A'râf Sûresi 142. Ayet Meali

Bu günlerin, zilkade ayıyle zilhiccenin ilk on günü olduğu söylenmiştir.  

bk. Kur’an-ı Kerim, 2/51.  

Bkz. 2/51Bu ayet, Bakara suresi 2/51. “Biz Musa ile kırk gece için sözleşmiştik” ayetinin açıklaması niteliğindedir. Musa Peygamberin İsrailoğullarına dinlerinin esaslarını ve puta tapmanın zararlarını öğretecek Tevrat’ı alabilmesi için Tur Dağına çıkmış, orada otuz günü oruç tutarak ve otuz geceyi de ibadetle geçirerek kendisini manevi kirlerden temizlemiştir. Son on gün içinde de kendisine Tevrat indirilmiştir. Onun için ayette 30 gece ile 10 gece ayrı ayrı ifade edilmektedir.Kırk gün, kırk gece, kırk yıl gibi zamanlar insanın olgunlaşması için önemlidir. İsrailoğullarına Arz-ı Mukaddes kırk yıl yasaklanmıştır (Maide 5/26). İnsanın olgunluk yaşı Kur’an’da 40 olarak belirtilmiştir (Ahkâf, 46/15). Hz. Muhammed’e Peygamberliğin verildiği yaşın kırk olduğunu da bilmekteyiz.  

Hz. Mûsâ’nın kavmi, “Ey Mûsâ! Allah’ı apaçık görmedikçe sana inanmayacağız” demişlerdi. (Bakınız: Bakara sûresi, âyet, 55) Bu âyetin son cümlesi, onlara da bir cevap niteliğindedir.  

"Kırk" sayısının "otuz + on" biçiminde anlatılışının 19 kodlu matematiksel yapıyla ilişkilidir.  

* “Bozguncuların yoluna uyma”; Hz. Hârûn [aleyhisselâm] bir peygamberdir. Bir peygamberin bozguncuların/fesatçıların yoluna uyması mümkün değildir. Hz. Mûsâ’nın [aleyhisselâm], Hz. Hârûn’a [aleyhisselâm] bu şekilde söylemesi, nasihat etme, öğüt verme kabilindendir. Peygamberler, ismet (günahsızlık) sıfatına sahiptirler. Hayatlarının hiçbir döneminde (çocukluk, gençlik, peygamberlik öncesi veya peygamberlik vazifesini yaparken) küçük-büyük, gizli-açık hiçbir günaha meyletmezler, her daim ilâhî koruma altındadırlar.  

1- Benim yerime geç.  

(2)Mûsâ (as), Cenâb-ı Hakk’ın emriyle Zilka‘de ayının tamâmını oruçla geçirmiş ve bu sürenin sonunda da ağzını misvaklamıştı. Cenâb-ı Hakk ise, katında makbûl olan oruçlu ağzının kokusuyla ona hitâb etmek murâd ettiğinden, on gün daha oruç tutmasını emretmiş, o da önceki otuz günün üzerine, Zilhıcce ayında on gün daha oruç tutmuştu. (Nesefî, c. 2, 109)  

(*) Bu ayet, Bakara sûresi 2/51. “Biz Musa ile kırk gece için sözleşmiştik” ayetinin açıklaması niteliğindedir. Ayrıca bu konuda birkaç farklı yorum vardır. Bunlardan birirsi de şöyledir: Musa Peygamberin İsrailoğullarına dinlerinin esaslarını ve puta tapmanın zararlarını öğretecek Tevrat’ı alabilmesi için münacatta bulunmak üzere Tur Dağına çıkmış ve orada yüce Allah ona otuz günü oruç tutmasını, ibadet etmesini ve kendisini Allah’a yaklaştıran iyi işlerde bulunmasını emrediyor. Sonra diğer 10 gün içinde de ona Tevrat’ı indirmiştir. Böylece onun için ayette 30 gece ile 10 gece ayrı ayrı ifade edilmektedir. Yani Tevrat’ı alabilmesi için 30 gece münacatta bulunuyor, sonra 10 gecede de ona Tevrat indiriliyor. Böylece mikat 30+ 10= 40 gece oluyor. ’’Ama en doğrusunu yüce Allah bilir. Aşağıdaki tefsir metinlerine de bkz: وفائدة التفصيل قالوا: إنّ الثلاثين للتهيؤ للمناجاة والعشر لإنزال التوراة وتكليمه (البحر المحيط) والوجه الثاني: في فائدة هذا التفضيل أن الله أمره أن يصوم ثلاثين يوماً وأن يعمل فيها ما يقربه إلى الله تعالى، ثم أنزلت التوراة عليه في العشر البواقي، وكلمه أيضاً فيه. فهذا هو الفائدة في تفصيل الأربعين إلى الثلاثين وإلى العشرة. (مفاتيح الغيب)  

[2] Yani Allah emretmiş, Musa Aleyhisselâm da emri kabul etmişti.  

