En'âm Sûresi 105. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 2/26; 17/82; 22/53; 25/4-5; 41/44; 74/31; en-Nüket ve’l-uyûn, 2/150.  

Ayetlerin farklı biçimlerde açıklanması ve anlaşılmalarını kolaylaştıracak üsluplarla ve değişik örneklerle insanlara iletilmesi herkes için bir hidayet kaynağı olduğunu göstermektedir. Hz. Peygamber aldığı vahyi tebliğ ederken bazıları için anlaşılması zor olan konularda bile karışıklık olmasın diye yorum yapmaktan ve açıklık getirmekten kaçınmıştır. Zira Kur’an anlaşılması için hem kolaylaştırılmış hem de birbirini açıklayan ayetlerle gelmiştir. Bu konuda Nahl 16/44, Hud 11/1, Kamer 54/17. ayetlere bakarak bir çalışma yapılabilirsiniz.  

Peygambere gönderilen vahyin karşısında hayretlere düşen müşrikler, “Sen ders almış okumuşsun, yoksa bu okuduğun Kur’an âyetleri ümmî birinin işi değil”, diyorlardı.  

1- İnanmayanlar, varsın “Sen bunları birilerinden öğrenmişsin.” desinler. 2- Gerçeği kavrayan, akleden, kendi aklı ile düşünen. 3- Ayetlerimizi.  

(3)“Hâlık-ı kâinât (kâinâtın yaratıcısı), bütün o mu‘cizâtı onun elinde halk etmekle (yaratmakla)gösterdi ki; o, O’nun hesâbına konuşuyor, O’nun kelâmını teblîğ ediyor (bildiriyor). Hem ona gelen Kur’ân ise, içinde, dışında kırk vech-i i‘câz (kırk çeşit mu‘cize) ile gösterir ki; o, Cenâb-ı Hakk’ın tercümânıdır. Hem o kendi zâtında bütün ihlâsıyla (samîmiyetiyle) ve takvâsıyla (günahlardan çekinmesiyle) ve ciddiyetiyle ve emânetiyle (güvenilirliği ile) ve sâir bütün ahvâl ve etvârıyla (hâl ve tavırlarıyla) gösterir ki, o kendi nâmına, kendi fikriyle demiyor, belki Hâlık’ı (yaratıcısı) nâmına konuşuyor.” (Zülfikār, 19. Mektûb, 91)  

(*) Ayetlerin farklı biçimlerde açıklanması ve anlaşılmalarını kolaylaştıracak üsluplarla ve değişik örneklerle insanlara iletilmesi herkes için bir hidayet kaynağı olduğunu göstermektedir. Hz. Peygamber aldığı vahyi tebliğ ederken bazıları için anlaşılması zor olan konularda bile karışıklık olmasın diye yorum yapmaktan ve açıklık getirmekten kaçınmıştır. Zira Kur’an anlaşılması için hem kolaylaştırılmış hem de birbirini açıklayan ayetlerle gelmiştir... (C. Külünkoğlu Meali Enam-105. Ayet Açıklaması) Ayrıca buradaki [ليقولوا] üzerindeki [lâm/li] edatını “gerekçe” değil de “akıbet”anlamında olduğu anlaşılyor. Tıpkı (وحزنا فالتقطه آل فرعون ليكون لهم عدوا Kasas sûresi -8. ayetindeki gibidir. Aşağıdaki tefsir metinlerine bakılabilir. {وليقُولوا دَرَسْتَ} معطوف على {وكذلك نصرّف الآيات}. وقد تقدّم بيان معنى هذا العطف في نظيره في قوله تعالى: { وكذلك نفصّل الآيات ولتستبين سبيل المجرمين } من هذه السّورة (55). ولكن ما هنا يخالف ما تقدّم مخالفة مَّا فإنّ قول المشركين للرّسول عليه الصلاة والسلام {درستَ} لا يناسب أن يكون علّة لتصريف الآيات، فتعيَّن أن تكون اللاّم مستعارة لمعنى العاقبة والصيرورة كالّتي في قوله تعالى: { فالتقطه آل فرعون ليكونَ لهم عدوّاً وحزناً } [القصص: 8]. المعنى. فكان لهم عدوّاً. وكذلك هنا، أي نصرّف الآيات مثلَ هذا التّصريف الساطع فيحسبونك اقتبسته بالدّراسة والتّعليم فيقولوا: دَرَسْتَ (التحرير والتنوير): ﴿ وَلِيَقُولُوا دَرَسْتَ ﴾، ...وَقِيلَ: هَذِهِ اللَّامُ لَامُ الْعَاقِبَةِ أَيْ عَاقِبَةَ أَمْرِهِمْ أَنْ يَقُولُوا: دَرَسْتَ، أَيْ: قَرَأْتَ عَلَى غَيْرِكَ، وَقِيلَ: قَرَأْتَ كُتُبَ أَهْلِ الْكِتَابِ كَقَوْلِهِ تَعَالَى: ﴿ فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ ليكون لهم عدوا وحزنا﴾ [الْقَصَصِ: 8]، وَمَعْلُومٌ أَنَّهُمْ لَمْ يَلْتَقِطُوهُ لِذَلِكَ، وَلَكِنْ أَرَادَ أَنَّ عَاقِبَةَ أَمْرِهِمْ أَنْ كَانَ عَدُوًّا لَهُم -- والأولى لام العاقبة والصيرورة أي تصير عاقبة أمرهم إلى أن يقولوا درست وهو كقوله { فَٱلْتَقَطَهُ ءَالُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوّاً وَحَزَناً } [القصص: 8] وهم لم يلتقطوه للعداوة وإنما التقطوه ليصير لهم قرة عين ولكن صارت عاقبة أمرهم إلى العداوة، فكذلك الآيات صرفت للتبيين ولم تصرف ليقولوا درست ولكن حصل هذا القول بتصريف الآيات كما حصل التبيين فشبه به.( تفسير البغوي "معالم التنزيل - مدارك التنزيل وحقائق التأويل - النسفي) ْ  

[4] Zikrolunan ahkâm gibi.[5] Yahut «mü'minler ibret alıp kâfirler de okumuşsun desinler, veya başkalarından okumadığını anlasınlar veya okumuşsun demesinler.  

90 Lafzen, “sen [onu iyi] öğrenmişsin” -yani, Allah’ın mesajını.  

[2] Rum'dan esîr idilmiş Yesâr ve Cubeyr nâmında iki köle vardı. Müşrikler Hazret-i Rasûl içün "Kur'ân'ı ve akvâm-ı sâlifeye 'âid bu menâkıbı onlardan öğreniyor ve sonra da bize Allâh tarafından diyor" dirlerdi.  

933 Cf. 6:65 and n. 889. 934 The teaching in the Qur'an explains things by various symbols, parables, narratives, and appeals to nature. Each time, a new phase of the question is presented to our minds. This is what a diligent and earnest teacher would do, such as was Muhammad Mustafa. Those who were in search of knowledge and had thus acquired some knowledge of spiritual things were greatly helped to understand more clearly the things of which, before the varied explanations, they had only one-sided knowledge.