Bakara Sûresi 173. Ayet Meali

Ölü eti, Mûsâ dininde de haramdır (Lâvililer, 7, 24), kan (26 , 27) ve domuz da öyle (11, 7).  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 5/3; 6/145; 16/115.  

Bkz. 5/3, 7/157  

İslâm’da zaruretlerin mahzurları ortadan kaldırdığına en güzel delil bu âyette ifadesini bulur. Bir haramı helâl saymamak ve haddi aşmamak kaydiyle bazen zaruret miktarınca, yasak bir iş işlenebilir. Yenmesi haram olan şeyler ile ilgili olarak ayrıca bakınız: Nahl sûresi, âyet, 115.  

 İslâm’da zorluk yoktur. Zaruretler mahzurları ortadan kaldırır. Bir kimse elinde olmayan sebeplerle haram olan bir şeyi yemek ya da bir işi işlemek zorunda kalırsa, haddi aşmamak ve o şeyi devamlı helâl saymamak şartıyla zaruret miktarınca yiyebilir. Bu durumda dinen günah işlemiş sayılmaz.  

172-173 Kuran boyunca hayvanlarla ilgili dört madde haram kılınmıştır (6:145; 16:115). Bunların dışındaki haramlar, Hadis ve Sünnet denilen uydurmaları Kuran'a eş koşarak mezheplere bölünenlerce oluşturulmuştur. Tanrı'nın haram etmediğini haram etmek Tanrı'ya eş koşmaktır (6:121,147).  

(4)“*اِنَّ الضَّرُورَاتِ تُب۪يحُ الْمَحْظُورَاتِ kāidesi, yani: Zarûret, haramı helâl derecesine getirir. İşte şu kāide ise küllî (umûmî) değil. Zarûret eğer haram yoluyla olmamış ise, haramı helâl etmeye sebebiyet verir. Yoksa sû’-i ihtiyârı ile (irâdesini kötüye kullanmasıyla), gayr-ı meşrû‘ (helâl olmayan) sebebler ile zarûret olmuş ise, haramı helâl edemez, ruhsatlı ahkâmlara (müsâadeli hükümlere) medâr olamaz, özür teşkîl edemez. Meselâ, bir adam sû’-i ihtiyârıyla, haram bir tarzda kendini sarhoş etse, tasarrufâtı (yaptığı işleri), ulemâ-i Şeriatça (fıkıh âlimlerince) aleyhinde cârîdir (geçerlidir), ma‘zur (özürlü) sayılmaz.” (Sözler, 27. Söz, 155)  

(*) Domuz eti, genel olarak "yağlı" bir et olarak bilinir; çünkü çoğu zaman yağ oranı yüksek olan kısımları pişirilip yenir. Tahmin edileceği üzere, eğer yağı alınarak servis edilirse diğer et türlerinin normal tüketim biçimine nazaran çok daha az yağ oranına erişmek mümkündür. Ancak buna rağmen, yağı alınmış olsa bile kolesterol oranı ve kalp ve damar hastalıkları için son derece riskli olan doymuş yağ oranları oldukça yüksektir. Domuzdaki Riskli Hastalıklar: Domuz eti içinde en tehlikeli olabilecek parazitler hangileri? Taenia solium adı verilen domuz tenyası ve Trichinella spiralis isimli yuvarlak solucan türleri... Bu canlılar, insana bulaştıkları zaman, sindirim sistemi içerisinde parazitik olarak yaşayarak insanı sömürebilmekte ve sonunda ciddi hastalıklara neden olabilmektedirler. Bunun haricinde ılık iklimlerde yetiştirilen domuz eti içerisinde Hepatit E virüsüne de rastlanmıştır. Bu hastalığa sebep olan virüs, insanlara bulaşmadan önce domuzlarda konaklamaktadır. Benzer şekilde, domuz gribi de konak olarak domuzları kullanan bir hastalıktır. (Domuz Etinin Bilimsel Olarak İncelenmesi ve Sağlık Açısından Değerlendirilmesi) İşte görüldüğü üzere Kur‘an sadece sağlığımıza zararlı olan gıdaları yasaklamaktadır.  

[5] Boğazlanmadan evvel ölen, yahut boğazlanıp ta boğazlanması şer'an boğazlanma addolunmayan hayvan etidir.[6] Yarlıgayan mânasına gelen gafur ile gaffar arasında fark vardır. Gafur keyfiyet itibariyle, gaffar kemiyet itibariyle çoktur.  

