En'âm Sûresi 104. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 22/46.  

11.Bu ayet Resulullah (a.s.)`ın dilinden söylenilmesi üzere bu ifade ile inmiştir. Yüce Allah, Hz. Peygamber (a.s.)`den inkarcılara böyle söylemesini istemektedir. Kur`an-ı Kerim`in genel olarak Resulullah (a.s.) tarafından söylenilmesi istenen ifadelerin başında "De ki:" ibaresi bulunmaktadır. Ancak bazı yerlerde de bu ibareye yer verilmeden Resulullah (a.s.) tarafından söylenilmesi istenen ifadelere ayet metinleri içinde yer verilmektedir.  

Basiret, gönül gözü demektir. Kafadaki göze basar denildiği gibi, kalp ve gönül gözüne de basiret denir. Âyetteki “gerçekleri gösteren deliller” ifadesi ile, Allah Teâlâ tarafından Resûlullah’a vahyolunan âyetler ve Allah’ın birliğine, kuvvet ve kudretine delalet eden ve yukarıda geçen âyetlerde dile getirilen ibret alınacak kâinat olayları kastedilmiştir.  

 Allah insanlara eşyayı görmeleri için nasıl maddi gözler vermişse gerçekleri kavrayabilmeleri için de kalp gözü diyebileceğimiz idrak güçleri vermiştir. Artık kim bu kabiliyetini doğruya kullanmazsa zararı kendi aleyhine olur.  

1- Basiret, kavrama. 2- İdrak ederse, kavrarsa. 3- İdrak etmezse, kavramazsa.  

(2)“Gözün nûru, nûr-ı îmanla ışıklanırsa ve kavîleşirse (kuvvetlenirse), bütün kâinât gül ve reyhanlar ile müzeyyen (süslü) bir Cennet şeklinde görünür. Gözün gözbebeği de, bal arısı gibi, bütün kâinât safhalarında menkuş (nakışlı) gül ve çiçek gibi delillerinden, bürhanlarından alacağı ibret, fikret, ünsiyet (alışkanlık) gibi usâre (özsu) ve şiralarından vicdanda o tatlı, îmanlı balları yapar. Eğer o göz küfür zulmetiyle (karanlığıyla) kör olursa, dünya, genişliğiyle berâber bir hapishâne şekline girer. Bütün hakāik-ı kevniye (kâinâtın hakīkatleri), nazarında gizlenir. Kâinât ondan tevahhuş eder (yabancılaşır). Kalbi ahzân (hüzünler) ve ekdâr (kederler) ile dolar.” (İşârâtü’l-İ‘câz, 65)  

(*) Bu ayet Resulullah (a.s.)`ın dilinden söylenilmesi üzere bu ifade ile inmiştir. Yüce Allah, Hz. Peygamber (a.s.)`den inkârcılara böyle söylemesini istemektedir. Kur`an-ı Kerim`in genel olarak Resulullah (a.s.) tarafından söylenilmesi istenen ifadelerin başında "De ki:" ibaresi bulunmaktadır. Ancak bazı yerlerde de bu ibareye yer verilmeden Resulullah (a.s.) tarafından söylenilmesi istenen ifadelere ayet metinleri içinde yer verilmektedir. (A. Varol Meali En’âm Suresi 104. Ayet Açıklaması) Aşağıdaki tefsir metinlerine de bkz: والقول مقدر، أَى قل يا محمد قد جاءَكم بصائر من ربكم فمن أَبصر فلنفسه ومن عمى فعليها وما أَنا عليكم بحفيظ، وهنا تم القول (تيسير التفسير - أطفيش) قل ايها النبي للناس: مِن خالقكم جاءتكم هذه الآيات البينات كدلائل تتبصرّون فيها من الحجج الكونية والبراهين العقلية،( تيسير التفسير – القطان) قل - أيها النبى - للناس: قد جاءكم من خالقكم ومالك أمركم حُجج وبينات فى القرآن (المنتخب في تفسير القرآن الكريم) وَقُلْ لَهُمْ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ: قَدْ جَاءَتْكُمْ مِنْ خَالِقِكُمْ بَصَائِرُ فِي هَذا القُرْآنِ (أيسر التفاسير)  

[3] Veya Kur'an âyetleri.  

Ayette geçen [besâir] kelimesi “basiretler, öngörüler, ferasetler” gibi anlamlar içermektedir.  

1 Basiret: İdrak, zekâ, tecrübe, kalp ile görme, doğru ve ölçülü bakış, feraset. Kalbin görmesine sebep olan idrak kuvveti, feraset, kalp gözüyle meydana gelen tam anlayış, delil ve idrak kabiliyeti demektir. Başımızdaki göze “basar,” kalp gözüne de “basiret” denir. Esas basiret imandır. Basireti açık olanlar Allah’ın dinine ve hükümlerine talip olurlar. Basireti kapalı olanlar da Allah’ın nizam ve hükümlerine sırt çevirirler.  

[1097] Besâir için bkz: 7:203 ve 17:102, notlar. [1098] Tefsirler, hafîz sıfatını rakîb anlamına alarak, bu âyeti ya da en azından âyetin son cümlesini Allah Rasûlü’ne atfetmişlerdir. Âyetin ait olduğu pasajda söyleyen Allah’tır ve bunu değiştirecek başkaca bir gerekçe de bulunmamaktadır. Âyetin bu son cümlesi ise Allah’ın insana verdiği iradeyi yok saymayacağına, onun tercihine saygı göstereceğine, önce akıl verip sonra da yokmuş gibi davranmayacağına delâlet eder ve bunu en güzel veren anlam da şudur: “Asla Ben sizin koruyucunuz olmam”.  

Gönül gözleri, gerçeğin kanıtları  

932 I understand "Say" to be understood in the beginning of this verse. The words would then be the words of the Prophet, as in fact is suggested in verse 107 below. That is why I have enclosed them in inverted commas.