Saff Sûresi 14. Ayet Meali

[637] Saff sûresinden çıkarılacak genel ilkeler için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIX, 263-264.  

Bkz. 3/52, 5/111Hz. İsa’ya herkesten önce inanan ve ona yardımcı olan on iki samimi insana “Havariler” denmektedir. Havariler bu ayetle beraber Kur’an’da üç ayrı yerde geçmektedir.“İsa onlardaki inkârcı ve inatçı tavrı sezince (etrafındaki mü’minlere): “Allah’ın dini için (zalimlere karşı başlattığım mücadelede) yardımcılarım kimlerdir?” dedi. Havariler: “Biziz Allah’ın dininin (ve elçisinin) yardımcıları. Allah’a iman ettik. Şahit ol ki, biz muhakkak Müslümanlarız/tüm benliğimizle Allah’a teslim olmuş kimseleriz.” (Ali İmran 3/52) “Hani Havarilere: “Bana ve Resulüme iman edin” diye ilham etmiştim. Onlar da: “İman ettik, Hakk’a teslimiyet gösterdiğimize sen de şahit ol” demişlerdi.” (Maide 5/111)  

544. Allah’a yardım ifadesi, Allah’ın emirlerine ve yasaklarına uymak, dinine destek olmak demektir.545. “Havariler”, Hz.İsa’ya herkesten önce inanan ve yardımcı olan, onun Allah’ın kulu ve peygamberi olduğunu tasdik edenlerdir.  

 «Havârîler», Hz. İsa’ya herkesten önce inanan ve ona yardımcı olan on iki ihlâslı ve temiz insana verilen isimdir. Hz. İsa’ya inananlar, onun Allah’ın kulu ve peygamberi olduğunu tasdik ederek göğe yükseltildiğine inananlardır. Hz. İsa’yı inkâr edenler ise, onun Allah’ın oğlu ve üçün üçüncüsü olduğunu söyleyenlerdir.  

1- Gayret göstermek, çaba harcamak, mücadele etmek.  

[3] Hüccet ile veya seyf ile galip geldiler.  

7 Allah’ın yardımcıları olmak demek, Allah’ın dinine destek vermek demektir. 8 Havariler, Hz. İsa’ya ilk önce inanan, ona yardım eden ve ondan sonra da dini yayanlardır. Yani Hz. İsa’nın sahabeleridirler. 9 Krş. Âl-i İmrân, 3/52  

[Havari] kelimesi, “beyaz giyenler”, “beyazlara bürünenler”, “tasdik edenler”, “samimi olanlar”, “tertemiz kişiler” gibi anlamlara gelmektedir.,Benzer mesaj: Âl-i İmrân 3:52.,Bu ifadeden de anlaşıldığı gibi insanları topyekün değerlendirmek doğru değildir. Çünkü içlerinden kötüler olduğu gibi iyiler de çıkmaktadır.  

1 Havariyyun: Havarî’nin çoğuludur, beyaz ve beyazlık anlamına gelir. Mecâzen halis ve temiz dost anlamında kullanılmış ve özellikle Peygamberlerin davetine yardımcı olanlara da iyi niyet ve temizliklerinden dolayı “havarî” denilmiştir. Fakat bu kelime daha çok İsa (a.s.)’ın en seçkin yardımcıları olan kimseler hakkında kullanılmıştır ve bunlar “on iki” kişiden ibârettir. Bazı bilginlere göre bunlara Havâri denmesinin sebebi; onların, insanların ruhlarını din ve ilim öğreterek arındırmalarından veya beyaz giydikleri için bu ismi aldıkları da söylenir. (Buhârî) Hz. İsa bu şahısları Allah’ın dinini insanlara duyurmaları için çeşitli beldelere göndermiştir. Bunların isimleri ve haklarındaki bilgiler Hıristiyan kaynaklarına dayandığı için bahse değer görülmemiştir. Sonradan havariler içerisine dâhil edilen “Pavlos”, aslında havarilerden değildir. Peygamber (s.a.v)’in: “Her Peygamberin havârisi vardır, benim havârim de Zübeyr b. Avvam’dır” buyurmuştur. (Buhârî, Müslim, İbnu Mâce) Efendimiz (s.a.v): “Zübeyr benim ashabımın seçkinlerindendir ve yardımcımdır” demek suretiyle, havârilerin peygamberlerin yardımcıları olduklarına işaret etmiştir. Zeccâc’a göre de Hz. Peygamber’in ashabının tamamı havaridir. Bazı âlimler de Peygamberimizin havarilerinin: Hz. Ebû Bekir, Ömer, Osman, Ali, Hamza, Ca’fer, Ebû Ubeyde b.Cerrah, Osman b. Maz’un, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkas, Talha b. Ubeydillah ve Zübeyr b. Avam (r.anhüm) olduklarını ifâde etmişlerdir. Bk. (Maide: 111)2 Âyetin bu bölümü genellikle (إِلَى) harf-i cerrine (-e,-a) anlamı verilerek, “Allah’a (giden yolda) benim yardımcılarım kimdir?” şeklinde tercüme edilmiştir. Bu tercüme halisane bir niyetle yapılsa bile, bir peygamberin Allah’ın yardımını unutup, Onun kullarından yardım dilemesi o peygamber için bir hata olur. -Tıpkı Lut (a.s.)’ın kavminin saldırıları karşısında bir kaleye sığınmayı istemesi gibi.- Ancak (إِلَى) harf-i cerri (مَعَ) (beraber) anlamına da geldiği için (Muğn’il-Lebib) yukarıdaki tercüme, bu dikkate alınarak yapılmıştır ve bu tercümeye göre de Hz. İsa (a.s.) hata yapmamıştır.  

