Hacc Sûresi 67. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 2/148; 5/48; 28/87.  

“Mensek” sözcüğü mimli mastar olduğu için “ibadet, yol ve yöntem, ibadetin yeri ve zamanı” gibi anlamlara gelir. Yukarıdaki ayetlerin anlam akışını dikkate alırsak “yol ve yöntem” manası vererek “her ümmete, kulluklarını göstermeleri için (farklı) bir şeriat belirledik” şeklinde anlamak daha doğru olur. Zira “…Her biriniz için bir şeriat, bir yol tayin ettik…” (Maide 5/48) buyrulmaktadır. Yani senden önceki peygamberler kendi zamanlarında nasıl bir hayat tarzı getirdiyse, sen de öyle bir hayat tarzı getiriyorsun. O gün insanlar o peygamberlerin getirdiklerine uyuyordu, bugün de senin getirdiklerine uyacaklar. Çünkü kulluk esasına dayalı o günkü hayat tarzını da bugünkü hayat tarzını da belirleyen Allah’tır. Hayat tarzlarınız farklı olsa da hepiniz aynı inanç ve ahlaki değerler etrafında birleşen tek bir milletsiniz. Fakat furuatta -dinin esasında olmayan içtihada açık meselelerde- her ümmetin kendi zamanına, şartlarına, yapısına, ihtiyaçlarına uygun bölgesel ve geçici hükümler koymuşuz. Şimdi de Kur’an’ı göndererek kıyamete kadar geçerli olacak olan inanç ve ahlak sistemini ortaya koyuyoruz. Bu konuda anlamsız tartışmalara girerek inancınızı kaybetmeyin ve ahlakınızı bozmayın!  

1- Toplum. 2- Hacda kurban kesme usulü. Ayette yer alan “menseken” sözcüğü, “kurban kesme yeri” anlamı ile birlikte, “hacc ibadeti” anlamına da gelmektedir.  

Benzer mesajlar: Âl-i İmrân 3:193; Yûnus 10:25; Yûsuf 12:108; Ra‘d 13:36; İbrâhîm 14:1; Nahl 16:125; Kasas 28:87; Ahzâb 33:46; Fussilet 41:33; Cinn 72:20.  

1 Bu âyetteki (مَنْسَكٌ) kelimesini, zaman ve yer ismi ve mimli mastar olduğu için üç ayrı anlam verilerek tercüme etmek mümkündür. Yukarıda, âyetlerin akışına uygun olarak iki anlam birden verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca âyetin bu bölümü: “...her ümmet için (farklı) bir ibâdet zamanı belirledik...” şeklinde de tercüme edilebilir. Bk. (Hacc: 34) 2 Âyetin bu bölümü: “...Bu işte seninle asla çekişmesinler...” diye de tercüme edilebilir.  

82 Lafzen, “bir ibadet yolu” (mensek, bazan bir “ibadet türü ya da biçimi” anlamına da geliyor). Bu pasajın anlamıyla ilgili daha etraflı bir açıklama için bkz. 5:48’in son paragrafı: “Her biriniz için [farklı] bir sistem, [farklı] bir hayat tarzı tayin ettik”; ve ilgili 66-68. notlar.83 Yani, “seni tartışmaya sürüklemelerine izin verme” (Zemahşerî, Beğavî).  

[2878] Mensek için 34. âyetin notuna bkz. Mensek en geniş anlamıyla “ibadet, ibadet yol ve yöntemi, yer ve zamanı” demektir. Dilde her ne kadar kurbanla ilişkilendirilmişse de, bununla sınırlandırılamaz. Çünkü hacda yapılan ibadetlerin tümüne birden Kur’an’da (2:200) ve sünnette menasik adı verilir. Kurban ise haccı oluşturan ibadetlerden sadece biridir. Dil otoriteleri de kelimenin ilk anlamını “ibadet, itaat ve Allah’a yaklaşma” olarak vermiştir (Mekâyîs; Lisân; Tâc). Âyette işaret edilen “tartışma”nın nüzul ortamındaki karşılığı şudur: Müşrikler hayvan etleri konusunda “Canını kendinizin aldıklarını yiyorsunuz, fakat canını Allah’ın aldıklarını yemiyorsunuz; oysa onlar yenilmeye daha layıktır” polemiği yapmışlardı. Bu âyet onlarla polemiğe girmeden sevgili Rasûlümüze ilkesel duruşu hatırlatmaktadır.  

(Bu konuda Maide 48. de gereken açıklamalarda bulunulmuştur)  

Onların muhalefeti mesela kurban konusunda olmuştur. Çünkü onlar “Allah’ın öldürdüğü hayvanın (yani leşin) etini yemek sizin boğazladıklarınızdan daha hayırlıdır.” diyorlardı. Âyet şunu ifade eder: “Önceki peygamberler nasıl bir hayat tarzı getirdilerse, sen de öyle bir hayat tarzı getirdin. Dolayısıyla insanların, senin getirdiğin şeriata karşı çıkmaya hakları yoktur.”  

2848 Rites and ceremonies may appear to be an unimportant matter compared with "weightier matters of the Law" and with the higher needs of man's spiritual nature. But they are necessary for social and religious organisation, and their effect on the individual himself is not to be despised. In any case, as they are visible external symbols, they give rise to the most heated controversies. Such controversies are to be deprecated. That does not mean that our rites and ceremonies are to be made light of. Those in Islam rest on the highest social and religious needs of man, and if we are convinced that we are on the Right Way , we should invite all to join us, without entering into controversies about such matters.