A'râf Sûresi 65. Ayet Meali

"Kardeşleri" demekten maksat cinslerinden, milletlerinden demektir. Ad, İslâm kaynaklarına göre Nûh Peygamberin torunu İrem'in torunudur. Bunun kavmi, Hadaramut'la Umman arasındaki çölde yaşardı. Hûd, Ahd-i Atıyk'te, Tekvin bölümünde, Nûh Peygamberin oğullarının soylarından bahsedilirken Aber diye geçer. Batı mütercimlerine göre bu Aber, Hûd'dur (Savary: Le Koran, Paris - 1951, s. 217, not, 2. Tekvin, 10, 21-25).  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 53/50; 89/6-8.  

Âd kavmi, Nuh kavmi gibi isyanları yüzünden Allah’ın gazabına uğrayarak yok olan eski bir Arap kabilesidir. Âd, Hz. Nuh’un torunlarından olan Avs’ın oğludur. Hz. Nuh’un oğlu Sam, Sam’ın oğlu İrem, İrem’in oğlu Avs, Avs’ın oğlu da Âd’dır. Âd kavminin putperest bir millet olduğu “Semud” ve “Hetar” adında iki büyük putları bulunduğu söylenir. Umman ile Aden’in doğusuna düşen Hadramut arasında yaşadıkları sanılmaktadır. Hadramut, Yemen’in doğusunda yer alan bir bölgedir.  

* Bu kardeşlik soy veya kavmiyet kardeşliğidir. Din kardeşliği değildir.  

(*)… Âd kavminin putperest bir millet olduğu “Semud” ve “Hetar” adında iki büyük putları bulunduğu söylenir. Umman ile Aden’in doğusuna düşen Hadramut arasında yaşadıkları sanılmaktadır. Hadramut, Yemen’in doğusunda yer alan bir bölgedir. (C. Külünkoğlu Meal Açıklaması) Âd Kavmi; haksız yere büyüklük taslayan, güçlü-kuvvetli, muhteşem sarayların süslediği İrem (Fecr: 6-8) diye anılan büyük bir şehirleri olan, putlara tapan, zorba, zalim, yeryüzünde kendilerinden daha güçlü bir şeyin bulunmadığına inanan bir toplum idi...Bu topluma Hûd (a.s.) peygamber olarak gönderilmiş fakat bunlar, Hûd (a.s.)’ın peygamberliğini kabul etmemişlerdi. Hûd (a.s.)’ın tebliği karşısında iyiden iyiye hırçınlaşan Âd kavmi, heykellerinin kendilerini koruyacaklarından oldukça emin idiler. Hâkimiyetin kayıtsız-şartsız kendilerine ait olduğu iddiasına iman etmişlerdi. Sürekli olarak; “Biz azâba uğratılacak da değiliz” (Şuara: 138) diyerek kendi kendilerini ikna etme yoluna gidiyorlardı. Hûd (a.s.)’ın tebliğini kabul eden müminlere, işkence etmekten asla çekinmeyen Âd kavmi, alay ederek: “Haydi tehdit ettiğin azâbı getir” sloganına sarılmıştı. Kısa bir süre sonra azâbın belirtileri görüldü. Akarsular kurumaya, yeşillikler sararmaya başladı. Ünlü İrem bağları birer birer yok oluyordu. Kuraklık etrafı kasıp kavuruyordu. Sonunda Âd kavmi üzerlerine doğru gelen ve yağmur bulutu zannettikleri korkunç bir rüzgârla helak olmuşlardı. Böylece şirk’in ve zulmün cezasını bu dünyada gördüler. (Kamer: 18-20) Hûd (a.s.) ve beraberinde bulunan mü’minleri Allah bu azaptan korumuştur. (M. Türk Meali Araf-65. Ayet Açıklaması)  

1 Âd Kavmi: Eski bir Arap kavmi olan bu toplumun yaşadığı belde, Yemen ile Umman arasındaki, Ahkâf’tır. Âd Kavmi; haksız yere büyüklük taslayan, güçlü-kuvvetli, muhteşem sarayların süslediği İrem (Fecr: 6-8) diye anılan büyük bir şehirleri olan, heykellere tapan, zorba, zalim, yeryüzünde kendilerinden daha güçlü bir şeyin bulunmadığına inanan bir toplum idi. Bu toplumun liderinin Şeddâd olduğu rivâyet edilir. Bu topluma Hûd (a.s.) peygamber olarak gönderilmiş fakat bunlar, Hûd (a.s.)’ın peygamberliğini kabul etmemişlerdi. Hûd (a.s.)’ın tebliği karşısında iyiden iyiye hırçınlaşan Âd kavmi, heykellerinin kendilerini koruyacaklarından oldukça emin idiler. Hâkimiyetin kayıtsız-şartsız kendilerine ait olduğu iddiasına iman etmişlerdi. Sürekli olarak; “Biz azâba uğratılacak da değiliz” (Şuara: 138) diyerek kendi kendilerini ikna etme yoluna gidiyorlardı. Hûd (a.s.)’ın tebliğini kabul eden müminlere, işkence etmekten asla çekinmeyen Âd kavmi, alay ederek: “Haydi tehdit ettiğin azâbı getir” sloganına sarılmıştı. Kısa bir süre sonra azâbın belirtileri görüldü. Akarsular kurumaya, yeşillikler sararmaya başladı. Ünlü İrem bağları birer birer yok oluyordu. Kuraklık etrafı kasıp kavuruyordu. Sonunda Âd kavmi üzerlerine doğru gelen ve yağmur bulutu zannettikleri korkunç bir rüzgârla helak olmuşlardı. Böylece şirk’in ve zulmün cezasını bu dünyada gördüler. (Kamer: 18-20) Hûd (a.s.) ve beraberinde bulunan mü’minleri Allah bu azaptan korumuştur. Bk. (Ahkâf: 24-28, Kamer: 18-20)  

