Âli İmrân Sûresi 113. Ayet Meali

113.İbnu Ebi Hatim, Taberani ve İbnu Mende`nin Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiklerine göre, yahudilerden Abdullah bin Selâm, Sa`lebe bin Said, Esed bin Abd ve onlarla birlikte diğer bazı yahudiler Müslüman olunca yahudi hahamları: "Bizim en kötülerimiz Müslüman oldular. Onlar eğer iyi kimseler olsalardı atalarının dinlerini terkedip başka bir dine geçmezlerdi" diye konuştular. Bunun üzerine Yüce Allah bu âyeti kerimeyi indirdi.  

Burada Allah’ın “dosdoğru insanlar” olarak tanımladığı kişiler, önceki vahyin takipçileri yani Yahudi ve Hıristiyanlardan olup da Müslümanlara düşmanlık beslemeyen ya da Hz. Peygamber’in risaletinden sonra Müslümanların safında yer alan ve onlarla birlikte îmâni sorumluluklarını yerine getirenlerdir. Yaşadıkları çevrenin çoğu Hz. Peygamber’in çağrısının getireceği ahlaki ve manevi disipline uymak konusunda isteksiz davranırken ve hatta karşı çıkarken, Ehli Kitaptan bazılarının kendi dindaşlarının ve akrabalarının baskısına rağmen, Allah’a ve O’nun koyduğu ahlaki prensiplere sahip çıkarak Müslümanların yanında yer almaları takdire şayandır. İşte âyet bu gerçeği dile getiriyor.  

Bu âyet ile sonraki iki âyette, kitap ehlinden iken müslüman olan Abdullah b. Selam ve arkadaşları kastedilmektedir. Bu sûrenin 199. ve 200. âyetlerinde de bu kimselere işaret edilmektedir.  

1. Topluluk.  

(4)Bu âyet-i kerîme, ehl-i kitabdan İslâm’a giren Abdullah bin Selâm (ra) ve arkadaşları hakkında nâzil olmuştur. (İbn-i Kesîr, c. 1, 312)Hasan-ı Basrî Hazretleri onları şöyle ta‘rîf eder: “Onlar, ayaklarıyla (yani kıyamda durarak) başlarını, başlarıyla(yani secde ederek) ayaklarını dinlendiriyorlardı.” (Râzî, c. 4/8, 208)  

[4] Yahut namazda kaim, ibadet ve ta'ata kaim.  

Âl-i İmrân 3:69, 72, 75, 78. ayetlerde de geçtiği üzere, Yüce Allah kitap ehlinin hepsinin aynı duyarsızlıkta olmadığını, kötüleri çoğunlukta olsa da içlerinden iyilerin de bulunduğunu, bütüncül bir değerlendirme yapmamak gerektiğini bu ayette ortaya koymaktadır. Benzer mesajlar: Âl-i İmrân 3:69, 72, 75, 78, 113; Nisâ 4:46; Mâide 5:66; A‘râf 7:168.,Müminlerin geceleri değerlendirmeleri ile ilgili bkz. Âl-i İmrân 3:17; İsrâ 17:79; Tâhâ 20:130; Furkân 25:64; Secde 32:16; Zümer 39:9; Kâf 50:39; Zâriyât 51:16-18; Tûr 52:49; Müzzemmil 73:2-4, 20; İnsân 76:26.  

1 Müfessirlerin çoğunluğuna göre bunlar; Mûsa ve Îsâ (a.s)’ın Peygamberliğine îman etmiş kimselerdir ki bunların pek çoğu, kısa zaman sonra Müslüman olmuşlardır.2 Bu ve bundan sonraki iki âyet; 1- Abdullah b. Selâm, gibi Müslüman olan Yahûdîlerin faziletleri hakkında nâzil olmuştur. 2- Necran’dan 40, Habeşistan’dan 32, Bizans’tan 3 olmak üzere Müslüman olan 75 kişi hakkında nâzil olmuştur. 3- Hicretten önce Hanif olup da Peygamberimiz Medîne’ye gelince Müslüman olan Es’ad b. Zürare, gibileri hakkında nâzil olmuştur. (Elmalılı)  

85 Lafzen, “dosdoğru bir topluluk”: Kitâb-ı Mukaddes’in izleyicileri arasında gerçekten iman edenlere (karş. yukarıdaki 110. ayetin son cümlesi) ve “Allah’a ve insanlara karşı taahhütleri”ne sadık olanlara (ayet 112) atıf.  

[645] Kur’an süpüren değil seçip ayıran mümeyyiz akla davet ediyor. Sadece pirincin içindeki taşı değil, taşın içindeki pirinci de ayıklıyor. [646] Âyetteki kâimetun sıfatı, bir üstteki âyette geçen “zillet ve miskinlik”in zıddı olarak gelmiştir. Bu sebeple biz, “dimdik ayakta, başı dik” anlamındaki bu kelimeye “onurlu” karşılığı verdik.  

[*] Güneşin batmasından, doğmasına kadar olan gece, birbirine eşit olmayan 3 ayrı dilimden oluşur. 1- Güneşin batmasından (akşam namazı) küçük yıldızların görünmesine kadar (yatsı namazı sonu) olan bölüm, 2- Tam karanlık gece yarısı (teheccüd namazı kılınabilecek bölüm) 3- Küçük yıldızların kaybolmaya başlamasından (seher, sahur vakti) doğu ufkunda oluşan enine kızıllığın güneşin doğması ile son bulduğu(sabah namazının sonu) bölüm. Birinci dilim ile üçüncü dilim eşit ve simetriktir. Orta bölüme gece yarısı veya ortası denir. Gecenin bölümleri ve namaz vakitleri hakkında daha detaylı bilgi için (Bkz. Müzzemmil 73/20, Hud 11/114, İsra 17/78,79, Ta-Ha 20/130, Rum 30/17-18, Mümin 40/55.)  

437 In Islam we respect sincere faith and true righteousness in whatever form they appear. This verse, according to Commentators, refers to those People of the Book who eventually embraced Islam. (R).