Âli İmrân Sûresi 196. Ayet Meali

Tarihte olduğu gibi bugün de bazı mü’minler, inkârcıların geniş maddi imkânlar içinde yaşadıklarını görünce: “Onlar varlık içinde yaşarken bizler yoklukla savaşıyoruz” şeklinde serzenişte bulunabilir. Allah korusun, bu son derece isyana müteallik ve inkârca bir yaklaşımdır. Mü’min meşru dairede elinden geleni fazlasıyla yapmalı ve neticeyi Allah’ın takdirine bırakmalıdır. Başkalarının malının hesabını yapmak ve geçici dünyalıklara aşırı ilgi göstermek mü’mine yakışmaz. Allah, çalışmalarına rağmen kullarına farklı oranda rızık veriyorsa bunun mutlaka insan idrakini aşan derin bir hikmeti vardır. Müslümana yakışan, dünyanın şartlarına göre her geçen günü bir önceki günden farklı kılacak faydalı işler yapmaktır ve yapılan bu işleri de ibadet olarak görmektir. Kimse zengin olmak zorunda değildir. Zengin olamıyor diye haram yollara başvurarak illa da servet edinmeye çalışmak en büyük felakettir. Allah’ın dilemesi olmadan kimse servet sahibi olamaz ve servet sahibi olan hiç kimse de kendi gücümle, emeğimle, alın terimle, kafamla bu servete ulaştım diyemez. Evet çalışmadan ve emek vermeden zengin olunmaz ancak zengin olmak için çalışmak ve kafayı kullanmak da yetmez. Öyle olsaydı hamallar ve filozoflar dünyanın en zengini olurdu.  

 Bazı müminlerin, müşrikleri geniş maddi imkânlar içinde görmeleri sebebiyle: «Gördüğümüze bakılırsa Allah’ın düşmanları huzur içinde, biz ise sıkıntıdayız» demeleri, bu âyetin inmesine sebep olarak gösterilmiştir. Elbette ki, bu ve benzeri ikazlarla Hz. Peygamber’in şahsında bütün müminlere seslenilmektedir.  

Fakir olan bazı mü’minlerin, zengin olan bazı kâfirlerin geniş maddî imkânlar içinde olduklarını görüp, “Onlar zenginlik içinde, biz ise sıkıntı içindeyiz!” demeleri üzerine, Yüce Allah, peygamberin şahsında burada, mü’minlerin izleyecekleri hareket tarzını açıklamaktadır. Buradaki hitap, Peygamber Efendimizin [sallallahu aleyhi vesellem] şahsında bütün mü’minleredir. Allahu a’lem.  

(*) Tarihte olduğu gibi bugün de bazı mü’minler, inkârcıların geniş maddi imkânlar içinde yaşadıklarını görünce: “Onlar varlık içinde yaşarken bizler yoklukla savaşıyoruz” şeklinde serzenişte bulunabilir. Eğer bunu İslama ve Müslümanlığa mal ediyorlarsa Allah korusun, bu son derece isyana müteallik ve inkârca bir yaklaşımdır. Hâlbuki Müslümanların yoksul ve geri kalmalarının yegâne sebebi Kur’an’daki gerçek islamdan uzak kalmaları, İslam dünyasına Kur’an’a ve İslama aykırı rejimlerin hâkim olması, Müslümanların mezhepler, meşrepler, tarikatler vb. nice hizip ve ideolojiler altında bölünüp parçalanmış ve birbirleriyle adeta çatışır hâle gelmiş bulunmalarıdır. Zira İslâm statik değil, dinamik bir dindir. Devamlı çalışmayı, ilerlemeyi emreder, durağanlığı, tembelliği kabul etmez. İki günün birbirine eşit olmasını bile reddeder. Yeni metotlar ve teknolojilerle daima dünden bugün daha çok üretmeyi ve gelişmeyi ister. Dünya ve ahireti ayırt etmeyerek hiç ölmeyecekmiş gibi bu dünya için, yarın ölecekmiş gibi öbür dünya için çalışmayı emreder. İlerlemek, kalkınmak için de gerekli olan hususları Müslümanlara emretmiştir. Müslümanlar ne zaman bu emirlere uymuşlarsa ilerlemişler, parlak medeniyetler kurmuşlar, zengin olmuşlar ve refah içinde yaşamışlardır, gereğince uymadıkları ve ihmallik gösterdikleri zamanlarda da hep geri ve yoksul kalmışlardır. İşte bugün gerçek, yani Kur’an’i İslamdan uzak kalan İslam dünyasının hâli ortadadır. Bunun sorumlusu ise, daima çalışmayı, ilerlemeyi, maddi ve manevi yönden kalkınmayı emreden evrensel barış dini olan İslam ve Kur’an değil, tam aksine İslam ve Kur’an’a sırt çeviren ve İslam’ı sadece bir kimlik olarak kullanan Müslümanlardır.  

[1] Ashâbdan ba'zıları, müşrikleri servet ve sâmân içinde, karh ve sürûr ile dolaır görüb "Allâh'ın düşmanları hayırda ve biz ise açlık ve sefâletdeyiz, didiklerinden mü'minleri tesellîyet içün bu âyet-i kerîme nâzil olmuşdur.