Sâd Sûresi 10. Ayet Meali

[Not: Bu ayette sebepler ve teknolojik gelişmelerle Ay’a, Yıldızlara ve Uzay’a çıkılabileceğine işaret edilmektedir.]  

* “Yoksa göklerin, yerin ve bu ikisi arasında bulunanların mülkü, onlara mı aittir?”; Ezelî ve ebedî ilmi ile her şeyi hakkıyla bilen Allah Teâlâ’nın, kâfirlere yöneltmiş olduğu bu tür sorular, onlardan cevap bekleme sorusu değil, esasında onları azarlama ve kınama ifadeleridir.  

(*) Müşriklerin, Hz. Muhammed’e peygamberlik görevinin verilmesi karşısındaki kıskançlıklarının ve inkârcı tutumlarının mantıksızlığına işaret edilmektedir. Buna göre peygamberlik, Allah’ın kendi hazinelerinden dilediği kimseye verdiği bir lutuftur ve buna kimsenin itiraz etmeye hakkı yoktur. Allah’ın hazineleri onların elinde mi veya evrenin hükümranlığı onlarda mı ki kime peygamberlik verilmesi, kime verilmemesi gerektiği konusunda fikir yürütmeye, verileni beğenmemeye, kimin neye lâyık olduğunu kendilerinin daha iyi bildiğini iddia etmeye kalkışıyorlar! Eğer göklerin hâkimiyeti ellerindeyse bir yolunu bulup oralara yükselseler ve böylece (hâşâ) hükümranlık makamına geçerek Allah’ın verdiğini geri alsalar, vahiy meleğinin kime vahiy indireceğini kendileri belirleseler ya! : (Kur’an Yolu Tefsiri) {فَلْيَرْتَقُواْ فِى ٱلأَسْبَٰبُ } فليصعدوا في المعارج والطرق التي يتوصل بها إلى السماء حتى يدبروا أمر العالم وملكوت الله وينزلوا الوحي إلى من يختارون (مدارك التنزيل وحقائق التأويل) فيه أربعة تأويلات:أحدها: في السماء، قاله ابن عباس ...الثالث: في طرق السماء وأبوابها، قاله مجاهد (النكت والعيون) فَلْيَرْتَقُواْ فِى ٱلأَسْبَابِ} أي ان كان لهم شيء من ذلك فليصعدوا في المراقي التي توصلهم إلى السماء، وليدبروا شئون الكون؟ (صفوة التفاسير)  

[9] Haydi orada tedbir-i umur etsinler, istediklerine peygamberlik versinler !  

4 “Esbâb”; sebepler, yollar, vasıtalar, ipler anlamındadır.  

14 Yani “insanoğlunun, üstün donanımlı olmasından dolayı, bir gün bütün evren ve tabiat üzerinde hakimiyet kuracağını, yani ilahî güç benzeri bir otorite sağlayacağını mı zanneder?” Bu bağlamda karş. 96:6-8 ve ilgili not 4. -Esbâb’ın “akıllarına gelebilecek her türlü vasıta” şeklinde çevrilmesi konusunda bkz. 18:84, not 82.  

(2) Kâinatı kendi bildikleri gibi yönetsinler. Farz-ı muhal, böyle birşeyi yapacak olsalar bile, bunun için, Allah tarafından yaratılmış sebeplere, Onun koyduğu yasalara yapışmak ve onlardan yardım almak zorunda kalacaklardı. Oysa, Arş’ın sahibi olan Allah, sebeplerin de, yasaların da yaratıcısıdır; onlar var olmak için Allah’a muhtaçtırlar. Sebepler üzerinde söz geçiremeyen ve sebeplere muhtaç olan, kâinatın malikiyet ve egemenliğinde nasıl iddia sahibi olabilir? Bu ifadelerde, maddecileri ve tabiatçıları da muhatap alan bir istihza vardır: Eğer kâinatı var etmek ve yönetmek sebeplerin işi ise, haydi, siz o sebeplerin hepsini yardımınıza çağırın da kâinatta bir ortaklığınız olsun!  

4157 Weak and puny creatures though they are, they dare to raise their heads against the Omnipotent, as if they had dominion over Creation and not He! If they had any power, let them mount up to heaven and use all the means they have to that end, and see how they can frustrate Allah's Purpose!