A'râf Sûresi 137. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 28/5-6; 44/25-28.  

Bkz. 28/5-6, 44/25-28Firavun, İsrailoğullarını çok ağır şartlarda çalıştırıyor, onlardan cizye alıyor, erkek çocuklarını öldürüyor, hiçbir şekilde onlara sosyal statü tanımıyordu. Yapılan bunca haksızlığa sabırla direnen İsrailoğulları Allah’a ve peygamberine olan iman ve sadakatlerinden dolayı ödüllendiriliyor. Ayette de ifade edildiği gibi Firavunun egemen olduğu Mısır ve Şam’ın doğu ve batısında bulunan verimli topraklar ellerine geçiyor ve o topraklardan elde ettikleri mahsullerle refah seviyeleri yükseliyor. Uzun müddet bu bölgede yaşayan İsrailoğulları daha sonra Kudüs ve Şam bölgelerini hakimiyetleri altına alarak hayatlarına o bölgede devam ediyor. Onun için Bakara suresi 2/47. âyetinde İsrailoğullarına bu nimetler hatırlatılıyor; “Ey İsrailoğulları! Size verdiğim nimetleri ve sizi bir zamanlar diğer kavimlere karşı üstün kıldığımı hatırlayın!”  

Daha önce Mısırlı yerli halkın egemenliğinde bulunan Mısır ve Şam’ın verimli doğu ve batı taraflarına, ezilen İsrail halkı yerleşmiş, bu sûrenin 128. ve 129. âyetlerindeki vaad gerçekleşmişti.  

 İsrailoğulları Hz. Musa’nın yönetiminde Mısır’dan Sina yarımadasına geçtikten sonra uzun müddet burada kaldılar. Bilahare Kudüs ve Şam bölgelerini hakimiyetleri altına aldılar. Birçok tefsirci âyette geçen «yeryüzünün doğuları ve batıları»nı Şam ve Mısır olarak tefsir etmişlerse de Sina yarımadasının, Filistin ve Şam bölgeleri olması gerçeğe daha yakın görülmektedir. Zira tarihte İsrailoğulları Mısır’a değil, adı geçen bölgelere hakim olmuşlardır.  

1- Zayıf ve güçsüz, hor görülen, küçümsenen, ezilen.  

(*) Firavun, İsrailoğullarını çok ağır şartlarda çalıştırıyor, onlardan cizye alıyor, erkek çocuklarını öldürüyor, hiçbir şekilde onlara sosyal statü tanımıyordu. Yapılan bunca haksızlığa sabırla direnen İsrailoğulları Allah’a ve elçisine olan iman ve sadakatlerinden dolayı ödüllendiriliyor. Ayette de ifade edildiği gibi Firavunun egemen olduğu Mısır ve Şam’ın doğu ve batısında bulunan verimli topraklar ellerine geçiyor ve o topraklardan elde ettikleri mahsullerle refah seviyeleri yükseliyor. Uzun müddet bu bölgede yaşayan İsrailoğulları daha sonra Kudüs ve Şam bölgelerini hâkimiyetleri altına alarak hayatlarına o bölgede devam ediyor. Onun için Bakara suresi 2/47. âyetinde İsrailoğullarına bu nimetler hatırlatılıyor; “Ey İsrailoğulları! Size verdiğim nimetleri ve sizi bir zamanlar diğer kavimlere karşı üstün kıldığımı hatırlayın!” (C. Külünkoğlu Meal Açıklaması) Ayrıca Ya‘rişûn: Hem maddî hem mânevi anlamda “görkemli, yüce, yüksek, kalkmış, dikilmiş şey” anlamına gelen ‘arştan türetilmiştir (Râğıb). Açıktır ki bu bağlamda ya‘rişûn Firavun uygarlığının“sahte görkemine” atıftır. (M. İslamoğlu Meali Açıklaması)  

[8] Şam'a, Mısır'a, her tarafa.[9] Fir'avunluların köle addettikleri.  

47 Krş. Kasas, 25/5-6  

Bazı âlimler burasının, “Şam ve Mısır topraklarının doğuları ve batıları” olduğunu, çünkü bu bölgenin Firavun’un yetkisi altında olan bölgeler olduğunu söylemişlerdir. Bir başka görüşe göre, kastedilen bütün yeryüzüdür. Çünkü Hz. Davud ve Hz. Süleyman da İsrailoğullarından olup, çok geniş bir coğrafyaya hâkim olmuşlardır. Bu da ayetteki [el-ard] “yer” kelimesi ile bütün “yeryüzünün” kastedildiğine delalet eder. Bu bölgenin daha önce Hz. İbrahim ve peygamber çocuklarının yaşadığı, şimdi israil’in işgal ettiği Filistin toprakları olma ihtimali de vardır. Yani İsrailoğulları’nın geçmişte mirasçı kılındığı topraklar Ürdün-Filistin-Suriye topraklarının doğusundan batısına kadar tamamı olabilir Benzer mesajlar: A‘râf 7:129; İbrâhîm 14:14; Enbiyâ 21:105; Nûr 24:55; Kasas 28:5.  