14 Havâriyyûn’un bu şekildeki çevirisi için bkz. sure 3, not 42.15 Yani, bir kısmı o’nu bir peygamber ve dolayısıyla, sadece yaratılmış bir beşer olarak kabul ederken diğerleri zaman içinde o’nu “Allah’ın oğlu” -ve dolayısıyla, “Allah’ın tecessümü”- olarak görmek suretiyle bu gerçeği inkar ettiler; diğer bir bölümü ise o’nu ve mesajını tamamiyle reddettiler. Hz. İsa’nın ilk izleyicilerinin o’nu sadece bir beşer olarak gördükleri gerçeği, miladî takvimin ilk üç veya dört yüzyılı boyunca devam etmiş olan birçok teolojik tartışmadan açıkça anlaşılmaktadır. Böylece bazı tanınmış ilahiyatçılar, mesela 2. yüzyılın sonlarına doğru yaşamış olan Bizanslı Theodoros ve izleyicileri -ki aralarında 260 yılında Antakya Piskoposu olan Samosata’lı (Samsat, Adıyaman -T.ç.n.) Paul de vardır- o zamanki İncil metinlerinde zikredilen “Allah’ın oğlu olma”nın tamamen sembolik bir anlam taşıdığını ve Hz. İsa’nın Allah tarafından onurlandırılan/yüceltilen bir insandan başka bir şey olmadığına işaret ettiğini söylemişlerdi: Piskopos Arius’un (280-326) başlangıçta yaygın olan öğretileri, Allah tarafından belli bir görev için seçilmiş olan ölümlü bir beşer olarak Hz. İsa kavramında ve mutlak Tek, bilinmez ve her yaratılmıştan farklı bir varlık olarak Allah kavramında odaklanmıştır: Ama bu doktrin İznik (325) ve İstanbul (381) Konsilleri tarafından mahkum edilmiş ve Hristiyan kitleler üzerinde etkili olmasına mani olunmuştu.16 Yani, Hz. İsa’nın Allah’ın Elçisi olduğuna ve böylece, Son Peygamber Muhammed (s)’in -ki getirdiği mesaj, Hz. İsa’nın hakiki mesajının tasdikçisi ve genişleticisi idi- atası/öncüsü olduğuna inanan herkesi.  

[5091] Bunlar, Hadid 28’de “iman edenler” olarak anılan, teslise değil tevhide inanan muvahhid İsevilerdir. Luka incilinde 70 kişi oldukları kayıtlıdır. Arius, 4. yüzyıldaki tevhide dayalı çıkışını Hz. İsa’ya yardım sözü veren bu havarilerin inançları üzerine bina etmişti. Mü’minlere en yakın olarak nitelenen “Biz Nasârâyız diyenler” (5:82) de bu grubun Allah Rasûlü dönemindeki uzantılarıdır. [5092] Bu son cümle Hz. İsa’ya yönelik üç tür inkârı da içerir: 1) İsa’nın nübüvvetini inkâr. 2) İsa’nın verdiği 6. âyette dile gelen müjdeyi inkâr. 3) İsa’nın beşerliğini, dolayısıyla tevhid mesajını inkâr. [5093] Bilinen mânada savaş yapmamış olan havariler, farklı bir cihad modelinin mimarları olarak sunulmaktadır. Onların “galip” gelmesi, bir kansız fetihtir. Aç aslanlara yem edildiler, öldürüldüler, taşlandılar fakat yılmadılar. Yürek avcılığından vazgeçmediler. Râğıb, havârî kelimesinin mânasını “avcı” olarak verir. Kelimeyi Arapça’dan türetenler “beyaz” anlamındaki hûr’a nisbet ederler. Yani havariler bir tür “yürek avcısı” idiler.  

