En'âm Sûresi 146. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 3/93; 4/160.  

[Sığır ve koyunun eti yağlı olur. Ortadoğu gibi sıcak bir memlekette, saf yağ olan beyaz etlerinin hazmı zor ve sağlığa zararlıdır. Eğer azgınca ve çokça yenilirse… İç yağları ise daha kolay erir. Yahudilere nisbeten fakir olan, çoğu zaman yiyecek bile bulamayan Araplar, bu nisbi yasaktan muaf tutulmuşlardır.]  

Bkz. 4/161Hz. Musa’nın getirdiği dinin adı İslam’dı. Yahudilik Tevrat’ın gönderilmesinden sonra zamanla değiştirilip bugünkü biçimini almıştır. Ayette adı geçen Yahudilerin, ne Hz. Muhammed zamanındaki Yahudilerle ne de bugünkü Yahudilerle bir ilgisi yoktur.Aslında ayette zikredilenlerin hepsi Yahudilere haram değildi. Fakat peygamberleri öldürmeleri, tefecilik ederek fakirleri ekonomik bakımdan ezmeleri, sömürmeleri, yeryüzünde azgınlık yapmaları gibi zulümleri sebebiyle ve bir de dini meselelerde uyarılmalarına rağmen detaycı olmaları yüzünden Allah bunları belli bir süre Yahudilere haram kılmıştır. “Tırnaklı hayvan” tabirinden anlaşılan o günün Yahudilerine, sığır ve davarın dışında, diğer tırnaklı hayvanların hepsi; at, eşek, deve, tavşan ve bütün kuşlar… gibi hayvanlardır.  

Konu ile ilgili olarak bakınız: Nisâ sûresi, âyet,160. Aslında bunlar haram şeyler değildi. Yahudiler bir zamanlar bıldırcın eti ve kudret helvasıyla beslenmişlerdi. Sonra saldırganlık, zulüm, hakka karşı başkaldırma, peygamberleri öldürme, faiz alma, insanları öldürmeyi helâl sayma gibi ölçüsüz davranışları sebebiyle birçok temiz rızıklardan mahrum edilmişlerdi. Sığır ve koyun gibi bazı hayvanların yalnızca iç yağlarının kendilerine haram kılındığı ve bu hayvanların onlara haram kılınan tırnaklı hayvanlar kapsamına girmediği âyetin metninden anlaşılmaktadır.  

 Âyette zikredilen «bağy» kelimesi, zulüm manasınadır. Yahudilerin, peygamberleri öldürmeleri, tefecilik ederek fakirleri ekonomik bakımdan ezmeleri, haramı helâl, helâli haram saymaları gibi zulümleri sebebiyle Yüce Allah, âyette zikredilen şeyleri onlara haram kılmıştır. Yoksa aslında bunların hepsi haram değildir.  

(*) Ayrıca: Bkz. Tevrat, Levililer, (3: 14–17)  

[3] Kuyruk yağı, kemikteki ilik gibi veya kemiğe bitişik iç yağı.[4] Haberde, vaatte, tehditte sözümüz gerçektir.  

45 Bunun tespitinde ihtilaf vardır. Ayette geçen “zufur” kelimesi silah anlamına da geldiğinden, ilk bakışta tırnağını silah olarak kullanan hayvanlar akla gelir (Razî). İbn Abbas ve Mücâhid ise bunların “devekuşu, kaz ve ördek gibi parmak aralıkları açık olmayanlar” olduğunu söyler. Kısaca sığır ve küçükbaş cinsi hariç; at, eşek gibi hayvanlardır. Yahudiler de “geviş getiren ve çift tırnaklılar hariç diğerleridir” derler.  

Yüce Allah ayetin sonunda yahudilere yönelik ve özel olan bu haramların gerekçesini ifade etmekte ve bunun onların azgınlıklarının karşılığı olduğunu belirtmektedir. Benzer bir ifade Sebe’lilerin cezalandırılmasıyla ilgili olarak Sebe’ 34:17’de de geçmektedir.  

1 Hz. Mûsa’nın getirdiği dinin adı, Yahûdîlik olmadığı için tercüme bu şekilde yapılmıştır. Yani bugünkü Yahûdîliğin Hz. Mûsa’nın diniyle bir ilgisi yoktur. Bunu (هَادُوا) ifâdesinden anlamak mümkündür.2 Zufur: Tırnak demektir. Fakat Arapçada muhtelif hayvanların tırnaklarına ayrı ayrı isimler verilmiş olduğu için zufur kelimesi tamamen lisanımızdaki gibi trnak anlamına gelmez. Meselâ katır ve at tırnağına, “hâfir” sığır, davar ve ceylanlarınki gibi çatal tırnaklara, “zılf” deve tırnağına “huff”, canavarların ve yırtıcı kuşların pençesine “mıhleb” denilir. Fakat “tırnaklı hayvan” tabirinden örfen kedi, köpek vesaire gibi yırtıcı hayvanlar anlaşılır. O halde buradan anlaşılan Yahudilere, sığır ve davar (koyun-keçi dâhil olmamak üzere) diğer tırnaklı hayvanların hepsi (domuz, yırtıcı hayvanlar, at, eşek, deve ve bütün kuşlar… gibi) etlerinin yenilmesi haram kılınmıştır.3 İç yağından kastedilen; Türkçede “don yağı” denilen işkembe ve bağısakların etrafındaki yağlar ve böbrek yağıdır.4 Yani bu haram kılınanlar, esasen haram olan şeyler değildi. Biz bu haramları onlara, sadece azgınlıklarının bir cezâsı olarak verdik.  