108 Bkz. Mâide, 5/3-5; En’âm, 6/145 109 El-Gafûr: Çok bağışlayan ve günahları örten  

Benzer mesajlar: Mâide 5:3; En‘âm 6:145; Nahl 16:115.  

1 Meyte: Yani kesilerek yenilmesi adet olduğu halde kesilmeden, kendi kendine veya kesme yerine geçmeyecek diğer bir sebeple ölen her hangi bir ölü hayvan demektir ve bu hayvanların etini yemek haramdır. Hattâ balık, kesilmeden yenilmesi adet olduğu halde, ölüp su üstüne çıkmış ise onun da yenilmesi haramdır. Bk. (Maide: 3)2 Yani akar veya birikmiş her türlü kan…3 Domuz eti, gerek ölü, gerekse kesilmiş olsun yenilmesi kesinlikle haramdır. Hatta domuzun her şeyi tamamen pis ve pislik hükmünde olduğu için kullanılması da haramdır. Bazı sözde hikmetçilerin dedikleri gibi domuz eti; domuz etinde bulunan sıhhate zararlı şeylerden değil, Allah haram kıldığı için haramdır.4 İhlâl: Esasen sesi yükseltmek demektir. Müşrikler putlarına kurban kestikleri zaman, “Lât namına, Uzza namına” diyerek onların isimlerini yüksek sesle yâd ederler ve böyle sesi yükseltme ile yapılan kurban kesmeye “ihlâl” derlerdi. Binaenaleyh gerek gizli, gerek açık Allah’tan başkası adına kesilen kurbanların, hayvanların yenilmesi haramdır. Meselâ; herhangi bir yerde Allah için kurban kesmek câiz ve etinin yenilmesi helâl ise de falan türbe, falan zat… namına kesilen kurbanın etinin yenilmesi, haramdır.5 Yani ölmeyecek kadar yemek, haram değildir. Ancak bu sınır aşılırsa haram olur. Her ne kadar “zaruretler haramları mubah kılar”sa da zaruretin miktarını aşmak da haramdır.6 Aynı konunun teferruatı için Bk. (Mâide: 3, En’am: 118-119, 121, 145, Nahl: 115)  

139 Yani, bir puta veya azîze veya “kutsal” olduğu var sayılan herhangi bir kimseye kurban edilmek üzere sunulan veya adanan her şeyi. Yasaklanmış et cinslerinin daha kapsamlı bir anlatımı için bkz. 5:3.  

[330] İnnemâ edatı, açıktır ki burada “yalnız bunlar haram kılındı” anlamını verir ve parantezi kapatır. Taberî, Kurtubî ve Şevkânî de böyle yorumlamışlardır. Edat inne ma şeklinde ayrıldığı zaman, mâ ilgi zamiri anlamı alır. Bu takdirde sınırlama ifade etmeyeceği açıktır. Lâkin bu görüş âyetin bağlamına aykırıdır (Krş: 6:145). [331] Boğazlanmadan herhangi bir sebeple ölen hayvan leş (meyte) hükmündedir. Hangi durumlarda ölen hayvanların etinin yenmeyeceği Mâide 3’te bu dört unsur sayıldıktan sonra açıklanır. En’âm 145, Mâide 3, Nahl 115 ve bu âyet aynı yasağı farklı bağlamlara ilişkin olarak zikreder. Avlanarak öldürülen hayvanlar “leş” hükmünde değildirler. Buna deniz hayvanlarının avı da dahildir. Bu konu Mâide 96’da açıklanmıştır. [332] Araplar öteden beri akmış kanı pıhtılaştıktan sonra kebap yapıp yerlerdi (Kurtubî). Yenilmesi yasak olan kanın “akan kan” olduğu En’âm 145’te açıklanmıştır. Bu da gösteriyor ki yürek, dalak, ciğer ve et üzerinde bulunan ve usulde “umumi belva” tabir edilen kanlar yasak kapsamında değildir (Bkz: Kurtubî). [333] Domuz eti yasağının Allah’ın kuldan gerekçesiz bir talebi olduğu, gerekçesinin Allah’a malum olduğu, bir gerekçe üzerine bina edilen bir yasak olmadığı söylenmiştir. Fakat En’âm 145’teki “iğrençlik” (rics), bu yasağın illeti olarak anlaşılabilir. Allah en doğrusunu bilir. [334] Bu ibarede el takısı yerine geçen ve geçişliliği güçlendirmek amacıyla kullanılan bihi, “Allah’tan başkası” ibaresinin önünde gelirken; Mâide, En’âm ve Nahl sûrelerinde ardından gelmektedir. Tıpkı mefulün failden, hâlin hâl sahibinden, zarfın amilinden önce gelmesinde olduğu gibi, burada fiil makamında olan bu edatın önce gelmesinin amacı da habere dikkat çekmek ve yasağın özelliğini vurgulamaktır. Zımnen: Allah bu yasak üzerinde titizlenmenizi istiyor. Burada haram kılınan “Allah’tan başkasının adı anılarak kesilen” ifadesini, Mâide 3’teki “putperestçe semboller adına kesilen hayvanlar” ifadesi açıklar. Âyet açık ve net olarak Allah’tan başkası adına kesilen hayvanın etini yemeyi haram kılmıştır. Burada şu soru akla gelebilir: Allah’tan başkası adına kesilmeyen ve fakat üzerine Allah’ın adı da kasıtsız olarak anılmayan hayvanın durumu nedir? Kur’an’da böyle bir yasaktan söz edilmediği için “haramdır” denilemez. “Üzerine Allah’ın adını anın!” emriyle gelen tek âyet Mâide 4’tür ve o da av hayvanlarının avladıklarıyla ilgilidir.  

