Nûh Sûresi 17. Ayet Meali

1- Topraktan.  

(*) Bu ifade ikili bir anlama sahiptir. İlk olarak, her insan bedeninin hem toprağın içinde hem de toprağın üstünde bulunan aynı özden -organik ve inorganik- çıkarılıp geliştirilmesine işaret eder; ve bu anlamda insan tekinin yukarıda 14. ayette işaret edilen “peşpeşe aşamalardan geçerek” yaratılmasını kapsar. İkinci olarak, insan türünün tekâmülünü/evrimini, yeryüzünde yaşayan en ilkel organizmalardan başlayarak en yüksek gelişme safhalarına tedricî bir şekilde yükselmesini ve sonuçta insanın sahip olduğu beden, akıl ve ruhun eşsiz bileşimine ulaşmasını ifade eder. (M. Esed. Meali Nuh 17. Ayet Açıklaması) İnsanın hem biyolojik canlı olmadan önceki elementer kökenine hem de her insanın büyüme ve üreme sürecini ifade eden biyolojik kökenine atıf. Bu 17. âyet, 14. âyetin yanında, tekâmül kanununa atıf yapan İnsan sûresi-1 ve benzer yapıdaki Hac- 5 ile birlikte anlaşılmalıdır. (M. İslamoğlu. Nûh 17. Ayet Açıklaması) Yine İnsanın yerden bir bitki olarak çıktığını ifade eden bu ayet, tarih öncesi belki de milyonlarca yıl önce -insanın, insan olmadan çok önce nebati bir hayata sahip olduğunu ve bitkiler âlemiyle bir akrabalığının söz konusu olabileceğini düşünebiliriz. Unutmayalım ki insanın başlangıcı, yeryüzünde hayatın başlangıcı kadar eskidir. Hayat, ilkel organizmalardan başlayarak bitkiler ve hayvanları oluştura oluştura insanı ortaya çıkarmıştır. Allah’ın yaratması hep evrim (tekâmül) süreciyle olmuştur… (İ. Yakıt Nûh Suresi 17. Ayet Açıklaması) Yeryüzündeki maddî hayâtın ilk belirtisi bitkidir. Bitkilerden sonra hayvanlar ve en sonunda da insanlar yaratılmıştır. İnsanın menşe’ine çeşitli yerlerde işâret eden Kur’ân, bu yaratmanın bir tekâmül içinde olduğunu gösterir. Ancak insan herhangi bir hayvandan değil, kendi kökeninden tekâmül ettirilmiştir… (S. Ateş Meal Açıklaması) والمعنى: أنبتكم فنبتم نباتا (الكشاف)ً لأن معنى: «أنْبَتَكُمْ» جعلكم تنبتون نباتاً، قاله الخليل والزجاج (الجامع لاحكام القرآن)..قوله تعالى: ﴿والله أنبتكم من الأرض نباتا﴾ أي أنبتكم إنبات النبات وذلك أن الإنسان تنتهي خلقته إلى عناصر أرضية تركبت تركبا خاصا به يغتذي وينمو ويولد المثل، وهذه حقيقة النبات، فالكلام مسوق سوق الحقيقة من غير تشبيه واستعارة (الميزان في تفسير القرآن » في هذه الآية وجهان ...: والثاني: أنه تعالى أنبت الكل من الأرض لأنه تعالى إنما يخلقنا من النطف وهي متولدة من الأغذية المتولدة من النبات المتولد من الأرض. والتقدير أنبتكم فنبتم نباتاً، (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير)  

[3] Her şeyi topraktan bitiren Allah sizi de topraktan bitirdi.  

