Fecr Sûresi 30. Ayet Meali

[758] Fecr sûresinden çıkarılacak genel ilkeler için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 125-126.  

(*) Yukarıda kendisini beğenmiş, bencil ve muhteris insan tipini eleştiren âyetlerin, dolaylı olarak samimi müminler için de “Allah’ın emrine saygı ve Allah’ın yarattıklarına şefkat” şeklinde özetlenen bir inanç ve yaşama modeli ortaya koyduğu ifade edilmişti. İşte 27. âyette sözü edilen “imanın huzuruna kavuşmuş insan”, dünya hayatını bu modele göre yaşayıp tamamlamış olan mümindir. Bu âyetlerde, “Ona âhirette şöyle seslenilecek” gibi bir ifadeye yer verilmeden, doğrudan insana hitap edilmesi, Cenâb-ı Hakk’ın bu yapıdaki kullarına çok güzel bir iltifatı ve özellikle âyetlerin, doğrudan kulu muhatap alan son derece zarif ve sıcak üslûbu, inanan insana, uhrevî saadetin bu dünyaya kadar yayılan müjdeli bir kokusu gibi gelmektedir… Nefs-i mutmainne derecesine ulaşan insanın iç çatışmaları yatışmış, sıkıntı ve gerilimleri son bulmuştur; o Allah ile barışık, insanlarla barışık ve kendisiyle barışıktır; dolayısıyla huzur ve tatmin içerisindedir. İnsan için en büyük saadet, kulluktaki kemali sayesinde rabbini kendisinden hoşnut etmiş, rabbi tarafından ödüllendirilerek kendisi de O’ndan hoşnut kalmış olmasıdır. Allah Teâlâ’nın cennetine kabul ettiklerini “Benim kullarım” diye anması iltifatların en güzelidir. Bu sevgi ve hoşnutlukların kullara kazandırdığı son nimet ise cennete kabul edilip, orada bütün tasavvurların üstünde bir mutluluk verecek olan “bütün nimetlerden daha üstün” olduğu bildirilen (Tevbe 9/72) bir “rıdvân”a erişmeleridir. Kaynak: (Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 621-622)  

Bu ayetler (Fecr 89:27-30), bağlama uygun olarak şöyle de anlaşılabilir: “Ey dünya hayatında bu kötü hâli tercih edip bu şekilde sahte bir mutluluk içerisinde bulunan nankör insan! Artık (bu durumundan tevbe et); böylece sen Allah’tan memnun, Allah da senden razı olarak Rabbine dön! (Seçkin) kullarım arasına katıl ve cennetime gir!”  

1 Bu son dört âyetteki ifâdelerin, geleceğe yönelik olması açıktır. Nefs-i mutmainne’ye bu hitap: 1. Ölüm zamanında olması, 2. öldükten sonra dirilme zamanında olması, 3. hesap tamamlandığında olmasıdır. Sözün akışına göre, en açığı da budur. Çünkü sözün gelişi bunun da: “Ve o: ‘Keşke (dünya) hayatımda (iyi şeyler yapıp da önceden) gönderseydim.’ der” sözünün söylendiği günde ve ona karşılık olarak söylendiğini göstermektedir. Bundan da “mutmain nefsin” dünyada mümkün olmayıp, sadece âhirete has olduğu anlaşılmaktadır. Mutasavvıfların tasnif ettikleri nefis mertebeleri ve en son mertebe olarak kabul ettikleri “nefs-i mutmainne” diye bir nefis mertebesi dayanaksızdır. Kur’an’da bahsedilen mutmain nefis; dünyada Allah’ın emir ve yasaklarına tam inanan, bu îmanını yaşayışıyla ispat eden ve Rabbinin huzuruna varınca da cennete gireceğini yakinen anlayan halis kullardır. Allah’ın hiçbir kulunun dünyada iken cennete gireceği garantili değildir. Hz. Ömer’in dediği gibi, “Allah’ın va’di şarta bağlıdır.” Konuyla ilgili olarak Bk. (Âlu İmran: 185, Enbiya: 35, Ankebût: 57)  

[5725] Zımnen: Cennete giden yol, kullarımın arasından geçer. Cennete girmek isteyen önce kullarımın arasına girsin. Fildişi kulelerde cennet aranmaz. “Bir dost bir post yeter bana” diyerek de cennete ulaşılmaz.  

Ayetteki “Nefs-i mutmainne” tabiri: Allah’ı tek İlah kabul edip O’nun peygamberleri vasıtasıyla gönderdiği bütün buyruklara bütün gönlü ile inanan, tam bir teslimiyetle imanının gereğini yapan mümindir. Bu söz, ona, rûhunu teslim edeceği sırada söylenecektir.  

6129 . The climax of the whole is: "Enter My Heaven!" Men may have imagined all kinds of heaven before, and many types and symbols are used in the sacred Word itself. But nothing can express the reality itself better than "My Heaven"- Allah's own Heaven! May we reach it through Allah's grace! (R).