49 Krş. Bakara 2/51’de kırk gün olarak geçer. Otuz gün Hz. Musa’nın ibadet dönemi, on gün de vahiy aldığı dönemdir şeklinde yorumlanır.  

Bu cümle Bakara 2:51. ayetle birlikte okunmalıdır.  

1 Bu olay, Bakara: 51’de; “Mûsa ile kırk geceliğine sözleştik.” şeklindedir. Bu âyet, o âyetteki kırk gecenin açıklaması niteliğindedir. Bir de gece ifâdesi; İslâm’da günün gece ile başlamasından dolayı kullanılmış olabilir. Ayrıca geceye o gecenin gündüzü de dâhildir. Bunlar göz önüne alınırsa, âyetin tercümesi “ve sonra Biz, Mûsa ile kırk günlüğüne sözleştik,” şeklinde olabilir.2 Çile (Erbaîn): Nefsânî arzulardan kurtularak ruh temizliğine ermek için tarikat yolunda ilerleyen sâlikin kırk gün süreyle özel bir mekânda inzivaya çekilip sıkı bir perhiz ve kendisini ibadete vermesi anlamında bir tasavvuf terimidir. “Kırk” anlamındaki Farsça çihl (چهل) kelimesinden gelen çile, “çihle” veya “çille” şeklinde de söylenir. Bazı tarikatlarda çile yerine yine “kırk” anlamına gelen Arapça “erbain” kelimesi de kullanılmıştır. Tasavvuf kaynakları bazı âyetleri kendi düşünceleri doğrultusunda yorumlayarak, özellikle Hz. Mûsâ’nın vahiy almak üzere kırk gece Tûr’da kalarak ibadet ettiğine işaret eden âyeti (A‘râf: 142) delil göstererek çile uygulamasını Kur’ân-ı Kerîm’e dayandırırlar. Bazı Hint dinlerinde ve sûfî ekollerindeki “riyazat ve kırk bekleme” geleneği, “hâşâ Peygamberlik stajı” gibi algılanarak kötüye kullanılmıştır. Bu kırk gün içerisinde Hz. Mûsa’nın “çile” ve “riyazat” ile meşgul olduğu kanaati sağlam rivâyetlere dayanmamaktadır ve âyetlerde konuyla ilgili bir açıklama da yoktur. Bu konudaki rivayetler kerametleri kendilerinden ve müritlerinden menkul bir kısım şeyhlerin uydurmalarından başka bir şey değildir. Hz. Mûsa’nın Sina Dağında, bu kırk gün zarfında ne yaptığını en iyi Allah bilir. Hz. Peygamber döneminde evlenmemeye, sürekli oruç tutmaya veya geceleri sabahlara kadar namaz kılmaya karar verenler görülmüştür (Buhârî). Hatta Osmân b. Maz‘ûn kendini iğdiş etmeye karar vermiş (Buhârî), Ebû İsrâil çok sıcak bir günde güneş altında ayakta durup oruç tutmaya teşebbüs etmişti (Buhârî). Ancak Kur’ân-ı Kerîm, dünya nimetlerinden ölçülü bir şekilde faydalanmayı tavsiye ettiğinden (A‘râf: 33, Kasas: 77) bu tür aşırı hareketler Hz. Peygamber tarafından engellenmiştir. Abdülkadir Geylânî ve Ahmed er-Rifâî gibi ilk tarikat kurucularında “erbain” mevcut değildir. Erbaîn uygulaması özellikle Kadiriyye, Sühreverdiyye ve Halvetiyye mensupları arasında görülür. Genellikle kırk gün süren çilenin uygulama şekli Sühreverdî tarafından ortaya konmuştur. Çeşitli tarikatlarda açlık, sürekli sükût ve tefekkür, aralıksız ibadet ve zikir, çöllerde dolaşmak, mağaralarda yaşamak, bekârlık, iğdiş olmak, et yememek, soğuk su içmemek, kendini hor hakir bir durumda bırakmak, yalın ayak baş açık gezmek, tekkeye odun taşımak, hatta sakalıyla tuvalet temizlemek başlıca çile çeşitleri olarak görülür. İbnu Kayyim el-Cevzî ve İbnu Teymiyye gibi âlimler, bu uygulamanın Hristiyanlıkta ve Hint dinlerinde bulunduğunu söyleyerek erbaîne girmenin sapkınlık olduğunu ileri sürmüşlerdir. Ca’ferî Şiîler de genellikle erbaîne karşıdırlar. Sonuç olarak bu uygulamaların tamamı, İslam dışı uygulamalardır. Yani Allah’a kul olamayanların kulların kulu olarak ne hallere düştüklerinin en bariz örneğidir.  