8 İnsanın yerden bir bitki olarak çıktığını ifade eden bu ayet, tarih öncesi belki de milyonlarca yıl önce -insanın, insan olmadan çok öncenebati bir hayata sahip olduğunu ve bitkiler âlemiyle bir akrabalığının söz konusu olabileceğini düşünebiliriz. Unutmayalım ki insanın başlangıcı, yeryüzünde hayatın başlangıcı kadar eskidir. Hayat, ilkel organizmalardan başlayarak bitkiler ve hayvanları oluştura oluştura insanı ortaya çıkarmıştır. Allah’ın yaratması hep evrim süreciyle olmuştur. Darwin’den asırlarca önce İslam düşünürleri evrim konusunu incelemişlerdir. Hatta cansız varlıkların evrimini bile söz konusu etmişlerdir. Bkz. benim Darwin’den Önce İslam Düşünürlerinde Evrimle İlgili Fikirler (Felsefe Arkivi, S. 24) adlı çalışmam. Evrimle yaratmayı ayırmak ve çatıştırmak Kilise’nin ortaya attığı görüştür. Maalesef bizim bazı Müslümanlar da Kur’anî hakikate, Kilise gözlüğüyle bakmaya çalışmaktadırlar. Bkz. Yakıt, İ, l’Attitude… Fr. Doktora tezimiz. Ayrıca bkz. Kur’an’ı Anlamak, s.56.  

Benzer mesajlar: Hûd 11:61; Necm 53:32.  

1 Nebat, yerde biten, yani neş’et edip yetişen her şeye denir. Daha sonra dalı olmayan, hayvanların yediği “ot” anlamında kullanılmıştır. Mastar olarak alınırsa “bitmek, ot bitmek, yetişmek” demek olur. Lâkin kelimenin asıl sîgasi mastar olduğu ve insan hayatı, bitkisel hayattan ibaret bulunmadığı için müfessirlerin çoğunluğu burada (نَبَاتًا)’in hâl değil, mastar olarak mef’ul-i mutlak olduğunu beyan etmişler ve “Allah sizi bitirdi siz de bir şekilde bittiniz” demek olduğunu belirtmişlerdir. Sonuç olarak bu ifade iki şekilde anlaşılabilir: a- Babanız Âdem’i topraktan yarattı ve sizleri de ondan üreme yoluyla çoğalttı. b- Hepinizi topraktan meydana gelen gıdalarla oluşan, spermden yarattı.  

10 Bu ifade ikili bir anlama sahiptir. İlk olarak, her insan bedeninin hem toprağın içinde hem de toprağın üstünde bulunan aynı özden -organik ve inorganik- çıkarılıp geliştirilmesine işaret eder; ve bu anlamda insan tekinin yukarıda 14. ayette işaret edilen “peşpeşe aşamalardan geçerek” yaratılmasını kapsar. İkinci olarak, insan türünün evrimini, yani yeryüzünde yaşayan en ilkel organizmalardan başlayarak en yüksek gelişme safhalarına tedricî bir şekilde yükselmesini ve sonuçta insanın sahip olduğu beden, akıl ve ruhun eşsiz bileşimine ulaşmasını ifade eder.  

[5332] İnsanın hem biyolojik canlı olmadan önceki elementer kökenine hem de her insanın büyüme ve üreme sürecini ifade eden biyolojik kökenine atıf. Bu âyet 14. âyetin yanında, tekâmül kanununa atıf yapan İnsan 1 ve benzer yapıdaki Hac 55 ile birlikte anlaşılmalıdır.  

(Atanız Adem'i topraktan yarattığı gibi, her birinizin menşeini teşkil eden döl hücrelerini de, topraktan yetişen bitkilerden -besin maddelerinden- var etti)  

numaralı âyet, insanın çeşitli aşamalardan geçirilerek yaratıldığını belirtiyor. 17 numaralı âyet ise bu aşamaların ilkine işâret etmektedir. Yeryüzündeki maddî hayâtın ilk belirtisi bitkidir. Bitkilerden sonra hayvanlar ve en sonunda da insanlar yaratılmıştır. İnsanın menşe'ine çeşitli yerlerde işâret eden Kur'ân, bu yaratmanın bir tekâmül içinde olduğunu gösterir. Ancak insan herhangibir hayvandan değil, kendi kökeninden tekâmül ettirilmiştir. Bu tekâmülün nasıl olduğunu ancak Allah bilir.  

5717 Cf. 3:37, where the growth of the child Mary the Mother of Jesus is described by the same word nabat, ordinarily denoting the growth of plants and trees. The simile is that of a seed sown, that germinates, grows, and dies, and goes back to the earth. In man, there is the further process of the Resurrection Cf. also 20:55.