Âli İmrân Sûresi 52. Ayet Meali

Havâriyyun, İsa'ya inanan ve onun adına dinini tebliğ eden on iki kişidir. Bunların adları, Matyus İncil'inde vardır (10, 1-4). Hıristiyanların inancına göre On ikilerden Yuda, İsa'yı ele verdiği için lânetlenmiş, bunun yerine Mityas seçilmiştir (A'mâk-i Rüsül, 1, 15-26). Bunlara, elbiseleri temiz olduğundan, elbise yıkamakla, avlanmakla, balık avıyla geçindiklerinden bu adla adlanmışlardır diyenler vardır.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 5/111-112; 61/14.  

7."Havariler" kelimesi de "ensar" kelimesi gibi "yardımcılar" anlamına gelmektedir. Havariler, İsrailoğullarının inkarcılıklarına karşı Hz. İsa`ya yardımcı olan ve toplam on iki kişi oldukları bildirilen bir topluluktur.  

(*) Havari; Hz. İsa’ya tabi olan, onun sohbetinde bulunan demektir.  

Bkz. 5/113“Havari” kelimesi, “yardımcı, arkadaş, dost” anlamlarına gelmektedir. Havariler, Hz. İsa’ya ve onun Allah’tan getirdiği dinin yayılması için yardım etmeyi ve zalimlere karşı başlatılan mücadeleye ortak olmayı taahhüt eden sahabelerdir. Hz. İsa’nın tebliğ ettiği ilahi hükümleri yaymayı vazife edinen on iki kişiden her birine “havari” denir.“Yardımcılar” manasına gelen “nasara” kelimesi ise, kendilerini Allah’ın yardımcıları olarak gören Hristiyanlar için kullanılmıştır. Hz. Muhammed’e ve onun davasına yardım eden Medineli Müslümanlara nasıl ki “Ensar” denmiş ise, Hz. İsa’ya ve onun dinine yardımcı olan Hristiyanlara da “Nasara” denmiştir. Allah, Kur’an’da Hristiyanlardan bahsederken 14 yerde “Nasara” ifadesini kullanmıştır.  

 Havârî kelimesi Arapça’ya Habeşçe’den geçmiş olup aslı «havâryâ»dır ve «yardımcı» anlamına gelmektedir. Nitekim meâli verilen âyette İsa’ya ve onun dinine yardımcı olmayı taahhüt edenlere bu adın verildiğini görmekteyiz.  

1- İnkârını.  

(*) Havâriyyûn (tekili: havârî) Kur’an’da Hz. İsa’nın bağlıları için kullanılan bir ünvandır. Bu terime (“beyazlık” anlamına gelen havar’dan türetilmiştir) birçok müfessir tarafından, “yıkayarak elbisesini beyazlatan kişi”den (çünkü rivayete göre, Hz. İsa’nın müritlerinden bazısının işi buydu) “beyaz elbiseler giyen kişi”ye veya “kalbi beyaz (yani, temiz) olan kişi”ye (karş. Taberî, Râzî, İbni Kesîr) kadar değişen birçok anlam verilmiştir. Ancak kuvvetle muhtemeldir ki havârî terimi, Hz. İsa zamanında ve belki o’nun da mensubu bulunduğu Filistin’de yaşayan dinî bir Yahudi grubu olan Essene Kardeşliği’ne mensubiyeti göstermek için kullanılmıştır -ve son zamanlarda keşfedilen Ölü Deniz Kitabeleri’nin sağladığı deliller de bu görüşü desteklemektedir. Essenîler, ahlakî safiyet sahibi olma ve fedakaâca davranma gereğini vurgulamaları ile temayüz etmişlerdi ve inançlarının zahirî bir işareti olarak daima beyaz elbiseler giyerlerdi. (M. Esed. Ayet Açıklaması)  

[5] Veya Allah'a dönerek, sığınarak, giderek — Allah ile beraber — Allah yolunda yardım eden.[6] Halis yarları.  

[Havârî] kelimesi “beyaz giyenler”, “beyazlara bürünenler”, “doğrulayıcılar”, “samimi olanlar”, “tertemiz kişiler” gibi anlamlara gelmektedir.,Benzer mesaj: Saff 61:14.,Yüce Allah’ın bütün peygamberlere gönderdiği me­sajların ortak adı “İslam”dır. Âl-i İmrân 3:19, 85, Enbiyâ 21:92 ve Mü’minûn 23:52 gibi ayetlerde dikkat çekilen husus da budur. Âl-i İmrân 3:52’de Hz. İsa’ya iman eden havârilerin müslüman olduklarını ilan ettikleri haber verilmektedir. Firavun’a karşı mücadelede Hz. Musa’nın yanında yer alan büyücülerin dile getirdiği duadaki ifadeleri A‘râf 7:126’da yer aldığı üzere “Müslümanlar olarak vefat ettirilmek” şeklinde ifade edilmektedir. Ayrıca Firavun’un ölümü esnasında söylediği, ancak iddiasını ispata zamanı kalmadığı için kendisinden kabul edilmeyen itirafında dile getirdiği ifadesi de “Ben de müslümanlardanım” şeklinde Yûnus 10:90’da hatırlatılmaktadır.  

