Ahzâb Sûresi 30. Ayet Meali

Yani sizler hem peygamberin eşleri olmanız itibariyle sosyal statü bakımından farklısınız hem de mü’minlerin anneleri konumunda bulunmanız açısından örnek hanımlarsınız. Nasıl ki örfe göre kölelere nispetle hür insanlara uygulanan ceza iki katsa sizin cezanız da diğer insanlara göre iki kattır. Zira toplumun itibar ettiği saygın insanların yaptığı yanlış kötü örnek olması bakımından diğer insanları da yanlışa teşvik eder.  

* “Bu (nu yapmak), Allah’a kolaydır”; Allah Teâlâ için zor, kolay, çok zor ya da daha kolay gibi mahlûkata ait hâller söz konusu değildir. Kolaylık ve zorluk gibi durumlar, bize göredir. Yüce Allah bunlardan münezzehtir. Bu âyet-i kerîmeden anlaşılması gereken mana, Allah Teâlâ’nın, her şeyi yapmaya kâdir olduğudur.  

1- İsyankârlık, aşırılık. Fuhuş, sözcük olarak aşırılık demektir. Hangi konu ve alanda olursa olsun, yapılan her aşırılığı kapsamaktadır.  

(*) Not: Aşağıdaki tefsir metinlerinde de belirtildiği gibi müfessir Katade, Mukatil ve bazı alimlere göre bu azap hem dünya hem de ahiret azabıdır. Örneğin zinanın cezası 100 kamçı iken şayet bu suçu işleyen Hz. Peygamberin eşlerinden biri olsaydı, ona 200 kamçı vurulacaktı. Ayrıca bundan da anlaşılıyor ki, evli olup da zina edenin cezası recm/taşlanarak ölüm/ değil, 100 kamçı vurmaktır. Yoksa Hz. Peygamberin eşleri durumunda olanların cezaları iki kat olduğundan şayet onlardan biri bu sucu işleseler, o zaman iki defa recmedilirler, birinci recim hayata iken, diğeri ise öldükten sonra uygulanır. Peki recmedildikten sonra ölmüş olana tekrar recmi uygulamanın bir anlamı var mı? الثانية: قال قوم: لو قُدّر الزنى من واحدة منهن ـ وقد أعاذهنّ الله من ذلك ـ لكانت تُحدّ حدّين لعظم قدرها، كما يزاد حدّ الحرة على الأمَة. والعذاب بمعنى الحدّ، قال الله تعالى{ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَآئِفَةٌ مِّنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ } [النور: 2]. وعلى هذا فمعنى الضعفين معنى المِثلين أو المرتين.( الجامع لاحكام القرآن) {يُضَاعَفْ لَهَا ٱلْعَذَابُ } أو فيه وفي الدنيا على ما روي عن قتادة {ضِعْفَيْنِ } أي يعذبن ضعفي عذاب غيرهن أي مثليه فإن مكث غيرهن ممن أتى بفاحشة مبينة في النار يوماً مثلاً مكثن هن لو أتين بمثل ما أتى يومين، وإن وجب على غيرهن حد لفاحشة وجب عليهن لو أتين بمثلها حدان (روح المعاني – تفسير الالوسي) ، ولن تغني عنكُنَّ منزلتكُنَّ من رسول الله شيأ (تفسير خواطر محمد متولي الشعراوي ). قال مقاتل: حدّان في الدنيا غير السرقة. (النكت والعيون) كون ذنبها كذنبين، فيكون لها حدان على ذنب واحد.( تيسير التفسير)  

[5] Peygambere eza vermek veya büyük bir günah işlemek.  

Bu ve bir sonraki ayette, Hz. Muhammed’in eşlerinin ayrıcalığına dikkat çekilmekte, ödüllerinde olduğu gibi cezalandırılmalarında da diğer hanımlara olanın iki katının uygulanacağı ifade edilmektedir. Bu bir uyarıdır. Çünkü annelerimiz olan bu hanımlar asla ve asla böyle bir çirkinlik yapmamışlardır.  

33 Fâhişe teriminin bu yorumu için bkz. sure 4, not 14. Bu ayet ile ilgili yorumunda Zemahşerî, bu terimin “büyük günah” (kebîre) olarak tanımlanabilecek her şeyi kapsadığını söyler.  

[3742] Nebî hanımları için kullanılan nisa’ burada ve 32. âyette doğrudan Allah Rasûlü’nün nebîlik vasfına nisbet edilirken (nisae’n-nebî), ezvac hep zamir kullanılarak (ezvace-hu, ezvaci-ke) nisbet edilir (6, 28, 50, 53, 59 ve 66:1 ve 3). Bu ayrımdan yola çıkarak “Ey Nebi’nin hanımları!” diye başlayan talimatların gerekçesinin Rasulullah’ın nübüvvet makamından kaynaklandığı sonucuna varırız. Ezvâc’a “eş” nisâ’ya “kadın veya hanım” karşılıklarını tercih etmemiz de bu ayrımı vurgulamaya yöneliktir. [3743] Sınırlarının dışına çıkan ve değerinden taşra çıkan her şey fâhiş olarak adlandırılır. Mesela “cimri”ye de fâhiş denilir (Mekâyîs). [3744] Eğer bununla dünyevî ceza kastediliyorsa, Nûr 2’deki cezanın iki katı kastediliyor demektir. Azabın iki kat olması, Nebî’nin eşlerinin hem sosyal statüsünün yüksekliğine hem de örnek olmalarına bir atıftır. Örfte hür insanların cezası kölelerinkinin iki katı idi. Mamafih örnek kişinin suç işlemesi kötülüğü teşvik anlamına gelirdi ki, bu da suçun ikiye katlanması demekti.  

[*] Nebinin eşine cezayı iki kat vermekte bir sakınca görmez.  

3708 Evident unseemly conduct: i.e., proved misconduct, as opposed to false slanders from enemies. Such slanders were of no account, but if any of them had behaved in an unseemly manner, it would have been a worse offence than in the case of ordinary women, on account of their special position. (Cf. 33:32). Of course none of them were in the least guilty. 3709 Cf. 33:19 and n. 3692. The punishment in this life for a married woman's unchastity is very severe: for adultery, public flogging with a hundred stripes, under 24:2; or for lewdness (see 4:15 ) imprisonment; or stoning to death for adultery, according to certain precedents established in Canon Law. But here the question is not about this kind of punishment or this kind of offence. Even minor indiscretions, in the case of women who were patterns of decorum, would have been reprehensible; and the punishment in the Hereafter is on a higher plane, which we can scarcely understand. But Allah can appreciate every shade of motive in us. More or less is possible there, which might not be possible in the rough and ready law which we administer here, (see also nn. 523-526 and nn. 2954-2960).