104 Hz. Peygamber’in birçok Sahâbesi’ne ve özellikle İbni ‘Abbâs’a göre, ilk otuz gece Hz. Musa tarafından orucun da dahil olduğu ruhî hazırlıkla geçirilecek ve bunu izleyen on gece içinde de kendisine Tevrat (on emir) indirilecekti. (Zemahşerî ve Râzî): Keza bkz. Menâr IX, 119 vd. Arapça kullanım içinde “gece”ler aynı zamanda “gün”leri de kapsayan bir süreyi ifade eder.  

[1255] Sûrenin 30. âyetine ilaveten, 20:83-86 âyetleri ışığında anlaşılmalıdır. Allah, Hz. Musa’ya kavminin yoldan çıktığını haber verdiğinde, Musa’ya verilen 40 günlük süre dolmamıştı. Musa bu süreyi yarıda keserek kavmine dönmüş, sonra 10 gün daha ilâhî mülakata katılarak 40’a tamamlamıştır.  

İsrailoğulları hürriyetlerine kavuşunca muvahhid topluluğun uyacakları şeriatı bildirmek üzere Cenab-ı Allah Hz. Mûsâ’yı kırk günlüğüne Sina’ya çağırdı. Sina dağının tepesinde bugün, Hz. Mûsâ’nın kırk gün kaldığı söylenen bir mağara bulunur. Kutsal bir ziyaret yeri olan bu mağara yakınında bir cami, bir kilise, bir de Justinyen zamanında yapılmış bir manastır vardır.  

[1] Cenâb-ı Hak Mûsâ 'aleyhisselâma kendisiyle tekellüm itmesi içün evvelâ otuz gün ve sonra da on gün ki kırk gün 'uzlet ve i'tikâf ile oruc tutmasını emr itmiş ve bundan sonra Cenâb-ı Mûsâ münâcâta gitmişdi. Bu kırk gün Zilka'de'nin tamamıyla Zilhicce'nin onı'dır ki buna nazaran Cenâb-ı Mûsâ'nın Allâh Te'âlâ ile tekellüm buyurması kurbân bayramı güni olmak lâzım gelir.  

(17) İsrailoğullarının Firavun zulmünden kurtulmasından sonra, onlara dinlerinin esaslarını öğretecek bir kitabı Allah tarafından getirmek üzere, Hz. Musa Tur Dağına çıkmış; burada otuz günü oruç ve ibadetle geçirdikten sonra, anlaşıldığına göre, son on gün içinde de kendisine Tevrat indirilmişti.  

1100 The forty nights' communion of Moses with Allah on the Mount may be compared with the forty-day fast of Jesus in the wilderness before he took up his ministry (Matt. 4:2), and with the forty years of Al Mustafa's preparation in life before he took up his Ministry. In each case the Prophets lived alone apart from their people, before they came into the full blaze of the events of their Ministry. 1101 When for any reason the man of God is absent from his people, his duty of leadership (khildfah) should be taken up by his brother - not necessarily a bloodbrother, but one of his society or brotherhood. The deputy should discharge it in all humility, remembering three things: f 1) that he is only a deputy, and bound to follow the directions of his Principal, (2) that right and justice are the essence of power, and (3) that mischief gets its best chance to raise its head in the absence of the Principal, and that the deputy should always guard against the traps laid for him in the Principal's absence.