi kavminin manevi babaları sayılmasından dolayıdır. Ayrıca Razi ve Tantavi’nin de kendi tefsirlerinde bu görüşün isabetli olduğunu ve bu yüzden tercih ederek delillerle birlikte yazmaktadırlar. وقال مجاهد وسعيد بن جبير : قوله : (هؤلاء بناتي ) أراد : نساءهم ، وأضاف إلى نفسه لأن كل نبي أبو أمته »( تفسير البغوي) يرشدهم إلى نسائهم، فإن النبى للأمة بمنزلة الوالد ويبدو لنا أن هذ الرأى أقرب إلى الصواب، وقد رجحه الإِمام الرازى بأن قال ما ملخصه: "وهذا القول عندى هو المختار، ويدل عليه وجوه. منها: أنه قال {هَـٰؤُلاۤءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ} وبناته اللاتى من صلبه لا تكفى للجمع العظيم، أما نساء أمته ففيهن كفاية للكل ومنها: أنه صحت الرواية أنه كان له بنتان وهما: "زنتا وزعورا، وإطلاق لفظ البنات على البنتين لا يجوز، لما ثبت أن أقل الجمع ثلاثة.. (، (الوسيط في تفسير القرآن الكريم) ..  

[3] Kötülükler onların âdeti idi, hayasızlıklarından alenen koşup gitmişlerdi.[4] Bunları size nikâhlayayım.  

28 Hz. Lût’un “kızlarım” ifadesinden kasıt, kendi kızları değil, kavminin içindeki kızlar ve dul kadınlardır. Çünkü bir peygamber, kavminin manevi babasıdır. Tıpkı İbn Aşur’un “et-Tahrîr ve’t-Tenvîr”inde (11/127) de dediği gibi: “Kavmimin kızları/kadınları benim kızlarım mesabesindedir” anlamındadır. Dolayısıyla kendi öz kızları değil, kavminin kızları ve kadınları söz konusudur. İbn Aşur’un bu yorumuna biz de katılıyoruz. Burada cidden edebi sanatlardan “teşbih-i beliğ” sanatı vardır. Edebi bir üslupla benzetme sanatı kullanılmış. “İşte kavmimin kızları/dul kadınları” demektir. Gerçi bugün baba kelimesini mecazi anlamda kullandığımız yerler çoktur. Bunların hiçbiri biyolojik baba anlamına gelmez. Mesela: mafya babası, para babası, dert babası vb gibi. Peki, Kur’an’da niçin bu sanat kullanılmıştır? Kur’an’da bu konuda bir semantik analiz yaptığımız zaman görürüz ki peygamberler kavimlerinin babasıymış gibi telakki edilmektedir. Onlar kavimlerinin bir nevi manevi babasıdır. Zaten Arapçada “eb” (baba) kelimesi, her zaman biyolojik baba anlamında değildir. Kendi yolunda olan, kendine tabi olan, kendi inancında olan kimselerin babası telakki edilir. Nitekim İsrailoğullarının hepsi İsrâil’in/Hz. Yakup’un biyolojik anlamda oğulları değildir. Hz. Yakup’a tabi olanlardır. Onun inancında ve meşrebinde olanlardır. Keza Kur’an’da Müslümanlara hitaben: “Millete ebîkum İbrâhim” (Babanız İbrâhim’in dini) (Hac, 22/78) tabiri geçer. Burada, her Müslüman Hz. İbrâhim’in biyolojik anlamda oğlu değildir. Müslümanlar “hanîf/tevhitçi” olan İbrâhim’in dinindendir. Nitekim Hz. Peygamber: “Ben İbrâhim’in dinini getirdim” demiştir. Keza Âdemoğulları’ndan kasıt, insanoğlu anlamındadır. Âdem gibi melekleri kendine secde ettirebilen ama şeytanın da tuzağına düşebilen bir varlık demektir. Eskiden peygamberler kavimlerinin babasıydı. Onlara babalık ederdi. Kavim peygamberlerinde bu özellik geçerliydi. Ancak, bütün beşeriyete gönderilmiş olan Hz. Peygamber için bu husus kaldırılmıştır. “Mâkâne Muhammedun Ebâ ehadin min ricâlikum.” (Muhammed, içinizden hiçbir erkeğin babası değildir)” (Ahzâb, 33/40) ayetinde, kavim peygamberlerindeki baba imajına vurgu yapılmıştır. 29 Kur’an’da peygamberler birer ahlak âbidesidir. Hiçbir peygamber nikâh dışı bir beraberliği teşvik etmeyeceği için, kavminin kızları ve dul kadınlarını göstermesine nazaran onlarla beraberliğin ancak nikâhla olacağı açıktır. Biz de tercümemizde Türkçe yanlış anlaşılmaması bakımından parantez içinde (evlenmeniz/nikâhlanmanız) şeklinde bir açıklama getirdik.  

Benzer mesaj: Hicr 15:71. “İşte şunlar kızlarım” ifadesi ile kastedilen Hz. Lut’un kendi kızları da o toplumun yetişkin kızları da olabilir. Hz. Lut’un kaç tane kızı olduğunu bilemediğimiz gibi, ahlaksızlık için gelenlerin kaç kişi olduğu hakkında da sağlam bilgi yoktur. Sayı fazla ise o zaman kastedileni “kavminin kızları” şeklinde anlayabiliriz. Dahası, burada bir [teşbîh-i belîğ] var kabul edilebilir. Buna göre mesaj “kavmimin kızları benim kızlarım” şeklinde anlaşılmış olur. Peygamberlerin hanımları ümmetin anneleri olduğu gibi, peygamberler de aslında ümmetin manevi babası konumundadır Benzer mesaj: Hicr 15:68.  