(*) Yahudiler gibi, onun peygamberliğini inkâr edip, ona ve anasına büyük iftirada bulundular.. Ona tabi olanlardan bir zümre de aşırı gittiler, ona ulûhiyet atfettiler, bölük bölük oldular, onlardan bir kısmı İsa a.s.'ın Allah'ın oğlu olduğunu söylerken, bir kısmı Baba, Oğul ve Ruh'ül-Kudüs’ten müteşekkil teslis "Üçün üçüncüsü” olduğunu söylediler. (**) Bu husus Hz. Peygamber'in gelişi ile gerçekleşmiştir, o gelinceye kadar bu batıl inanç hâkimdi ve İslam gizli ve kapalı olarak duruyordu. Muhammed s.a.s. gelince ise gerçek gün ışığı gibi ortaya çıkmıştır.  

Fakat maalesef Hz. Îsâ’nın peygamberliğine iman, daha sonraki asırlarda gittikçe değişikliğe uğradı. İlk üç veya dört asır boyunca yapılmış teolojik tartışmalardan bu durum açıkça anlaşılmaktadır. Piskopos Arius (Ö. 326) müminlerin çoğu gibi Hz. Îsâ’yı Peygamber, Allah’ı da bütün yaratılmışlardan ayrı, Yüce ve Tek kabul ediyordu. Fakat bu inanç İznik (325) ve İstanbul (381) konsilleri tarafından redd edildi.Mesih’e inanmayanlardan Yahudiler; inananlardan ise Hristiyan ve Müslümanlar kasdedilmektedir.  

(1) 47:7’nin açıklamasına bakınız.  

5446 If we seek Allah's help, we must first help Allah's Cause, i.e., dedicate ourselves to Him entirely and without reserve. This was also the teaching of Jesus, as mentioned in this verse. As found in the New Testament, the metaphor used is that of the Cross. "Then said Jesus to his disciples, if any man will come after me, let him deny himself, and take up his cross, and follow me." (Matt. 16:24). 5447 See 3:52, and n. 392; and for the Biblical reference, see the last note. The names of the twelve Disciples will be found in Matt. 10:2-4. 5448 A portion of the Children of Israel -the one that really cared for the Truthbelieved in Jesus and followed his guidance. But the greater portion of them were hard hearted, and remained in their beaten track of formalism and false racial pride. The majority seemed at first to have the upper hand when they thought they had crucified Jesus and killed his Message. But they were soon brought to their senses. Jerusalem was destroyed by Titus in A.C. 70 and the Jews have been scattered ever since. "The Wandering Jew" has become a byword in many literatures. On the other hand, those who followed Jesus permeated the Roman Empire, brought many new races within their circle, and through the Roman Empire, Christianity became the predominant religion of the world until the advent of Islam. So is it promised to the people of Islam: they must prevail if they adhere to the Truth. Badr (A.H. 2) was a landmark against Pagan Arabia: Qadisiyah (A.H. 14) and Mada'in (A.H. 16) against the might of Persia: Yarmuk (A.H. 15) against the might of the Byzantine Empire in Christian Syria; and Heliopolis (A.H. 19) against the same Empire in Christian Egypt and Africa. These were symbols in external events. The moral and spiritual landmarks are less tangible, and more gradual, but none the less real. Mark how the arrogance and power of Priesthood have been quelled; how superstition and belief in blind Fate have been checked; how the freedom of human individuals has been reconciled with the sanctity of marriage in the Law of Divorce, how the civil position of women has been raised; how temperance and sobriety have been identified with religion; what impetus has been given to knowledge and experimental science; and how economic reconstruction has been pioneered by rational schemes for the expenditure and distribution of wealth.