Nisâ Sûresi 71. Ayet Meali

Bkz. 2/190 ve dipnotu, 22/39 ve dipnotu.Düşmanlara karşı ihtiyatlı davranmak, savaş siyasetinin bir gereğidir. Zamana ve şartlara göre farklı stratejilerle düşmanın karşısına nasıl çıkılması gerekiyorsa o şekilde çıkılmalı. Toplu halde çıkılması gerekiyorsa toplu halde, küçük gruplar hâlinde çıkılması gerekiyorsa da küçük gruplar hâlinde çıkılmalı ama mutlaka çıkılmalı. Hiç kimse, “Ben Müslüman’ım ama savaşla işim olmaz, dünya zaten geçicidir ben ahiretimi bilirim, haksızlıkları da alır bağrıma basarım, ibadetimle meşgul olur, kulluğumu yerine getiririm” diyemez. Eğer birileri, -hangi dinden ve düşünceden olursa olsun, isterse Müslüman kimliğiyle yaşayan bir toplum olsun, -dünyanın huzurunu bozuyor, barışı tehdit ediyor, güveni ortadan kaldırıyor, kardeşliği, birliği, dayanışmayı dinamitliyor ve insanların hayat haklarını ellerinden almaya çalışıyorsa, o kimselere karşı savaşmak farzdır.  

 Barış içinde yaşamak arzu edilir bir şey olmakla beraber, tarih boyunca devamlı gerçekleştiği görülmemiştir. Uzun tecrübelerden sonra sulh, dirlik ve düzenlik isteyenlerin ancak savaşa hazır olmakla bunu elde edebilecekleri anlaşılmış, «Hazır ol cenge eğer ister isen sulhu salâh» denilmiştir. İslâm meşrû müdafaa için, yeryüzünden zulmü, baskıyı kaldırmak, gerçek din ve vicdan hürriyetini sağlamak için savaşa izin vermiş, müslümanları cihada çağırmıştır. Müslümanların vazifesi her zaman cenge hazır olmak, fakat meşrû sebep bulunmadıkça onu yapmamak, hazırlığı sulhun teminatı kılmaktır.  

(*) Saldırganlara karşı tedbirli ve ihtiyatlı davranmak, savunma savaşı için siyasetinin bir gereğidir. Zamana ve şartlara göre farklı stratejilerle saldırgan düşmanın karşısına nasıl çıkılması gerekiyorsa o şekilde çıkılmalı. Toplu halde çıkılması gerekiyorsa toplu halde, küçük gruplar hâlinde çıkılması gerekiyorsa da küçük gruplar hâlinde çıkılmalı, ama mutlaka karşı taraf saldırınca karşılık verilmeli. Hiç kimse, düşman saldırsa bile, haksızlık ve zulümleri alır bağrıma basarım, ibadetimle meşgul olur, kulluğumu yerine getiririm” diyemez. Eğer birileri, -hangi dinden ve düşünceden olursa olsun, isterse Müslüman kimliğiyle yaşayan bir toplum olsun, saldırganlık yapıyor, dünyanın huzurunu bozuyor, evrensel barışı tehdit ediyor, güveni ortadan kaldırıyor, insanlar arasında kardeşliği, birliği, dayanışmayı dinamitliyor ve insanların hayat haklarını veya vatanlarını ellerinden almaya çalışıyorsa, o saldırgan topluma karşı koymak ve onların her türlü saldırılarını önlemek farzdır. Bkz. 2/190 ve dipnotu… İşte İslâm meşru müdafaa için, yeryüzünden zulüm, haksızlık, sömürü ve her türlü baskıyı kaldırmak, gerçek din, vicdan ve düşünce hürriyetini sağlamak ve evrensel değerlere yapılan saldırıları önlemek için saldırganlara karşılık vermeyi farz kılmıştır.  

[3] Kalkan, zırh gibi. Yahut düşman için hazırlanın, İhtiyatta bulunun, düşmandan hazer edin.  

Yüce Allah müminlere emretmekte ve gerektiğinde küçük gruplar halinde, gerektiğinde topluca hareket ederek düşmana karşı konulmasını, hem kendilerini korumaları gerektiğini hem de karşı tarafı geri çekilmek zorunda bırakmak için güçlü, hazırlıklı, donanımlı ve teçhizat bakımından gereken her türlü önlemi almış olmayı bir zorunluluk olarak ortaya koymakta, bu anlamda fedakârlık yapılması için gerektiği şartlarda ve boyutlarda evrensel anlamda bütün müminlere seslenmektedir.  

1 Âyetin bu bölümünden; İslâm Devletinin, kendi güvenliğini sağlayabilmesi için bir ordusunun olması, bu ordunun da düşmanlarına korku verebilmesi için her türlü teçhizata sahip bulunması ve eğitiminin sürekli olması yani her an savaşa hazır durumda bulunması gerektiği anlaşılmaktadır. 2 Sübat: Sübe’nin çoğulu olup; ondan fazla kişiden meydana gelen süvari topluluğu, takımı, mangası demektir. Âyetin bu bölümünden; Müslümanların gerektiğinde düşmanlarıyla seriyyeler halinde gerilla savaşı yapabilecekleri de anlaşılabilir.3 Bu ifâdeyle de; bir seferberlik durumunda tüm Müslümanların İslâm ordusuna katılmalarının gerektiği emredilmektedir.  

87 Lafzen, “ve o zaman küçük birlikler halinde yahut hep beraber ilerleyin”. Son tanımlama, günümüzde “topyekun savaş” olarak adlandırılan olguyu ifade etmektedir. Hizr terimi, yalnızca kişinin kendisini muhtemel bir tehlikeye karşı korumak için sarf ettiği çabayı değil, ama aynı zamanda (bu bağlamda) askerî organizasyon, teçhizat vb. ile ilgili gerekli bütün hazırlıkların yapılmasını da kapsar. Bu anlamdaki savaş, bu surenin 59. ayetinde öngörülen ideolojik devlet yönetiminin ilkelerinden doğmaktadır. Müslümanların toplumsal hayatlarını Kur’an’da ortaya konulan ideolojik öncüllere dayalı bir devlet çerçevesi içinde organize etmeleri istendiğinden, onların İslam’ın sosyal sistemine ve dünya görüşüne muhalif olan ve -beklendiği gibi- onun yıkılması için şartlanmış bulunan grupların veya milletlerin düşmanlığına karşı hazırlıklı olmaları gerekir. Sonuç olarak, Allah yolunda savunma savaşı kavramı (cihâd) İslam’ın sosyo-politik modelinde hakim bir rol oynar ve Kur’an’ın pekçok yerinde zikredilir.  

Uhud savaşında Müslümanların yarı mağlubiyetleri, Medine etrafındaki kabileleri aleyhte cesaretlendirmişti. Müslümanlar, Medinenin her tarafından tehlike çemberi içine alınmışlardı. İslâmı öğretmek üzere dışarıdan dâvet edilen müslümanlar da suikasda mâruz kalıyorlardı. Bu âyet, müminlerin yeterli tedbir almalarını emrediyor.  

[2] Bu âyet-i kerîme düşmana karşı dâimâ müteyakkız bulunmak ve tedârikli olmak husûsunda emirdir, emir vücub ifâde iylediğinden uyanık bulunmak vâcibdir.  

588 No fight should be undertaken without due preparations and precautions. When these are taken, we must go boldly forward. "Go forth" is therefore repeated for emphasis. But we must go forth in a collective spirit-either in small parries or all together, as our Leader determines. We must not tarry like the doubter in the next two verses.