En'âm Sûresi 43. Ayet Meali

(*) Bu ümmetlerin, musibet gibi görünen bu fırsatlardan yararlanarak Allah’a tazarru ve niyazda bulunmaları gerekirdi. Çünkü az çok basîreti olanların, olaylardan ibret almaya yatkınlığı bulunanların, bunun bir uyarı olduğunu farketmeleri gerekirdi. Nitekim bazı âyetlerde insanların genellikle, hiç olmazsa zor durumda kaldıklarında, Allah’ın dinini tanıyarak ihlâsla O’na yalvardıkları bildirilmektedir (meselâ bk. İsrâ 17/67; Ankebût 29/65; Lokmân 31/32). Ancak burada ifade buyurulduğuna göre söz konusu eski ümmetlerin “kalpleri iyice katılaşmış, şeytan da onlara yaptıklarını (tuttukları bâtıl yolu) şirin göstermiş” ve bu yüzden onlar kötüyü iyi görmüşlerdi. Sonuçta terbiye olmaları için uğratıldıkları musibetler de kâr etmedi. Kaynak: (Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 2 Sayfa: 403-404)  

[5] Veya afetimiz.[6] Yapmadılar da afetimiz kaldı.[7] Nefs-i emmareden sadır olan her kötü iş şeytana isnat olunur.  

15 Krş. Âli İmrân, 3/14  

Bir önceki ayette de dikkat çekildiği gibi bu ayette de gerçeğe boyun eğmeleri için insanların çeşitli sıkıntı ve darlık ile denendikleri ancak kalplerinin katılaşmış olması ve yaptıklarının kendilerine süslü görünmesi nedeniyle gerçeğe boyun eğmedikleri bildirilmektedir. (Mü’minûn 23:76-77).  

1 Şeytan da yapageldiklerini alladı pulladı kendilerine hoş gösterdi. Yaptıklarını kötü diye değil, iyi yapıyoruz diye yapmağa, şerri hayır, günahı sevap telakki etmeğe başladılar. Artık tevbe edip dönme ihtimalleri kalmadı, akılları tutuldu, azıttılar da azıttılar. O rahmetin kısılması ile gelen fakirlik ve sıkıntılar ise âsi ve serkeş insanlara hadlerini bildirerek Allah’a kulluğu hatırlatacak ilahi bir ihtardır. Bu ihtar, anlayanlar için bir nimettir. Fakat bu ihtarlar daimî değil, bir müddet ile sınırlıdır. Bunun için böyle bir ihtara maruz kalanlar onu bir nimet bilmeli ve hızlı bir surette nefsinin azgınlığını kırmalı, tevbe edip Allah’a iltica etmelidir. Bu iltica ne kadar seri olursa Dünya ve ahiret faydası da o kadar faydalı olur. Bunu idrak edip tövbekâr olanlar, Dünyada olmazsa da ahirette mutlaka bunun faydasını görürler. (Özetle-Elmalılı)  

861 Sorrow and suffering may (if we take diem rightly) turn out to be the best gifts of Allah to us. According to the Psalms (94:12). "Blessed is the man whom Thou chastenest, O Lord!" Through suffering we learn humility, the antidote to many vices and the fountain of many virtues. But if we take them the wrong way, we grumble and complain, we become fainthearted; and Satan gets his opportunity to exploit us by putting forward the alluring pleasures of his Vanity Fair.