Fâtır Sûresi 15. Ayet Meali

(1)“İnsandaki kusur sonsuz olduğu gibi, insanın aczine ve fakrına ve ihtiyâcına da nihâyet yoktur. İnsana tevdî‘ edilen (emânet olarak verilen) açlık ile ni‘metlerin lezzetleri tebârüz ettiği (ortaya çıktığı) gibi, insandaki kusur da kemalât-ı Sübhâniyenin (noksan sıfatlardan münezzeh olan Allah’ın mükemmel sıfatlarının) derecelerine birer mirsâddır (gösterici vâsıtadır). İnsandaki fakr, gınâ-i rahmetin (rahmetinzenginliğinin) derecelerine bir mikyastır (ölçüdür). İnsandaki acz, kudret ve kibriyâsına (nihâyetsiz gücüne ve büyüklüğüne) bir mîzandır (ölçüdür). İnsandaki tenevvü‘-i hâcât (ihtiyaçların çeşitliliği), envâ‘-ı niam ve ihsânâtına (çeşit çeşit ni‘met ve ihsanlarına) bir merdivendir. Öyle ise insanın fıtratından (yaratılışından) gāye ubûdiyettir (kulluk etmektir). Ubûdiyet ise, dergâh-ı izzetine kusurlarını اَسْتَغْفِرُاللّٰهَ [Allah’dan mağfiret dilerim] ve سُبْحاَنَ الّٰلهُ [Allah (her türlü noksanlıktan) münezzehtir] ile i‘lân etmektir.” (Mesnevî-i Nûriye, Şemme, 199)  

Benzer mesajlar: Muhammed 47:38; Teğâbun 64:6.  

[3899] Nida ile ilgili bir açıklama için bkz: 2:21, not 28. [3900] el-Ğanî: muhtemelen Kur’an’ın iniş sürecinde ilk geçtiği yer burasıdır. Ğına, ihtiyaçtan fazlasına sahip olmayı değil, “kendi kendine yeterliliği” ya da “başkasına muhtaç olmamayı” ifade eder. Çölde yeterinden fazla varlık yük addedilirdi. Ancak Araplar yerleşik hayata geçtikten sonra bu kelime “servet biriktirme” anlamını kazanmıştır. Allah’ın el-Ğanî olması, O’ndan başka hiçbir varlığın kendi kendine yetmediği anlamına gelir.  

İnsanın nazik bir yaratılışı olduğundan (4, 28) hangi mertebede olursa olsun Allah’a muhtaç olmaktan kurtulamaz. Emaneti taşıyan insan ruhunun duyduğu ihtiyaçlar o kadar çoktur ki, onun yanında diğer mahlûklara fakir bile denmez. İnsanın bu sınırsız ihtiyaçlarını tatmin edecek Allah’tan başka mâbud bulunmaz.  

3898 What is man that Allah should care for him, instruct him, and send him special messengers to warn him of danger and harm? It is man that depends on Allah and has need of Him every moment of his life. Allah has no need of him, but He bestows His Grace on him as on all His creatures, out of His unbounded Mercy and loving kindness. If it were Allah's Will, He could blot out man for his rebellion and create an entirely new world.