98 Filistin, Hz. İbrahim’in, İshâk’ın ve Yakub’un yaşadığı, başka pek çok peygamberin gözüktüğü bir ülke olduğu için olacak ki, kendisinden “kutlu kılınmış” (ya da “bolluk/bereket bahşedilmiş yer”) olarak söz ediliyor.99 Burada Allah’ın vaadi olarak dile getirilen, Hz. Musa aracılığıyla İsrailoğulları’na verilen sözdür (bkz. 128 ve 129. ayetler).100 İsrailoğulları’nın Mısır’da, kölelik günlerinde çektikleri sıkıntıların hikayesi, Hz. Musa’nın önderliğinde özgürlüklerine kavuşmaları, Kızıl Deniz’i (ya da daha büyük bir ihtimalle, bugün Süveyş Kanalı olarak bilinen yeri) geçmeleri, Firavun ve maiyyetinin boğulup gitmesi, Kitâb-ı Mukaddes’de (Çıkış i-xiv) oldukça ayrıntılı bir biçimde anlatılmaktadır. Kur’an bize vakayı birbirini izleyen kesintisiz olaylar dizisi olarak vermemektedir, çünkü burada hiç de tarihsel bir anlatım, tarihsel bir bilgilendirme değildir amaçlanan. Nitekim Kur’an, ister Kitâb-ı Mukaddes’de kaydedilenlerden olsun ister Arap geleneğinde yer alan olaylardan olsun, geçmişe dönük bir atıfta bulunduğu her zaman, bunu, münhasıran ortaya koymak istediği belli ahlakî ülkü ve öğretilere ilişkin temsîl edici çizgiye karakteristik motifleriyle dikkat çekerek yapmaktadır.  

[1249] Bâraknâ: Burada ve İsra 1’de geçen bereket “toprak bereketi, verimlilik” vurgusuna sahip gibi görünmektedir. Bu âyetteki havlehû ve 137. âyette aynı işlevi gören fîhâ, bereketin toprağa atfının dilsel gerekçeleridir. Bu bağlamda bu âyetlerde kullanılan “bereket”, Kâbe’nin bulunduğu arazi için Kur’an’da kullanılan “verimsiz, ziraata elverişli olmayan vadi”nin (14:37) zıddıdır. Âl-i İmran 96’da Mekke’nin içerisinde yer aldığı Bekke Vadisi için kullanılan mubâraken ise “mukaddese” yakın anlamdadır. [1250] Ya‘rişûn: Hem maddî hem mânevi anlamda “görkemli, yüce, yüksek, kalkmış, dikilmiş şey” anlamına gelen ‘arştan türetilmiştir (Râğıb). Açıktır ki bu bağlamda ya‘rişûn Firavun uygarlığının “sahte görkemine” bir atıftır. Kelimeyi “başkaldırı” ve “kibir”le karşılamamızın gerekçesi budur (Krş: 28:38-39).  

Bazı tefsirler İsrailoğullarının Mısır’ın efendileri kılındığını anlamışlardır. Fakat bu âyetten onların Filistin’e vâris kılındıklarını anlamak daha mâkuldür. Zira Mısır’a vâris olduklarına dair Kur’ân’da bir işaret olmadığı gibi Mısır tarihinde de buna ait bilgi yoktur. İsrailoğulları Firavun’un suda boğulduğu yerin doğusunda bulunan Mısır’a bağlı toprakların büyük kısmına malik olmuşlardır.  

1096 Israel , which was despised, became a great and glorious nation under Solomon. He had goodly territory, and was doubly-blest. His land and people were prosperous, and he was blessed with wisdom from Allah. His sway and his fame spread east and west. And thus Allah's promise to Israel was fulfilled. Note that Syria and Palestine had once been under the sway of Egypt . At the same time the proud and rebellious Pharaoh and his people were brought low. The splendid monuments which they had erected with so much skill and pride were mingled with the dust Their great cities -Thebes (or No-Ammon), Memphis (or Noph, sacred to the Bull of Osiris), and the other splendid cities, became as if they had not existed, and archaeologists have had to dig up their ruins from the sands. The splendid monuments-temples, palaces, tombs, statues, columns, and stately structures of all kinds-were buried in the sands. Even monuments like the Great Sphinx, which seem to defy the ages, were partly buried in the sands, and owe their rescue to the comparatively recent researches of archaeologists. As late as 1743 Richard Pococke in his Travels in Egypt (p. 41), remarked: "Most of those pyramids are very much ruined." (R).