Hadîd Sûresi 4. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 6/59; 11/5; 13/10.  

Bkz. 32/4, 5; 34/2 ve dipnotu.“Eyyam” terimine evre manası verdik. Çünkü bizim bildiğimiz günler yerkürenin kendi ekseni etrafında ve güneş çevresinde dönmesinden meydana gelen izdüşümleridir ki bu güneşin ve yeryüzünün yaratılmasından sonra ortaya çıkmıştır. Çağlar ise, başı ve sonu belli olan zaman parçalarıdır ki bunları da günler oluşturur.“Nerede olursanız olun, Allah sizinle beraberdir” ifadesi hem yapılan bütün fiilleri Allah’ın gördüğü anlamına gelir hem de Allah’ın desteğinin, rahmetinin, koruyuculuğunun sürekli yanımızda olduğu anlamına gelir ki bu insan için çok büyük bir lütuftur. Nitekim bu yakınlığı ifade eden Kur’an’da daha pek çok âyet bulunmaktadır. Bunlardan sadece birkaç tanesi: “Kullarım, beni senden sorarlarsa, (bilsinler ki) gerçekten ben (onlara) yakınım. Bana dua edince dua edenin duasına cevap veririm…” (Bakara 2/187) “… Bilin ki Allah kişi ile kalbi arasına girer (kişinin yöneleceği istikamete göre kalbini o tarafa çevirir ve eğilimlerini yönetir) ...” (Enfal 8/24) “… Biz ona şah (can) damarından daha yakınız.” (Kâf 50/16) “Biz ona (insana) sizden daha yakınız. Fakat siz (bizi) göremezsiniz.” (Vakia 56/85) Bu âyetlere baktığımız zaman sormadan edemiyoruz: “İnsan, Allah kendisine bu kadar yakınken hangi cüretle ve akılla Allah’tan başkalarına sığınır, onlardan yardım talebinde bulunur? Allah’ın sınırsız gücüne dayanıp sığınmak varken, ne diye aciz, zavallıları putlaştırarak onlardan medet umar? Üstelik böyle yaparak dünyasını da ahiretini de tehlikeye atar.  

Arş, kudret ve hâkimiyet tahtı, sınırsız kudret makamı demektir.  

 Allah, yağmurlar ve ölüler gibi yere girenleri, bitkiler ve madenler gibi yerden çıkanları, rahmet, azap ve melekler gibi gökten inenleri, iyi, kötü tutum ve davranışlarla dualar, buharlar vb. göğe yükselişleri bilir ve görür. Altı günden murat, altı kademe veya devir gibi geniş manalardır. Yoksa bizim günlerimiz değildir. «Arşa istivâ» için bak. Hûd 11/7.  

"Altı gün" terimi, gezegenimizdeki hayatın gerçekleşmesi için gerekli koşulları vurgulayan bir birimden ibarettir. Bak 41:9-10.  

1- Altı evrede, altı dönemde, altı zaman diliminde. 2- Sonra evrene yasalarını koyup, onu egemenliği altına aldı.  

(*) Evrenin yaratılışıyla ilgili ayetlerde geçen (يوم - أيام ) ‘’yevm-eyyam’’ kelimesi, dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesiyle oluşan 24 saatlik zaman dilimi değildir. Çünkü o zaman ne güneş vardı ne de dünya. Ayrıca Arapça lügatlarında da geçtiği gibi (يوم) ‘’yevm’’hem mutlak zaman, uzun dönem, aşama, evre vs. anlamlara da gelir, hem de (يوم الاخرة )‘’yevmul ahiret’’ahiret günü dediğimizde de sonsuz bir zaman ve âlemi ifade eder. Aşağıya alınan tefsir metinlerine de bakılabilir. Not: Sözlükte (ثم) sümme’’ atıf edatı olarak da gelebilir, bu nedenle bu vb. ayetlerde bulunan (ثم)’’sümme’’harfinin sadece atıf edatı olarak değerlendirilmesi daha uygun görülmüştür. Ayrıca, Evren ve içindeki varlıkların hiçbiri "puf" diye var olmamıştır. Hepsi ve her şey belirli süreçlerden geçerek var olmuşlardır. Bu nedenle Allah bir şeyi yaratmak istediğinde ona ancak (كن)’’kün’’ yani ‘’Ol’’ der, o da hemen oluverir’’ şeklinde mealler pek isabetli değildir. Çünkü yukarıdaki ayette göre de bir anda Kâinat yaratılmamış, 6 uzun evre ve aşamada yaratılmıştır. Mesela; İnsan bir anda oluşmuyor, ana karnında 9 ay geçiriyor, bir bitki bir anda olmuyor, üzerinde bir süre geçiyor, işte her şey böyle. Yani ‘’Allah bir şeye ol!’ dediği zaman, hemen oluşmaya başlıyor’’veya süreç başlıyor’’şeklindedir. هوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ) أي هو الذي أنشأ السموات السبع والأرضين، فدبرهن وما فيهن في ستة أطوار مختلفات(تفسير المراغي) يتفق العلماء والمفسرون على أن الزمان الناتج عن حركة الأفلاك السماوية لم يكن موجودا قبل خلق السماوات والأرض، ولهذا فإخبار الله عز وجل عن خلقهما في (ستة أيام) لا يراد به أيامنا الناتجة عن حركة الأرض حول الشمس، بل المراد المقدار المماثل في الزمان بما يناسب ظرف الخلق في ذلك الحين - ويقول العلامة محمد رشيد رضا رحمه الله: (وهو الذي خلق السماوات والأرض في ستة أيام) من أيام الله تعالى في الخلق والتكوين وما شاء من الأطوار، لا من أيامنا في هذه الدار التي وجدت بهذا الخلق ، لا قبله، فلا يصح أن تقدر أيام الله بأيامها كما توهم الغافلون عن هذا، "ولا يمكن أن يراد باليوم اليوم المعروف؛ لأنه كما قيل: عبارة عن كون الشمس فوق الأرض، وهو مما لا يتصور تحققه حين لا أرض ولا سماء" انتهى من "روح المعاني) يقول الطاهر بن عاشور رحمه الله: قيل المراد: في ستة أوقات، فإن اليوم يطلق على الوقت، كما في قوله تعالى: (ومن يولهم يومئذ دبره) [الأنفال: 16] أي: حين إذ يلقاهم زحفا. ومقصود هذا القائل أن السماوات والأرض خلقت عالما بعد عالم، ولم يشترك جميعها في أوقات تكوينها" انتهى من "التحرير والتنوير" (8-ب/ 161 (تفصيل الخلاف في الستة أيام التي خلقت فيها السماوات والأرض – الإسلام) ... القول الثالث: اليوم مطلق الوقت، أي : مرحلة زمنية تقديرية غير محددة .) .فِعْلُ الْمُضَارِعُ ( نح ): هُوَ صِيغَةٌ فِعْلِيَّةٌ تَدُلُّ عَلَى الْحَالِ أَوِ الاِسْتِقْبَال (معنى مضارع في معجم المعاني الجامع ) والأَصل فيه أَن يذلّ على الحال أَو الاستقبال (معنى فعل المضارع في قاموس المعجم الوسيط ِ ثم حرف عطف يدل على مطلق الجمع دون قصد الترتيب أو التراخي :- {وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ) (المعجم: اللغة العربية المعاصرة)  