137 Yukarıdaki cümlenin kuruluş tarzı, bu yasağın daha sonraki müminleri hariç tutarak özellikle Yahudiler üzerine konulduğunu açıklığa kavuşturur (Râzî).138 Karş. Levililer vii, 23 (ki, orada öküz, koyun veya keçi yağlarının “her çeşidi” yasaklanmıştır).139 Bkz. 3:93.  

[1138] Ellezine hâdû formunu “Yahudiler” ya da “Yahudi olanlar” yerine “Yahudileşenler” şeklinde çevirmek, dil, âyetin bağlamı, Kur’an’ın düşünce sistematiği ve tarihsel gerçeklik açılarından isabetli ve hatta zorunludur. 1) Dil açısından: Bazı âlimler bu formu tehevvedû (Yahudileşenler) ile karşılar (Râzî, 62:6’nın tefsiri). Zebîdî bu kelimeye keynûnet değil sayrûret anlamı vererek ey sâra yahudiyyen (sonradan yahudileşen) anlamı verir (Muhtaru’s-Sıhah). Ayrıca Allah Rasûlü’nün “Her çocuk fıtrat üzere doğar, onu ebeveyni Yahudileştirir” (Buhârî ve Müslim) hadisindeki yuhevvidânihi ibaresi de “yahudileştirir” anlamına gelir. 2) Âyetin bağlamı, müslüman İsrâiloğullarının Yahudileşmesinden söz ediyor ve bu âyette sayılan yasakların gerekçesi aynı âyetin sonunda açıkça yer alıyor: “İşte onları, değer yıkıcılıkları yüzünden bu şekilde cezalandırdık.” Bunun anlamı, “müslüman olan İsrâiloğulları Yahudileştiği için” demektir. 3) Kur’an’a göre tüm peygamberler “islâmın peygamberi”, tüm vahiyler “islâmın vahyi”, tüm vahiy mensupları da “müslüman”dırlar. Dolayısıyla islâm ve müslüman dışındaki tüm isimlendirmeler sonradan kotarılmış yanlış tabirlerdir. 4) Yahudilik, Babil dönüşüne tekabül eden MÖ. 6. yüzyıldan itibaren icat edilmiş kurmaca bir kimliktir. Dinî olmaktan çok siyasî ve sosyaldir. Hz. Musa ve İbranilerle ilişkisi de kurmaca ve yapaydır. Hatta, gerçek Museviliği kundaklayarak onun enkazı üzerine eklemlenmiştir. Kur’an’ın kullandığı bu form, aynı zamanda bunun icat edilmiş bir kimlik olduğunu îmâ eder. Çevirimiz, ifadenin bu tür yan anlamlarını hedef dile taşıma gayretinin ürünüdür (Konuyla ilgili ayrıntılı bir çalışma için bkz: Yahudileşme Temayülü, İstanbul, 1995). [1139] Krş: 3:93; 4:160. Eski Ahid’de yenilmesi serbest ve yasak olanlar: Tesniye, 14:1-19, Levililer; 11 (93):9, 13-19 ve 41-42. Bu yasaklarla İbranî ırkının genetik yapısı arasında bir alâka kurulabilir.  

Yahudilerin ya Tevrat’tan önceki bazı uygulamalarından veya Tevrat’tan sonra bir kısım din adamlarının ve otoritelerin ilavelerinden ileri gelen (Mesela: deve eti, tavşan etinin haram sayılması gibi) iddialarına kısaca işaret ediliyor.  

[*] Yahudiler, karada yaşayan hayvanlardan sadece çatal ve yarık tırnaklı olup geviş getirenleri yiyebilirler. [Levililer, 11:1–3; Tesniye, 14:6.] Bu kurala göre sığır, koyun, keçi, geyik, ceylan, karaca, yaban keçisi, gazal, ahu, dağ koyunu gibi hayvanları yemek helal [Tesniye, 14:4–5.], geviş getirmelerine rağmen çatal tırnaklı olmayan deve, yaban faresi ve tavşan ile çatal tırnaklı olmasına rağmen geviş getirmeyen domuz haramdır. [Levililer, 11:4–8; Tesniye, 14:7–8.] Yine karada yaşayan gelincik, fare, kara kurbağası türleri (keler ve kaplumbağa), kirpi, bukalemun, bütün kertenkele türleri, salyangoz ve köstebek gibi küçük canlılar da yasaklanmıştır.[Levililer, 11:29–31]...  

970 Zufur may mean claw or hoof; it is in the singular number; but as no animal has a single claw, and there is no point in a division of claws, we must look to a hoof for the correct interpretation. In the Jewish Law, (Leviticus. 11:3-6), "whatsoever parteth the hoof, and is cloven footed, and cheweth the cud, among the beasts" was lawful as food, but the camel, the coney (rabbit), and the hare were not lawful, because they do not "divide the hoof. Undivided hoof therefore is the correct interpretation. These three animals, unlawful to the Jews, are lawful in Islam. Cf. 4:160. 971 In Leviticus, ( 7:23 ) it is laid down that "ye shall eat no manner of fat, of ox, or of sheep, or of goat." As regards the exceptions, it is to be noticed that priests were enjoined (Leviticus. 7:6) to eat of the fat in the trespass offering, which was considered holy, viz., "the rump" (back and bone) "and the fat that covereth the inwards" (entrails), (Leviticus, 7:3).