[1] Kesilmeyerek her ne sûretle olursa olsun ölmüş hayvânın eti harâmdır yalnız balık ve çekirge ölü oldukları halde harâm değildir. [2] Akmış kan, kesilen hayvândan akan kanı toplayub yemek harâmdır. Ancak etin içinde ve aralarındaki kan eczâsı, dalak ve karaciğer harâmda dâhil değildir [3] Zamân-ı câhiliyetde putlar nâmına kesilen kurbânın eti harâmdır. Buna nazaran türbelere ve tekyelere kurbân nezr idüb kesmek doğrı değildir. Kurbân ancak Allâh içün ve hîn-i zebhinde besmele ile kesilmelidir. [4] Bu dipnot işareti metinde bulunmasına rağmen baskıda açıklaması bulunmuyor.[ÖFK]  

[1] Sadece akmış kan haramdır, damarlarda kalan kan haram değildir (Bkz. En'âm 6/145) [2] Allahtan başkası adına kesilmediği müddetçe, Müslüman olmayanların kestiği veya besmelesiz kesilen hayvanın eti haram değildir. Aksini gösteren ne bir âyet ne de hadis vardır. (Bkz. Maide 5/3) (Bkz. En'âm 6/145) [3] Ayetteki إِثْمَ =ism, kişiyi sevaptan yani iyiliklerden ve doğal yapısından uzaklaştıran davranış anlamındadır. (Müfredât).  

(74) Hayatî bir tehlike söz konusu olursa.(75) Kendisi gibi zorda kalmış birinin hakkına tecavüz etmeden ve zaruret miktarını aşmadan.  

173 Dead meat: maytah: carrion: animal that dies of itself: the original Arabic has a slighdy wider meaning given to it in Fiqh (Religious Law): anything that dies of itself and is not expressly killed for food with the Takbir duly pronounced on it. But there are exceptions, e.g., fish and locust are lawful, though they have not been made specially halal with the Takbir. But even fish or locusts as carrion would be obviously ruled out 174 For prohibited foods, cf. also 5:4-5; 6:121, 138-146; etc. The teachers of Fiqh (Religious Law) work out the details with great elaboration. My purpose is to present general principles, not technical details. Carrion or dead meat and blood as articles of food would obviously cause disgust to any refined person. So would swine's flesh where the swine lives on offal. Where swine are fed artifically on clean food, the objections remain: (1) that they are filthy animals in other respects, and the flesh of filthy animals taken as food affects the eater; (2) that swine's flesh has more fat than muscle-building material; and (3) that it is more liable to disease than other kinds of meat; e.g., trichinosis, characterized by hair-like worms in the muscular tissue. As to food dedicated to idols or false gods, it is obviously unseemly for the Children of Unity to partake of it.