48 Hz. Hûd’un ilk Arap peygamber olduğu söylenir; Kitâb-ı Mukaddes’de adı geçen ve çoğu Sâmî kavimler gibi muhtemelen güney Arabistan kökenli İbrânîlerin (‘İbrîm) atası olarak bilinen Êber’le aynı kişi olması mümkündür. (Êber’den, Eski Ahid’in Tekvîn bölümünde x, 24-25’de ve xi, 14 vd.’da söz edilmektedir). Hz. Hûd, bu eski Arap ismi, Yahudilere sonraki isimlerini sağlayan Yakub’un oğlu Yuda’da (İbranicesi Yahûdah) hâlâ yankılanmaktadır. Êber ismi -hem İbranice’de, hem de ‘Âbir şeklindeki Arapçasında- “karşıya geçen”, “bir yakadan bir beldeden ötekine geçen” anlamına gelmekte olup, mümkündür ki bu kavmin Hz. İbrahim’den önceki zamanlarda Arabistan’dan çıkarak Mezopotamya’ya geçişinin Kitâb-ı Mukaddes’deki bir yankısıdır. Hz. Hûd’un mensup olduğu (“Kardeşleri Hûd”) ‘Âd kavmi, Ahkâf adıyla bilinen ve ‘Umân ile Hadramevt arasında yer alan geniş çöl bölgesinde yaşamış ve büyük nüfûz ve iktidarıyla tanınmış bir kavimdir (bkz. 89:8 -“ki bütün o topraklarda bir benzeri inşa edilmemişti”). Bu kavim İslam’ın zuhurundan asırlarca önce tarih sahnesinden çekilmişti, ama hatırası Arap geleneğinde her zaman canlı kalmıştı.  

[1203] ‘Âd hakkında ayrıntılı bir açıklama için bkz: 89:6, not 9. [1204] Lafzen: “kardeşleri”. Çevirimizin gerekçesi için bkz: 11:61, not 75. [1205] Hz. Hûd, Eski Ahid’de Eber adıyla anılır (Tekvin, 10:42).  

Âd kavmi, Güney Arabistan’dan başlayarak Doğu Arabistan’dan Irak’a kadar uzanan çok geniş bir coğrafyada hüküm süren bir devlet kurmuştu. Hz. Hud (a.s.)’a ait olduğu söylenen bir kabir Hadramut tarafında bulunmaktadır. 19. asrın ortalarında bulunan kitabelerde Hz. Hud’dan bahseden metinler bulunmuştur. İlk Âd kavminin soyunun kuruduğu, Hz. Hud’a inananların ise felaketten kurtulup Âd adı ile devam ettiği anlaşılıyor. M.Ö. 1800 yıllarında yer almış bir kitabede Hz. Hud’un bağlılarından bahsedilmektedir.  

1040 The 'Ad people, with their prophet Hud, are mentioned in many places. See especially 26:123-140, and 46:21-26. Their story belongs to Arabian tradition. Their eponymous ancestor 'Ad was fourth in generation from Noah, having been a son of 'Aus, the son of Aram , the son of Sam, the son of Noah. They occupied a large tract of country in Southern Arabia, extending from 'Uman at the mouth of the Persian Gulf to Hadramawt and Yemen at the southern end of the Red Sea . The people were tall in stature and were great builders. Probably the long, winding tracts of sands (ahqaf) in their dominions (46:21) were irrigated with canals. They forsook the true God, and oppressed their people. A three-year famine visited them, but yet they took no warning. At length a terrible blast of wind destroyed them and their land, but a remnant, known as the second 'Ad or the Thamud (see below) were saved, and afterwards suffered a similar fate for their sins. The tomb of the Prophet Hud (qohr Nabi Hud) is still traditionally shown in Hadramut, latitude 15°N and longitude 49V£ °E, about 90 miles north of Mukalla. There are ruins and inscriptions in the neighbourhood. See "Hadramut: Some of its Mysteries Unveiled," by D. van der Meulen and H. von Wissmann, Leyden , 1932. (R).