En'âm Sûresi 53. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 11/27; 19/73; 46/11.  

Yani kimilerine diğerlerinden daha üstün nimetler vererek, insanları bu bakımdan birbirleriyle sınarız. “Allah, şükredenleri daha iyi bilmez mi?” cümlesi, imtihan için kendilerine verilen nimetleri sadece kendi nefisleri için kullanmayıp ilahi direktifler doğrultusunda diğer insanlarla paylaşmasını bilen, tokluk ve bolluk zamanında hayat standartlarını değiştirmeden erdemli bir duruş ortaya koyan tevazu sahibi insanları işaret eder.  

 Kâfirler, iman şerefine ermiş fakir müminlerin, Peygamberin yanında kendileriyle aynı seviyede tutulmalarını hazmedemediler. Halbuki Allah katında zengin-fakir ayırımı yoktur, üstünlük iman ve takvâya dayanmaktadır. Onlar bu şekilde bir imtihana tâbi tutuldular, inananlar kazandılar, gururuna yediremeyenler ise kaybettiler.  

Ezelî ve ebedî ilmi ile her şeyi hakkıyla bilen Allah Teâlâ’nın sormuş olduğu bu tür sorular, esasında kâfirleri kınama ve azarlama ifadeleridir.  

1- Sınava tabi tuttuk; varlık ve statü sınavı. 2- Hidayetine.  

(*)… İnsanların soy sop, makam ve mal gibi fâni ve aldatıcı durumlara göre değer taşıdıklarını zanneden inkârcıların ileri gelenleri mü’minlere işaret ederek“ Aramızda Allah’ın kendilerine lutufta bulunduğu kimseler de bunlar mı?”; yani “Biz büyükler ve soylu önderler varken Allah’ın gerçeğe ulaştırdığı, hidayete kavuşturduğu kimseler bunlar olamaz!” şeklindeki alaylı ifadelerle inananları küçümsemişler; sahip oldukları imkânlar kendileri için birer fitne olmuş; bu tür olumsuz davranışlarıyla Allah’a karşı kötü bir imtihan vermişlerdir. (Kur’an Yolu Tefsiri) Yani son iki âyet, Hz. Peygamberin yanında yoksul mü’minler bulunduğu için, onlarla birlikte oturmayı kibirlerine yediremeyen ve Hz. Peygamberden onları kovmasını isteyen Kureyş ileri gelenlerinin durumunu örnek göstererek, açık bir haksızlığa karşı mü’minlere uyarıda bulunmaktadır. (Müslim Fedâilü’s-Sahâbe: 45,46; İbni Mâce, Zühd:7.) Ayrıca buradaki [ليقولوا] üzerindeki [lâm/li] edatını“gerekçe”değil de“akıbet”anlamında olduğu anlaşılyor. Tıpkı ( ( فالتقطه آل فرعون ليكون لهم عدوا وحزنا Kasas-8.ayetteki gibidir. فكان عاقبة أمرهم أن قالوا( أهؤلاء من الله عليهم من بيننا ) على مثل قوله ( فالتقطه آل فرعون ليكون لهم عدواوحزنا ) [ القصص : 8 ) واللام في {لّيَقُولواْ } للعاقبة، أي ليقول البعض الأوّل مشيرين إلى البعض الثاني (فتح القدير - (التفسير الكبير  

[1] Fukaray-i müslimini imanda evvel davrandıklarından dolayı eşraf-ı Kureyş'e tercih etmek suretiyle düşürdük.  

44 Yani, insanı muhakeme yeteneği ile donatarak ve böylece, dolaylı şekilde inançların çeşitliliğine yol açarak.45 Lafzen, “Onlar, aramızdan (min beyninâ) Allah’ın lütufta bulunduğu kimseler midir?” Zemahşerî’nin zikrettiği gibi, min beyninâ ibaresi, burada min dûninâ ile aynı anlamda kullanılmıştır ki onun da bu bağlamda en doğru çevirisi “bizim yerimize” şeklinde olabilir. Bu, Kur’an’ın Allah’ın insana mesajının nihaî ifadesi olduğu şeklindeki İslamî yaklaşıma karşı gayrimüslimlerin takındıkları tahkir edici inkarcılığa bir işaret olarak görülmektedir. Yukarıda işaret edilen “sınama”, diğer inançlara mensup insanların bu yaklaşımı benimsemelerindeki ve kendi kültür ve tarih çevrelerinin onları bilinçli olarak veya bilinç altından yakınlaştırdığı İslam’a karşı önyargılarını terk etmelerindeki isteksizlikleri ile ilgilidir.  

[1053] Lafzen: ”aramızdan”. Min beyninâ, min dûninâ vurgusuna sahip olduğu için böyle çevrilmiştir (Zemahşerî). Burada inançların aynı selim kaynaktan çıktığı hâlde, nasıl anlayış ve kavrayış farklılıklarıyla bozulduğu dile getirilmektedir.  

Burada, o kibirli ileri gelenlerin bu lütfa lâyık olmadıkları ima edilmektedir.  

(7) Son iki âyet, Peygamberimizin yanında yoksul Sahâbîler bulunduğu için, onlarla birlikte oturmayı kibirlerine yediremeyen ve Peygamberimizden onları kovmasını isteyen Kureyş ileri gelenlerinin durumunu örnek göstererek, açık bir haksızlığa karşı bütün mü’minlere uyarıda bulunmaktadır. (Müslim, Fedâilü’s-Sahâbe: 45,46; İbni Mâce, Zühd: 7.)  

872 Pursue the argument of the last note. The influential people who were not given precedence over the poor and humble but sincere disciples, were on their trial as to their spiritual insight. Their temptation was to say (and they said it in scorn): "We are much greater than they: has Allah then selected these lowly people for His teaching?" But that was so. And Allah knew best those who were grateful to Him for His guidance.