Bakara Sûresi 112. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 3/20; 4/142.  

Ayette geçen “vech/yüz” terimi; soyut anlamıyla kişinin bütün varlığını, bütün dikkat ve duyarlılığını, ruhunu ve bedenini dile getirmek için kullanılmıştır. Klasik Arapçada “vech/yüz” ifadesi; insanın özünü, bütün kişiliğini yahut bütün benliğini anlatmak için kullanılırdı. Kur’an’da çokça tekrarlanan bu ifade, bu iki kullanımı da içererek burada da kişinin her şeyiyle kendini Allah’a teslim etmesi anlamında kullanılmıştır.  

Bu âyette ihsan, Hz. Peygamberin de ifade buyurduğu gibi “Allah’a, onu görür gibi ibadet etmek” demektir.  

 Bu âyette Allah’a kulluk etmek ihsan vasfına bağlanmıştır. Yani bir kimse ibadet etmekle kendisini kurtaramaz. Kendini kurtarması için muhsinlerden olması gerekir. Muhsin: Yaptığı işi Allah için yapan, sadece O’ndan korkan, o sebeple işini noksansız bitiren ve her işin hakkını veren kimse demektir. Hıristiyan Araplardan oluşan Necran heyeti Resûlullah’ın huzuruna çıkınca yahudiler onların yanlarına geldiler. Aralarında münakaşa yaptılar. Birbirlerini itham ettiler. Bunun üzerine 113. âyet geldi.  

(*) Ayette geçen “vech/yüz” terimi; soyut anlamıyla kişinin bütün varlığını, bütün dikkat ve duyarlılığını, ruhunu ve bedenini dile getirmek için kullanılmıştır. Klasik Arapçada “vech/yüz” ifadesi; insanın özünü, bütün kişiliğini yahut bütün benliğini anlatmak için kullanılırdı. Kur’an’da çokça tekrarlanan bu ifade, bu iki kullanımı da içererek burada da kişinin her şeyiyle kendini Allah’a teslim etmesi anlamında kullanılmıştır. (C. Külünkoğlu Meali 112. Ayet Açıklaması) Cennet ne Yahudilere ne de Hristiyanlara mahsustur. Her kim Allah için ihlas ve samimiyetle Allah’a yönelir, O’na şirk koşmaz ve iyilik sahibi olursa, yani Allah’ı görüyormuş gibi kendini Allah’ın huzurunda bilirse, işte onun Rabbi katında mükâfatı vardır ve onlara hiçbir korku da yoktur. Ve onlar mahzun da olmayacaklar. İşte bunlara Müslüman ve bu dine İslâm denilir. Cennet böyle olanlarındır. Allah katındaki din de İslâm’dan ibarettir. (M. Türk Meali 112. Ayet Açıklaması)  

73 Metinde “Kim yüzünü Allah’a teslim ederse” denmektedir. Yüzden kasıt, özdür, benliktir. Klasik Arapçada insanın bütün benliği, özü, kişiliği varlığı yüzle ifade edilir. Allah’a nispet edilirse “Zat”tır. Nitekim “vechullah” (Allah’ın yüzü)’nden kasıt Allah’ın zatı’dır. 74 Demek ki, cennet, özel bir gruba tahsis edilmiyor. Allah’ın iradesine teslim olan, dürüst yaşayan ve iyilerden olan herkese açıktır.  

Bu son cümle, “Öyleleri için ne bir korku vardır; ne de üzüntü çekerler” şeklinde de tercüme edilebilir.  

1 Cennet ne Yahudilere, ne de Hristiyanlara mahsustur. Her kim Allah için ihlas ve samimiyetle Allah’a yönelir, O’na şirk koşmaz ve ihsan sahibi olursa, yani Allah’ı görüyormuş gibi kendini Allah’ın huzurunda bilirse, işte onun Rabbi katında mükâfatı vardır ve onlara hiçbir korku da yoktur. Ve onlar mahzun da olmayacaklar. İşte bunlara Müslüman ve bu dine İslâm denilir. Cennet bunlarındır. Allah katındaki din de İslâm’dan ibarettir. Bu âyette "Nefsehû" denilmeyip, "vechehû" denilmiştir. Zira yüz (vech), “zikr’ul-cüz iradet’ül-küll” yoluyla kişiliğin (nefsin) bütününden mecazdır. Sadece yüzün görülmesi bir insanın bütünüyle teşhis edilmesine yeter. Bu da İslâmiyet’in sadece insanın içiyle ilgili bir şey olmadığına bir işarettir. Zira secde uzvu olan yüzün, öteki bütün uzuvların en şereflisi ve bütün vücudun temsilcisi olan bir uzvu olduğu kesindir.  

91 Lafzen, “kim yüzünü Allah’a teslim eder”. Kişinin yüzü, bedeninin en anlamlı parçası olduğundan klasik Arapça’da insanın bütün kişiliğini yahut bütün benliğini göstermek için kullanılırdı. Kur’an’da defalarca tekrarlanan bu ifade, İslâm’ın mükemmel bir tanımını vermektedir -ki, esleme (“kendini teslim etti”) kök-fiilinden türetilmiş olan bu kelime “kendini (Allah’a) teslim etmek” anlamına gelir: ve Kur’an’ın tümünde islâm ve müslim terimleri bu anlamda kullanılmışlardır. (Bu kavramın geniş bir tartışması için, bkz. müslim ifadesinin vahiy kronolojisinde ilk defa kullanıldığı yer olan 68:35 ile ilgili dipnot.)92 Böylece Kur’an’a göre kurtuluş, herhangi bir özel “zümre”ye tahsis edilmiş olmayıp Allah’ın birliğini kavrayan, kendini O’nun iradesine teslim eden ve dürüst şekilde yaşamak suretiyle bu ruhsal tercihe pratik bir anlam kazandıran herkese açıktır.  

[211] Lafzen: “kim yüzünü Allah’a teslim ederse”. “Yüz” ile kastedilen insanın varlığıdır. Parçayı anarak bütün kastetme (zikr-i cüz irade-i küll) kabilindendir. [212] Gelecek kaygısı ve geçmiş hüznü duymama garantisini verebilecek Allah’tan başka bir güç ve merci yoktur. Böyle bir garanti, tam anlamıyla “mutluluk garantisi”dir. Böyle bir teminatı verebilecek bir makamın, insanın geçmişini ve geleceğini izleyebilme ve onu kontrol edebilme gücüne sahip olması gerekir.  

Cibril hadisi diye meşhur olan ve Cebrâil (a.s.)’ın İslâm’ı mükemmel bir özetlemesini ihtiva eden hadîs-i şerîfe göre İhsan: “Senin Allah’ı görüyormuşçasına O’na ibadet etmendir. Çünkü sen O’nu göremiyorsan da O seni görüyor.” Burada bu anlamda veya geniş mânası ile ihsan (iyilik yapmak, iyi davranışlarda bulunmak) kasdedilebilir.  

114 The word translated "self is Wajh, a comprehensive Arabic word. It means (1) literally face, but it may imply (2) countenance or favour, as in 92:20; (3) honour, glory. Presence as applied to Allah, as in 4:72; (4) cause, sake ("for the sake of) as in 76:8; (5) the first part, the beginning, as in 3:71; (6) nature, inner being, essence, self, as in 5 :111, 27:88, and perhaps also 55:27. Here I understand meaning 6; the face expresses the personality or the whole inner self of man. (Cf. 7:29 and n. 1010) (R). 115 This phrase comes in aptly in its own context many times. In this Surah it occurs in 2:38 , 62, 112, 262,274. and 277. (R).