En'âm Sûresi 77. Ayet Meali

* “Rabbim bana doğru yolu göstermemiş olsaydı, elbette sapmışlar topluluğundan olurdum”; Hz. İbrâhîm [aleyhisselâm], kavmine, ta‘rîz yoluyla dalâlette olduklarını anlatmıştır. Yani sizler bu inancınız ile sapkın bir haldesiniz demek istemiştir. * “Ta‘rîz”; Söylenmek istenen şeyi, zarif bir şekilde bir nükte ile gerçek ve mecazlı anlamı dışında tam tersini söyleyerek anlatma sanatı.  

1- Doğru yola iletme.  

(*) Ayetlerin siyak ve sibakından anlaşılıyor ki, bu her iki münazara ayrı gecelerde olmuştur. والمتبادر من سياق الكلام أن إبراهيم رأى الكوكب في ليلة ورأى القمر في الليلة التالية (تفسير المراغي)  

1 Hz. İbrahim (a.s.)’ın (هٰذَا رَبّ۪ى) “Bu mu benim Rabb’im?” sözlerinin ilzamî ve inkârî olduğunu anlatmak, hem de her an Rabbine olan ihtiyacını itiraf ile hidayetine şükür etmek için (لَئِنْ لَمْ يَهْدِن۪ى رَبّ۪ى لَاَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّٓالّ۪ينَ) “Eğer Rabbim beni dosdoğru yola iletmeseydi, şüphesiz (ben de sizin gibi) sapkınlardan biri olurdum.” demiştir. Yani Hz. İbrahim, “Allah bana hidayet etmeseydi ben de sizler gibi yıldızı, ayı ve güneşi rab edinen sapkınlardan olurdum” demektedir. Sonra Bakara: 135. Ayette, “Hz. İbrahim’in hiçbir zaman müşriklerden olmadığı” ifade edilmiştir. Eğer (هٰذَا رَبّ۪ى) ifadesi “Bu benim Rabb’imdir?” diye terceme edilirse Hz. İbrahim’e (hâşâ) şirk isnat edilmiş olur ki bu, peygamberler için muhaldir.  

899 The moon, though it looks bigger and brighter than the star, turns out on closer knowledge, not only to set like the star, but to change its shape from hour to hour, and even to depend for its light on some other body! How deceptive are appearances! This is not Allah! At that stage you begin to search for something more reliable than appearances to the eye in the darkness of the night You ask for guidance from Allah. (R).