1 Bu bölüm: “Kavmi ona, hırslarından titreyerek (kudurmuş gibi) geldiler.” şeklinde de anlaşılabilir. (Kurtubî)2 Yani; Hz. Lût (a.s); “onlardan istediklerinizi nikâhlayın, böylece günâha bulaşmazsınız” dedi. Kızlarım tabiriyle kastedilen, Hz. Lût’un kendi kızları değil, kavminin kızlarıdır. Zîrâ bir Peygamber, ümmetinin babası gibidir.  

108 Lafzen, “ona doğru.” Ne var ki, Sodomluların sapıkça bir amaçla yöneldikleri kimse Hz. Lût’un kendisi değil de o’nun konukları olduğuna göre, bizim aktarımımız ayetin maksadına uygun gözükmektedir. Belirtmeliyiz ki, burada kullanıldığı biçimde, yuhra‘ûn fiili edilgen çatı halindeyken sadece “koşarak geldiler/seğirttiler” anlamına değil, belki daha çok “bir güç tarafından sürüklenircesine/kovalanırcasına koştular” anlamına gelmektedir (Zemahşerî) -yukarıdaki vakada bu güç onların sapık arzularıdır.109 Müfessirlerin çoğu “işte kızlarım” ifadesinin (bir peygamberin kendi kavminin manevî babası sayılacağı mülahazasıyla) burada “benim kavmimin ya da kabilemin kızları” anlamına geldiği görüşündedirler. Fakat, ister kavmin kızlarını, isterse Hz. Lût’un kendi kızlarını işaret ediyor olsun -ki sonraki ihtimal daha kuvvetlidir- her iki durumda da bu söz, en geniş anlamıyla, Sodomluların sapık eğilimleri yüzünden uzak kaldıkları erkekle kadın arasındaki doğal ilişkiye dikkat çekmektedir.  

[1773] Lût kavminin cinsel tercihleri, hem ahlâkî hem fıtrî açıdan mahkûm edilmişti. [1774] Hz. Lût’un burada yer alan çağırısının amacı bellidir: Eşcinsel ilişkiyi dışlayıp doğal olana davet.Bazı müfessirler şu yorumu yapar: “İşte kızlarım..” ile gönderildiği kavmin kızlarını kastetmiştir, zira elçiler gönderildikleri kavimlerin babası hükmündedirler. Bu zorlamadır. Âyet, Şu’arâ 166 ve bir sonraki 79. âyet ışığında “İşte kızlarım, onlarla meşru olarak evlenin!” mânasında anlaşılmalıdır.  

Peygamber ümmetinin babası durumunda olduğundan halkının kızları hakkında böyle söylemiştir. Onları nikâhlayıp aile düzeni kurmalarını istemiştir. Aynı şeyi bizzat kendi kızları için de söylemiş olmasına mani yoktur.  

[1] Eşcinsellik günahını [2] Buradaki atharu = اطهر kelimesi sadece sıfat-ı müşebbehe olabileceğinden meal o şekilde verilmiştir. Allah'ın Elçisinin evlilik dışı ilişkiyi onaylaması mümkün olmadığından burada (onlarla evlenin) sözünün gizli emir olarak yer alması zorunludur. Cümleyi yarım bırakmış olması, halkın Lut aleyhisselamı çok bunalttığını gösterir. Bu âyet, din farkının evlenmeyi haram kılmadığını da gösterir. Çünkü Tahrim Suresi 10. âyete göre Lut'un karısı kafirdi ama onun eşi olmaya devam ediyordu. Müslüman kadının müslüman olmayan erkekle evlenmesini caiz görmeyenler şu âyete dayanırlar: "İman edene kadar, müşrik kadınlarla evlenmeyin. İman etmiş esir kadın, müşrik kadından elbette iyidir; isterse sizi çok etkilemiş olsun. İman edene kadar, müşrik erkeklere kız vermeyin. İman etmiş esir erkek, müşrikten elbette daha iyidir; isterse sizi çok etkilemiş olsun. Onlar sizi ateşe çağırırlar, Allah ise kendi izniyle Cennet'e ve günahlardan arınmaya çağırır. Allah âyetlerini insanlara açıklar ki akıllarını başlarına toplasınlar." (Bakara 2/221) Âyette geçen "daha iyi" ifadeleri, böyle bir evliliğin tavsiye edilmediğini gösterir ama haram kılmaz. Zaten Lut kavminin tamamının kafir olması, kızlarının kafirden başkasıyla evlenmesini imkansız kılar. Nebîmiz'in kızı Zeyneb'in eşi Ebü'l-Âs b. er-Rebî de hicretin 6. yılına kadar müslüman olmamıştı. Nebîmizin, din farkından dolayı kimseyi eşinden ayırmamış olması da bunu destekle  

(13) Âyette ve sahih rivayetlerde bu konuda bir ayrıntı bulunmamaktadır. Ancak yorumcuların çoğu, bir peygamberin ümmeti ile baba-evlât ilişkisi içinde bulunduğundan yola çıkarak, Hz. Lût’un “kızlarım” derken kavminin kızlarını kastettiği ve insanlara, onlarla meşru nikâh yolunu gösterdiği kanaatindedirler.  

1575 The Biblical narrative suggests that the daughters were married and their husbands were close by (Gen. 19:14) and that these same daughters afterwards committed incest with their father and had children by him (Gen. 19:31). The Holy Qur'an nowhere suggests such abominations. Some Commentators suggest that "my daughters" in the mouth of a venerable man like Lut, the father of his people, may mean any young girls of those Towns. "My son" (waladi ) is still a common mode of address in Arabic-speaking countries when an elderly man addresses a young man.