[1] Veya arşı tedbiri, emri icrayı kast eden.  

5 Krş. A’râf, 7/54; Secde, 32/4-5 6 Krş. Sebe’, 34/2 7 Krş. Nisâ, 4/108; Yûnus, 10/61  

Benzer mesajlar: A‘râf 7:54; Yûnus 10:3; Hûd 11:7; Ra‘d 13:2; Furkân 25:59; Secde 32:4; Kâf 50:38 [Arş]a [istivâ] ile ilgili detaylı bilgi için bkz. A‘râf 7:54, dipnot 5.,Benzer mesaj: Sebe’ 34:4.,Benzer mesaj: Mücâdele 58:7.  

3 Karş. 7:54’deki benzer ifade ve ilgili not 43.4 Bkz. 34:2, not 1.  

[4932] Fî sitteti eyyâmin ibâresi, göklerin ve yerin yaratılışının ilâhî takdir gereği “çok aşamalı bir süreç içinde” tamamlandığına delâlet eder. Eyyâmı lafzî mânasıyla “günler” olarak alır ve 6 gün üzerine “yokluk”un 1 gününü de eklersek, 7 sayısına ulaşırız. Bu da yaratılışın sürekliliği anlamını verir (Bkz: 25:59, not 72’nin devamı). [4933] Bkz: 20:5, not 4. Zımnen: Mutlak mülkiyet iddiasında bulunmak, Allah’tan rol çalmaya yeltenmektir (Krş: 13:2-5, 41:11-15). Servet mülkiyet değil emanettir (Krş: 7. âyet). [4934] Sûrenin ana teması olan infak bağlamında zımnen: Gökten indirdiği servetin büyüklüğünü bildiği için, sizin infakınızla övündüğünüzde, nasıl gülünç duruma düştüğünüzü de bilir.  

Altı günün, altı çağ anlamına geldiğini daha önce izah etmiştik. Allah'ın Arşa oturması, yaratıklarını yönetmesini ifâde eder. Kâinâtın tek hükümdârı O'dur. Herşeyin yarıtıcısı ve yöneticisi O'dur.  

[*] Bizim gün olarak bildiğimiz zaman birimi güneşe ve gündüze göre hesapladığımız bir kavramdır. Yaratılış aşamalarının anlatıldığı bu ayette bildirilen gün kavramı bizim bilmediğimiz bir gün kavramıdır. Bu nedenle parantez içinde "(evre)" ifadesi eklenmiştir.  

(5) “Altı gün” ve “Arş üzerine kurulma” kavramları için 7:54’ün açıklamalarına bakınız.  

5277 In six Days: see 41:9-12, and notes; also more briefly, n. 1031 to 7:54 . 5278 Cf. 10:3, and n. 1386. It is not that Allah completed His Creation in six days and rested on the seventh day, or rests now. Certain external forms of the universe were by Allah's Command completed in six periods of evolution. But His creative process still goes on, and He is still, and will always be, in full control, knowing all and guiding all affairs. (R). 5279 Allah watches over man and observes his deeds. His knowledge comprehends all, the earth, heavens, what is in them or above them or whatever is in between them, comes out of them or goes into them, for "not a leaf doth fall but with His knowledge", and "there is not a grain in the darkness for depths) of the earth, nor anything fresh of dry (green or withered), but is inscribed in a Record". ( 6:59 ). [Eds.].