Bakara Sûresi 133. Ayet Meali

(*) (Yani İbrahim, İsmail, İshak, Yakup hepsi de Allah’a teslimiyet demek olan öz dinden başka bir dine sahip değillerdi. Siz Yahudilerin iddia ettiği gibi, onlar şeklen Yahudi dininde değillerdi.)  

Ezelî ve ebedî ilmi ile her şeyi hakkıyla bilen Allah Teâlâ’nın, kâfirlere yöneltmiş olduğu sorular, onlardan cevap bekleme sorusu değil, esasında onları azarlama ve kınama ifadeleridir.  

[16] Yahut «kayıpmıydınız, yoksa hazır mı?»[17] Amca, peder hükmünde olmakla İsmail Aleyhisselâm da Yakub Aleyhisselâmın babaları meyanında zikrolunmuştur.  

88 İlah kelimesini Türkçeye Tanrı olarak çevirdik. 89 Burada anlatılmak istenen, Tanrı’nın tasavvurlara bile sığmadığıdır. Tasavvurlara sığmadığı için herkeste farklı Tanrı tasavvurları oluşabilir. Tanrı/ ilah denildiği zaman herkesin kafasında meydana gelen bu tasavvur, mutlaka evren ve içindekilerle alakalı olabilir. Bu tasavvurlar hep birbirinden farklıdır. Filozofların, bilginlerin ve diğer insanların Tanrı tasavvurları hep birbirinden farklı olmuştur. En gerçek Tanrı tasavvuru, peygamberlerin zihnindeki Tanrı tasavvurudur. Çünkü Yakub ve ataları İbrâhim, İsmail ve İshak’ın hepsi de peygamberdir. Nitekim Hz. Ebu Bekir’e izafe edilen bir beyitte: “Allah’ı idrak edemediğini idrak etmek bir idraktır” sözü meşhurdur. Keza İbnu’l-Arabî de Fütuhat’ta: “Mâ hatara bi bâlik-f’Allahu Te’ala gayru zâlik” (Allah dediğinde hatırına gelen şey Allah değildir. Allah hatıra gelen şeylerden farklıdır) demektedir. Öyleyse en gerçeğe yakın tasavvur peygamberlerinkidir. Bu ayette buna işaret vardır.  

107 Yani, “benimsediğiniz dinî rivayetlerde”. Ayrıca hatırlatmalıyız ki, bu cümlenin başında yer alan em bağlacı, her zaman soru anlamında (... mıdır?) kullanılmaz: bazan -ve özellikle, burada olduğu gibi, sözdizimi yönünden önceki cümle ile bağlantısız ise- bel bağlacı (“daha çok” veya “evet, ama”) ile benzerlik gösterir ve soru anlamı taşımaz.108 Klasik Arapça’da, eski İbranice kullanımında olduğu gibi, eb (“baba”) terimi, sadece ebeveynden erkek olan için değil, aynı zamanda dedeler ve hatta daha uzak atalar ile amcalar için de kullanılır; ki bu da, Hz. Yakub’un amcası olan Hz. İsmail’in neden bu bağlamda zikredildiğini açıklar. O, Hz. İbrahim’in oğullarının en büyüğü olduğundan o’nun ismi Hz. İshâk’ınkinden önce gelmektedir.  

[263] Yahudi muhataplar Allah’ın yalnızca İshak’a ve onun oğullarına vaadde bulunduğunu iddia ediyorlardı. Çünkü onlar Hz. İbrahim’in oğlu İshak’ın soyundan geliyorlardı. Onlara göre Hz. İsmail’e verilen söz geçiciydi. Bunda direnmelerinin sebebi Allah Rasûlü’nün hür olmayan Hacer’den olma (!) İsmail soyuna mensup olmasıydı. Oysa onlar Eski Ahid’de (Tesniye 18:18) geleceği bildirilen peygamberin İshak soyuna mensup olacağını iddia ediyorlardı. Onların bu iddialarını ellerindeki Eski Ahid yalanlıyordu. İbrahim neslinin bereketli olacağına dair verilen ilâhî söz Hacer’in gebeliği sırasında gerçekleşti (Tekvin 15:5 ve 16:10). İshak’ın İbrahim’e vaad edilmesinden sonra da İsmail’e verilen söz yenilenmişti (Tekvin 17:20). Eski Ahid’e göre bu ilâhî sözün alameti her çocuğun sünnetli doğmasıydı (Tekvin 17:10). Bu İbrahimî gelenek hem İshakoğullarında hem de İsmailoğullarında uygulana gelmiştir. Bu iki âyette, İsrâiloğullarının ataları olan İsrâil lakaplı Hz. Yakub’un kendi oğullarından aldığı söze nasıl inanıyorlarsa, Hz. İbrahim’in de her iki oğlundan öyle söz aldığına ve onların da verdikleri bu söze sadık kaldıklarına inanmaları isteniyordu. Bu yolla Yahudi muhatapların ırkçılığı tescillenmiş, Allah Rasûlü’ne inanmama gerekçelerinin tutarsızlığı yüzlerine vurulmuştur.  

131 The whole of the Children of Israel are called to witness one of their slogans, that they worshipped "the God of their fathers." The idea in their minds got narrowed down to that of a tribal God. But they are reminded that their ancestors had the principle of Islam in them — the worship of Allah, the One True and Universal God. The death-bed scene is described in Jewish tradition, 132 "Fathers" means ancestors, and includes uncles, grand-uncles, as well as direct ascendants.