A'râf Sûresi 178. Ayet Meali

1 – Uygun gördüğünü. Yani, kişinin seçimine göre uygun olan karşılığı vererek. Bu terkip: Allah, doğru yola iletilmeyi hak edeni doğru yola iletir; sapkınlıkta kalmayı hak edeni de sapkınlıkta bırakır; sapkınlığı gerektiren şeyler yapanı saptırır, doğru yola iletilmeyi gerektiren şeyleri yapanı da doğru yola iletir anlamına gelmektedir. Hidayet ve dalalet insanın dilemesine bağlıdır. Allah, hiç kimseyi zorla “hidayete” de “dalalete” iletmez. İman ve inkâr konusunda sorumluluk tümüyle insana aittir. Ayetteki “Şâe” sözcüğü, “dilediğini” anlamının yanı sıra, “şey edeni”, “gayret göstereni”, “bir şey elde etme çabasında olanı” anlamlarına da gelmektedir. “Ne diyor” değil de “ne demek istiyor” dikkate alındığında, “dilediğini” sözcüğü, aslında “dileyeni” anlamına gelmektedir. (Kuşkusuz, ona doğru yolu gösterdik. Ama isterse şükreden,isterse nankörlük eden biri olur. 76:3)  

(3)Allah’ın hidâyete erdirmesi ve dalâlete atması hakkında bakınız; (sahîfe 294, hâşiye 1)  

(*) Yani, kişinin seçimine göre uygun olan karşılığı vererek. Bu terkip: Allah, doğru yola iletilmeyi hak edeni/doğru yolu tercih edeni doğru yola iletir; sapkınlıkta kalmayı hak edeni de/sapkınıklığı tercih edeni sapkınlıkta bırakır; sapkınlığı gerektiren şeyler yapanı sapkınlıkta sayar, doğru yola iletilmeyi gerektiren şeyleri yapanı da doğru yola iletir anlamına gelmektedir. Yani hidayet ve dalalet insanın dilemesine bağlıdır. Allah, hiç kimseyi zorla ne “hidayete” ne de “dalalete” iletmez. İman ve inkâr konusunda sorumluluk insana aittir.  

Bu cümle “Kimin sapkınlığını onaylarsa” yani “kimin sapmasına fırsat verirse”, “kimin sapma kararını onaylarsa” şeklinde anlaşılmalıdır. Konuyla ilgili bütün kullanımlar bu şekilde yorumlanmalıdır. ,Bu ayet İsrâ 17:15, 97 ve Kehf 18:17. ayetlerle birlikte okunmalıdır.  

[1296] Allah’a isnat edilen fiiller, aslında davranış psikolojisinin Allah tarafından konulmuş yasalarına bir atıf olarak okunmalıdır.  

(Cenab-ı Hakk’ın dilediği elbet olur. Çünkü o kullarının niyetlerini, yaptıkları amellerde ihlas sahibi olup olmadığını bilir. Verdiği nimetlerle şımararak nankörlükte bulunan, ihsan buyurduğu dini bilgilerle böbürlenip onları hak yolunda kullanmayan zalimleri, -o adamın örneğinde olduğu gibi- dalalete düşürür)  

[*] Kuralı Allah koyar, başkalarının kuralı geçerli değildir. Başkalarının kuralına uyarak kazanç elde edeceğini umanlar, beklentileri gerçekleşemeyeceğinden hüsrana uğrarlar.  

1152 Those who reject Allah will be deprived of Allah's grace and guidance. His Mercy is always open for sincere repentance. But with each step downwards, they go lower and lower, until they perish.