Furkân Sûresi 23. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 2/264; 14/18; 24/39.  

Bkz. 2/264, 14/18, 24/39  

 Kâfirlerin, misafire ikram, akrabayı ziyaret gibi güzel davranışlarının, iman etmemiş olmaları sebebiyle boşa gideceği, işe yaramaz telakki edileceği anlatılmaktadır.  

Âyet-i kerîme, kâfirler hakkındadır. Îmân olmaksızın yapılan hiçbir iyi amelin Allah nezdinde bir değeri yoktur.  

1- Yaptıkları, toz gibi savrulup gidecek ve onları kurtaramayacak.  

(*) Kötülerin yaptığı iyiliklerin ele alınması aslında onların değerlendirilmesidir. Şöyle ki yapılan iyilikte riya, gösteriş, kibir, dünyevî çıkarın olduğu bu suçluya gösterilerek aslında yaptığının iyilik olmadığı, bir katma değer üretmediği ispatlanır. Bu ispatın üzerine mücrim yaptığı amelin savrulmuş bir toz kadar değersiz olduğunu anlayacaktır, ancak iş işten geçmiş olacaktır. Dünya imtihanını kaybedenlerin iyilikleri imtihana girip barajı geçememiş bir öğrencinin doğru cevapladığı sorulara benzer. Amaç mizanda iyiliğin ağır basmasıdır. Hafif gelen iyilik kefesi içindekiler, bir değer ifade etmeyecektir. Bu bağlamda Allah’ın katında değer ifade etmeyen bir yolla kazanılan para ile yapılanların hiçbir geçerliliğinin olmaması gibi. Faiz, hırsızlık veya kumarla elde ettikleri kara para ile yapılan yardımlar Allah katında savrulmuş toz gibi değersiz ve önemsizdir. (Kurandan Hayata) Yani bunların yaptıkları işler, eğer Allah rızası için değil de, çıkar, menfaat, şöhret veya sırf övülsünler diye riya ve gösteriş için ise, o zaman hepsi boşa gider. Ama yapmış oldukları o iyi işler çıkar, menfaat, şöhret, riya ve gösteriş için değilse, o zaman ondan yararlanabilirler, ama iman etmedikleri için yine de kurtulmazlar, fakat azapları hafifletilebilir. İşte bu konudaki bütün ayetlerin verdiği mesajın bu şekilde algılanıp değerlendirilmesi gerekir. Aşağıdaki tefsirlere bkz: e..الثاني: من عمل صالحاً لا يراد به وجه الله، قاله ابن المبارك (النكت والعيون – لللامام الماتريدي) {وَقَدِمْنَا إِلَى مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ} أي: مما كانوا يراءون به ابتغاء السمعة والشهرة، ويرونه من مكارمهم (محاسن التأويل  

[2] Yani misafirlere ikram eylemek, akrabayı gözetmek, mazlumlara yardım etmek gibi iyilikleri kabul etmeyeceğiz.  

1 Heba: Pencereden güneş ışığı vurunca uçuşan toz, Mensur: saçılmış demektir. Burada bir istiâre-i temsiliyye vardır. Yani; kâfirlerin âhiretteki durumları, isyan etmiş ve hükümetleri tarafından bütün tutamakları parçalanarak, dağıtılıp yok edilmiş bir toplumun haline benzetilmiştir. Yani o kâfirlerin akrabayı gözetmek, fakirlere yardım etmek, insanlığa yararlı bir iş yapmak gibi bazı iyilikleri varsa bile, kâfirlikleri yüzünden hepsi boşa gitmiştir ve hiç birinin faydasını göremeyecekler.  

(Çünkü iman en büyük sevabdır, kişinin ameli iman ile değer kazanır. Kafir, yaptığı iyilikleri Rabbinin rızasını elde etmek için değil, dünya menfaati için yapmıştır ve onların karşılığını da, dünyadayken almıştır.)  

İnanmadıklarından dolayı kendilerinin yaptıkları bazı güzel işleri de sildik, boşa çıkardık. Çünkü güzel iş, ancak imanla makbuldür.  

3080 The false hopes they built on in this life, and the deeds they did under the shadow of such false hopes will be dissipated as if they were dust flying about in the wind. They will have no value whatever (j. 2:167).