1 Âyetin bu bölümü genellikle (إِلَى) harf-i cerrine (-e, -a) anlamı verilerek “Allah’a (giden yolda) benim yardımcılarım kimdir?" şeklinde tercüme edilmiştir. Böyle bir ifadenin bir peygamber için düşünülmesi doğru olmaz. Zira bir peygamber Allah’ın dışında bir kimseden yardım istemez. Ancak (إِلَى) harf-i cerri (مَعَ)anlamına da geldiği için (Muğni’l-Lebîb) yukarıdaki tercüme, bu sebeple yapılmıştır. 2 Bu âyetteki ifâdelerin bir benzeri için Bk. (Saf: 14) Ayrıca, Hıristiyanlara Kur’an’da “nasârâ” denilmesi onların bu âyette belirtilen (نَحْنُ أَنْصَارُ اللّٰهِ) ifâdelerinden alınmış olabilir.  

41 Bu, Hz. İsa’nın, halkının çoğunluğundan ve özellikle Ferisîlerden gelen bir muhalefet ile karşılaştığı daha sonraki döneme aittir.42 Havâriyyûn (tekili: havârî) Kur’an’da Hz. İsa’nın bağlıları için kullanılan bir ünvandır. Bu terime (“beyazlık” anlamına gelen havar’dan türetilmiştir) birçok müfessir tarafından, “yıkayarak elbisesini beyazlatan kişi”den (çünkü, rivayete göre, Hz. İsa’nın müritlerinden bazısının işi buydu) “beyaz elbiseler giyen kişi”ye veya “kalbi beyaz (yani, temiz) olan kişi”ye (karş. Taberî, Râzî, İbni Kesîr) kadar değişen birçok anlam verilmiştir. Ancak kuvvetle muhtemeldir ki havârî terimi, Hz. İsa zamanında ve belki o’nun da mensubu bulunduğu Filistin’de yaşayan dinî bir Yahudi grubu olan Essene Kardeşliği’ne mensubiyeti göstermek için kullanılmıştır -ve son zamanlarda keşfedilen Ölü Deniz Kitabeleri’nin sağladığı deliller de bu görüşü desteklemektedir. Essenîler, ahlakî safiyet sahibi olma ve fedakarca davranma gereğini vurgulamaları ile temayüz etmişlerdi ve inançlarının zahirî bir işareti olarak daima beyaz elbiseler giyerlerdi. Bu, onlara neden bu adın verildiğini tatmin edici şekilde açıklamaktadır. Hz. Peygamber’in, bir defasında, “Her peygamberin havârîleri vardır” (Buhârî ve Müslim) demiş olduğu gerçeği, yukarıdaki görüş ile çelişmez. Çünkü o, bu terimi mecazî anlamda, Hz. İsa’nın “Allah yolundaki yardımcıları”nı kasdederek kullanmıştır.  

[595] Veya ilâ edatının birliktelik vurgusuyla: “Kim kendi yardımını Allah’ın yardımına katar?” (İtkân II, 162) Havariler, yani “yürek avcıları”. Havâri kelimesinin “avcı” anlamı için bkz: 61:14, not 19. [596] İsa ve ona uyanların, tüm zamanlar ve mekânlarda insanlığın değişmez değerlerinin öbür adı olan İslâm’a mensup müslümanlar olduğu hakikatinin veciz bir ifadesi.  

Havâri: İnsanın en seçkin, en has dostu, yardımcısı mânasına gelir.  

[1] Havârîler oniki balıkcı olub 'Îsâ 'aleyhisselâma en evvel îmân itmiş ve müşârunileyhin ittibâ'ı olmuşlardı  

[*] İncil'de havarilerin sayısının on iki olduğu bildirilmiştir: " Bu on iki elçinin adları şöyle: birincisi Petrus adıyla bilinen Simun, onun kardeşi Andreya, Zebedi'nin oğulları Yakup ve Yuhanna, Filipus ve Bartalmay, Tomas ve vergi görevlisi Matta, Alfay oğlu Yakup ve Taday, Yurtsever Simun ve İsa'yı sonradan ele veren Yahuda İskariyot." (Matta 10/2-4)  

392 (Cf. 5:11 ) The story of Jesus is told with special application to the time of the Prophet Muhammad. Note the word helpers (Ans a r) in this connection, and the reference to plotters in 3:54 . It was the one Religion-the Religion of Allah, which was in essence the religion of Abraham, Moses, and Jesus. The argument runs: who do ye then now make divisions and reject the living Teacher? Islam is: bowing to the Will of Allah. All who have faith should bow to the Will of Allah and be Muslims.