Ahkâf Sûresi 3. Ayet Meali

(*) Boşuna değil.  

 Âyet yaratılanların, Allah’ın kudret ve birliğine delâlet ettiklerini, bunların kıyamete kadar varlıklarını devam ettireceklerini, ama inkârcıların kıyameti ve dehşetini kabule yanaşmadıklarını haber vermektedir.  

(*) Burada bütün varlıklar için Allah tarafından konulan “süre”ye yapılan atıf ile Allah’ın sonsuzluğu ve zaman üstü oluşuna karşılık öteki varlıkların hem zaman hem de mekândaki sonluluğunun vurgulanması amaçlanmıştır.  

1 Krş. Âl-i İmrân, 3/191; En’âm, 6/22, 73; Yûnus, 10/28; Meryem, 19/82  

Yaratılışın amacıyla ilgili ayetler için bkz. Duhân 44:39, dipnot 9.  

1 Gökler ve yer yani madde, ezeli olmadığı gibi ebedi de değildir. Hele hele yaratanıyla asla ve asla aynı şey hiç değildir ve günü gelince sona erecektir. Bu ayet; “Allah’ı her şeyin dışında görecek yerde, Allah’ın yarattığı her şeyde ve hatta her şeyi, Allah olarak gören” Vahdet-i Vücud felsefesinin ve materyalist düşüncelerin tamamını reddeder.  

2 “[Derunî bir] anlam ve amaç üzere” ifadesi konusunda bkz. 10:5, not 11. Bütün varlıklar için Allah tarafından konulan “süre”ye yapılan atıf ile, Allah’ın sonsuzluğu ve zaman üstü oluşuna karşılık öteki varlıkların hem zaman hem de mekandaki sonluluğunun vurgulanması amaçlanmıştır.3 Lafzen, “kendisine karşı uyarıldıkları şeyden”; yani onlar, Allah’ın yanısıra başka varlıklara veya güçlere ilahî sıfatlar yakıştırmamaları uyarısına kulak vermezler.  

[4500] Bi’l-hakk ibaresinin bu anlamı için bkz: 21:18, not 19. Bir önceki sûreye atıf: “Ölürüz zira (bir kez) hayata gelmiş bulunuruz; ve bizi sadece Dehr/Zaman yok eder” (45:24). [4501] Ecelin musemmen, lafzen sınırlı bir ömrü ifade etse de, belirsiz gelmesi hasebiyle bu süreyi kimsenin bilemeyeceğine delâlet eder (Bkz: 11:3, not 7). Zımnen: Yaratılmış olan sonludur, sonsuzluk Allah’a mahsustur. [4502] Şirkin temelinde yatan Allah’ın müdahil olmadığı alan fikri, hayatın anlamlı ve amaçlılığını zımnî inkâr anlamına gelmektedir. Bu da maddeyi tanrılaştırıp onu sonsuz ilan eden bir sapmaya yol açmaktadır.  

(*) Ki o süre dolduğunda -Sûr'un birinci üfürülüşünde- hepsi mahv olacak sadece Celâl sahibi Allah Teâlâ'nın zât'ı bâki kalacaktır!.. Sonra da -aynı zamanda- İkram sahibi de olan, Allah Teâlâ’nın lütfu ve keremiyle -Sûr’un ikinci kez üfürüşüyle- gökler ve yer yepyeni bir düzenle tekrar halk olunacak ve insanlar da kabirlerinden yepyeni bir bedenle diriltilip, hesap vermek üzere Rablerinin huzuruna getirileceklerdir,  

[*] Birinci ayette Allah'ın indirdiği kitaptan, bu ayette de yarattığı kitap olan varlıklar aleminden bahsettikten sonraki bu ifade, öncelikle yaratılan kitabı okumak gerektiğini gösterir. Allah'ın indirdiği kitabı da görenlerin artık bir bahanesi kalmaz. Bunları görmezlikten gelmek, kafirlik olur.  

4776 Cf. 45:22- Many things may appear to us in the present world as strange and inexplicable. But everything made by Allah has a just purpose which must be fulfilled. Nothing in this world is permanent: everything is for an appointed term. The Word of Allah alone abides. All else will pass away after it has fulfilled its purpose. But Unbelievers refuse to face the danger of which they are warned.