Enbiyâ Sûresi 11. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 17/17; 22/45.  

Yani siz Allah için vazgeçilmez değilsiniz, yeryüzünde kargaşa çıkarıyorsunuz ve dünyayı yaşanmaz hale getiriyorsunuz diye sizi bir anda yok edebilir. “Dilerse (yaptıklarınız yüzünden) sizi yok eder ve sizi başka bir toplumun soyundan yarattığı gibi sizden sonra da yerinize dilediği bir toplumu yaratır. (En’am 6/133) Bu ayetle Nahl 16/61 ve Fatır 35/45 âyetlerini karşılaştırmalıyız: “Eğer Allah, insanları (bu dünyada) yaptıkları kötülüklerden dolayı hemen cezalandıracak olsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Fakat onları belirli bir süreye kadar erteler…” Burada ki “belirli bir süreye kadar erteler” ifadesi, “onlara uyarıcılar gönderir, vahiy indirir, bu yolla yaptıklarının yanlış olduğunu, bu yanlışa devam ettikleri sürecek başlarına büyük bir felaketin geleceğini anlatır, ondan sonra da onları yok eder” demektir.  

(*) Yani siz Allah için vazgeçilmez değilsiniz, yeryüzünde kargaşa çıkarıyorsunuz ve dünyayı yaşanmaz hale getiriyorsunuz diye sizi bir anda yok edebilir. “Dilerse (yaptıklarınız yüzünden) sizi yok eder ve sizi başka bir toplumun soyundan yarattığı gibi sizden sonra da yerinize dilediği bir toplumu yaratır. (En’am-133) Bu ayetle Nahl-/61 ve Fatır 35/45 âyetlerini karşılaştırmalıyız: “Eğer Allah, insanları yaptıkları kötülüklerden dolayı hemen cezalandıracak olsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Fakat onları belirli bir süreye kadar erteler…” Burada ki “bir süreye kadar erteler” ifadesi, “onlara uyarıcılar gönderir, vahiy indirir, bu yolla yaptıklarının yanlış olduğunu, bu yanlışa devam ettikleri sürecek başlarına büyük bir felaketin geleceğini anlatır, ondan sonra da onları yok eder”demektir. (C. Külünkoğlu Meal Açıklaması)  

4 Krş. Nisâ, 4/133  

1 Buradaki zulüm Allah’a şirk koşmaktır. Zîrâ “şirk en büyük zulümdür.” Bk. (Lokman: 13)  

14 Lafzen, “ondan sonra”.  

[2686] Zımnen: Siz Allah için vazgeçilmez değilsiniz, fakat Allah sizin için vazgeçilmezdir. Zira hiçbir toplum alternatifsiz değildir. “Sizi ortadan kaldırıp sonra da dilediğini sizin yerinize geçirir” (6:133) gibi âyetlerle ifade edilen tarihin değişmez yasası (Krş: 4:133; 14:19; 35:16).