Rahmân Sûresi 29. Ayet Meali

 Varlıklar dilleri ve halleriyle, ibadet, rızık, affedilme ve benzeri konularda Allah’tan yardım isterler. Allah diriltmek, öldürmek, değerli veya değersiz kılmak, zengin veya fakir yapmak, isteyene vermek ve benzeri işlerde, her an kâinatta tasarruf etmektedir.  

1- Her an, sürekli, bir oluş, sürekli yaratma işindedir.  

(*) Her zaman her şey lisani hâl ve fıtratıyla ihtiyaçlarını o yaratıcı kudretten istemektedir, yani her şey kendi güvenliği ve hayatiyeti için O’na tâbidir, ona muhtaçtır. Bu nedenle o da her zaman yaratma işindedir. Ayrıca bu cümle Yüce Allah’ın her an yaratmaya devam ettiğinin apaçık delilidir. Bu ayet deizmi çürütür. Deistlere göre; Tanrı evreni yaratmış, yasalarını koymuş, artık bir şeyle meşgul değildir. Ayette ise, Cenab-ı Hak, her an bir iştedir. Bunun nice örneklerine şahit oluyoruz. Zira dünya hayatında hergün binlerce insan/çocuk/ dünyaya geliyor, dünya üzerinde yaşayan canlı türlerinden her yıl yüzbinlerce yavru dünya geliyor ve yine bitki türlerinden her yıl milyarlarca yeni bitkiler yeşeriyor. Yani yüce Allah her an nicelerini yaratıyor, meydana getiriyor, nicelerini de yok ediyor veya hayatına son veriyor. Bunları bizzat görüyoruz, deistler dâhil hiç kimse bu olayları inkâr edemez. Bir düşünün! Eğer Yaratıcı kendi yaratıklarıyla ilgilenmiyorsa, neden yaratıyor ki? Şu koca evren ve içindekileri oyun ve eğlence olsun mu diye yaratmıştır? Oysa insanoğlu bile A den Z ye kadar en ufak bir şeyi amaçsız üretmiyor. Yani insanoğlu bir iğneyi dâhi amaçsız üretmiyorken, neden yüce Yaratıcı bütün bu varlık âlemini boş ve amaçsız yaratsın? Bunun mantıklı bir izahı var mı? Bu nedenle deistlerin söz konusu iddiaları mesnetsiz, batıl ve geçersizdir. Çünkü aklen ve mantıken O’nun kendi yarattığı varlık âlemiyle ilgilenmemesi asla söz konusu olamaz. İşte bu ayetten yüce Allah’ın yarattığı şu evrende her an isim ve sıfatlarının sayısız tecellilerinin var olduğunu anlıyoruz. Konuyla ilgili aşağıdaki tefsir metinlerine bakılabilir. يسأله من في السماوات والأرض قاطبة ما يحتاجون إليه في ذواتهم حدوثا وبقاء وفي سائر أحوالهم سؤالا مستمرا بلسان المقال أو بلسان الحال يسأله أي: على سبيل التجدد والاستمرار من في السماوات أي: كلهم والأرض أي: كلهم من ناطق أو صامت بلسان الحال أو القال [أو بهما] (- تفسير الألوسي - تفسير السعدي - تفسير أبي السعود- نظم الدرر في تناسب الآيات والسور تفسير فتح القدير)،  

[3] Biri ile iştigali, diğerine mâni olmaz,  

5 Bu ayet deizmi çürütür. Deistlere göre; Tanrı evreni yaratmış, yasalarını koymuş, artık bir şeyle meşgul değildir. Ayette ise, Cenab-ı Hak, her an bir iştedir. Yani O’nun yarattığı varlıklarla ilgilenmemesi asla söz konusu değildir. Bu ayetten Cenab-ı Hakk’ın evrende her an isim ve sıfatlarının sayısız tecellilerinin var olduğunu anlıyoruz.  

Bu cümle Yüce Allah’ın her şeyi yaratıp bitirdiğinin değil, Nahl 16:8’de belirtildiği gibi her an yaratmaya devam ettiğinin apaçık delilidir.  

1 Yani Allahu Teâlâ her an nicelerini yok eder, nicelerini var eder ve nicelerini zengin eder, bir takım ahvali giderir bir takım ahvali getirir, dualara icabet buyurur. Hz. Peygamber (s.a.v) bu ayette: “Günahlara mağfiret buyurmak, sıkıntıları açmak ve bir takımlarını yükseltip bir takımlarını alçaltmak da onun şanındandır,” buyurmuştur. Bu ayetteki (يَوْم) gün: a- mutlak vakit manasına olarak her saat, her an manasına tefsir edilmiştir. b- Hasan el-Basrî’den nakledildiği üzere; Allahu Teâlâ’ya göre zaman iki günden ibarettir. Birisi dünya, birisi ahirettir. Her birine göre de Allah’ın bir işi vardır. Dünyadaki işi “emir ve nehiy”, ahiretteki işi de “hesap ve cezadır.” (Elmalılı)  

12 Lafzen, “... herkes O’ndan istekte bulunur” [yahut “O’na yalvarır”], yani her şey kendi güvenliği ve hayatiyeti için O’na tâbidir.  

[4853] Lafzen: “Ondan ister”. Krş: “Ey insanlık ailesi! Allah’a muhtaç olan sizlersiniz; Allah’a gelince: O kendi kendine yeten sonsuz zenginlik sahibidir” (35:15). [4854] Şe’n, sıra dışı tavır ve eylemleri ifade eder. Bu bağlamdaki en doğru karşılığı; “Mahlukata dair büyük ve sıra dışı muhteşem müdâhale”dir. Eskimez tabirle, “O, her anda bir şandadır”. Bu cümle, Allah’ın müdahil olmadığı bir alan tasavvuruna dayalı her tür seküler yaklaşımı dışlar. Daha kendi bedeninin işleyişine müdahil olamayan, dolaşım, sinir, sindirim, boşaltım, lenf sistemi gibi bir dolu unsurun kendi müdâhalesi dışında işlediği insan, Allah’ın yarattığı varlıklara ve zamana müdâhalesine kafa tutuyorsa, burada ciddi bir kendini bilmezlik ve algı problemi var demektir.  

Kimilerini yaratırken, kimilerini öldürür, her an hay"tı tazeler; bir hali giderir, başka haller getirir.  

(8) Peygamberimiz bu âyetin tefsirinde, “Bir günahı bağışlamak, bir sıkıntıyı kaldırmak, bir topluluğu yüceltip daha başkalarını alçaltmak, Onun işlerindendir” buyurmuştur. (İbni Mâce, Mukaddime; 13.)  

5191 Every single creature depends on Allah for its needs: of all of them the Cherisher and Sustainer is Allah.Seek (its needs): does not necessarily mean 'seek them in words': what is meant is the dependence: the allusion is to the Source of supply. 5192 Sha'n: state, splendour; aim, work, business, momentous affair. Allah's is still the directing hand in all affairs. He does not sit apart, careless of mankind or of any of His creatures. But His working shows new Splendour every day, every hour, every moment.