Âli İmrân Sûresi 23. Ayet Meali

[Not: Bu tanıma sadece Yahudi ve Hristiyan bilginler değil, bir kısım Müslüman âlimler ve yöneticiler de dahildir.]  

23.İbnu Ebi Hatim`in ve İbnu`l-Munzir`in Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiklerine göre Resulullah (a.s.), yahudilerden bir topluluğun ders gördükleri bir eve girdi ve onları Allah`ın dinine davet etti. İçlerinden Nu`aym bin Amr ve Haris bin Zeyd: "Sen hangi din üzeresin ey Muhammed?" diye sordular. Resulullah (a.s.): "İbrahim`in milleti ve dini üzereyim" diye buyurdu. Onlar: "Ama İbrahim yahudiydi" dediler. Resulullah (a.s.): "Gelin Tevrat`ın hükmüne başvuralım, bizimle sizin aranızda o var" diye buyurdu. Onlarsa bundan kaçındılar. Bunun üzerine Yüce Allah bu âyeti kerimeyi indirdi.  

Aralarında ihtilaf mevzuu olan bir grup Medineli Yahudi, Hz. Muhammed’in hakemliğine müracaat etmişlerdi. Peygamber Efendimiz, münakaşa konusu olan sorunun çözümü için Tevrat’ın tahrif edilmeyen hükümlerinin hakemliğini önermişti. Onlar bu daveti kabul ederek verilecek olan karara saygı duyacaklarını söylemişlerdi. Ancak verilen karar hoşlarına gitmeyince Tevrat’ın hükmünü de tanımayarak aslında kendi inançlarında bile ne kadar samimiyetsiz olduklarını gösterdiler.  

1. Ehl-i Kitap/Yahudiler. 2. Tevrat'ın hükümlerine uymaya. Yahudiler, aralarındaki anlaşmazlığın çözülmesinde, kendi kitapları Tevrat'ın hükümlerine de itibar etmiyorlar.  

(1)Bu âyet-i celîle, zinâ eden iki yahudi hakkında hakem olması için, bir kısım yahudilerin Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’a mürâcaatta bulunmaları üzerine nâzil olmuştur. Resûlullah Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm, Tevrât’a göre recmedilmelerine hükmedince kızmışlar ve bu kararı tanımayarak dönüp gitmişlerdi. (Celâleyn Şerhi, c. 1, 390)  

(*) Aralarında ihtilaf mevzuu olan bir grup Medineli Yahudi, Hz. Muhammed’in hakemliğine müracaat etmişlerdi. Hz. Peygamber, münakaşa konusu olan sorunun çözümü için Tevrat’ın tahrif edilmeyen hükümlerinin hakemliğini önermişti. Onlar bu daveti kabul ederek verilecek olan karara saygı duyacaklarını söylemişlerdi. Ancak verilen karar hoşlarına gitmeyince Tevrat’ın hükmünü de tanımayarak aslında kendi inançlarında bile ne kadar samimiyetsiz olduklarını gösterdiler. (C. Külünkoğlu Meal Açıklaması)  

[1] Yahut dönerek yüz çevirirler.  

Bu ifade “vahiyden biraz da olsa pay verilenler” anlamına gelmekte, kastedilen Medine döneminde Hz. Muhammed’in civarında yaşayan kitap ehlinden kişiler olarak belirlenmektedir. Onlar itiraf etmeseler de kitaptan istifade edip hakikatleri görmek istemeseler de sonuçta bir kısmı tahrif edilmiş de olsa ellerinde ilahi bir metin bulunduğu veya öyle bir metinden kendilerine bilgi ulaştığı anlaşılmaktadır.  

1 Âyetin bu bölümü; “(Ey Muhammed!) Şu kendilerine kitaptan bir pay verilenlerin (hallerine) bir bak!” şeklinde de tercüme edilebilir. 2 Peygamberimiz, Allah’a îmana davet etmek için bir gün Yahûdîlerin bulundukları yere gider. Onlardan, Nuaym b. Amr ve Haris b. Zeyd, Peygamberimize: “Ey Muhammed! Sen hangi dindesin?” diye sorar. O da: “Ben İbrahim’in dini üzereyim” buyurur. Bunun üzerine Yahûdîler: “İbrahim Yahûdî idi.” deyince Peygamberimiz: “Haydi öyleyse gelin Tevrât aramızda hakem olsun.” der. Onlar, bundan çekinirler ve bu olay üzerine bu âyet nâzil olur. Ayrıca bu âyetin (Mâide: 41) de bahsedilen olay üzerine indirildiği hakkında da rivâyetler vardır. (Vâhidî)  

16 Lafzen, “aralarındaki [tüm ihtilaflar] hakkında hüküm vermesi için” -burada kasdedilen Allah kelâmı, Tevrat’tır.  

(Nitekim, Resulullah s.a.s. yahudilerin dershanelerine gitti. Onları imana davet etti. Ona "sen hangi dindensin?" diye sordular. Resulullah s.a.s. "İbrahim dini üzerindeyim" cevabını verince onlar: "İbrahim, yahudi idi" dediler. Bunun üzerine Peygamber: "Haydi aramızda Tevrat hakem olsun, ona başvuralım" deyince, bu teklifi kabul etmediler)  

Burada şu hâdiseye işaret edilmektedir: Yahudilerden, soylu aileye mensup bir erkekle bir kadın zina etmişlerdi. Kendi şeriatlarına göre recmetmeleri gerekiyordu. Onları kurtarma ümidiyle, daha hafif bir ceza verir düşüncesiyle dâvayı Hz. Peygamber (a.s.)’a getirince o da recim hükmünü verdi. Kabul etmeyip “Bize göre cezaları yüzlerine kara çalıp dolaştırmaktır.” dediler. Hz. Peygamber Tevrat’ı getirip okumalarını istedi. Gerçek ortaya çıkınca Tevrat’a göre recmedildiler.  

[1] Hayber yahûdîlerinen bir cemâ'at ileri gelenlerinden bir zânî ve zâniyeyi Tevrât mûcibince recm itmekden imtinâ' ile haklarında hüküm virmesi içün Hazret-i Rasûl-ü Ekrem'e mürâca'at itmişlerdi. Cenâb-ı peygamber Tevrât mûcibince recm ile hüküm iyledikde Tevrât'da böyle şey yokdur diyerek hükmi kabûl itmedikleri üzerine nâzil olmuşdur.  

366 A portion of the Book. I conceive that Allah's revelation as a whole throughout the ages is "The Book". The Law of Moses, and the Gospel of Jesus were portions of the Book. The Qur'an completes the revelation and is par excellence the Book of Allah (Cf. 4:44 ). 367 The Commentators mention a particular incident when a dispute was submitted by the Jews for arbitration to the Prophet. He appealed to the authority of their own books, but they tried to conceal and prevaricate. The general lesson is that the People of the Book should have been the first to welcome in Muhammad the living exponent of the Message of Allah as a whole, and some of them did so; but others turned away from guilty arrogance, relying on corrupted texts and doctrines forged out of their own fancies, though they were not conformable to reason and good sense.