Nâziât Sûresi 30. Ayet Meali

Arapça "dahhaha" kelimesinin yalın hali olan "dahya" kelimesi "yumurta" anlamına gelir. Dünyanın yumurta gibi yuvarlak olamıyacağına inanan eski Kuran yorumcuları, "onu yumurta biçimine soktu" ifadesini bir mecaz olarak kabul etmişler ve yumurta kelimesiyle yumurtanın konduğu kuluçkanın kastedilmiş olduğunu ileri sürmüşlerdir. Böylece çok açık olan ayetin anlamını bozarak "Ve yeri de kuluçka gibi düzenledi," diye tefsir etmişlerdir. Bak 4:82.  

1- Devekuşu yumurtası biçimine soktu.  

(*) Burada Dünya Gezegeninin kabuğunun, şeklinin, ilk kıtaların ve Pangea kıtasının var edilmesine vurgu yapılmaktadır. Yani Yerkürenin ‘hadean’ ismi verilen ilk haline/ilk oluşmaya başladığı jeolojik zamana vurgu yapılmış olabilir. Uluslararası Stratigrafi Komisyonu bu zamanın 4,6 milyar yıl öncesinden başlayıp 4 milyar yıl öncesine kadar devam ettiğini kabul etmiştir. Ama yerkürenin henüz güneş sisteminde bir gezegen hâlini almadan önceki ilk iki yaratılış aşaması, sema ile paralel şekilde olmuştur. (Buna Fussilet-11. ayet vurgu yapmaktadır.) Yine son iki evredeki yaratılışı (yayılıp geoit şekline sokulması, kıtaların ve dağların oluşması ve en son gıdaların takdir edilip yaşam için elverişli hâle gelmesi) de semanın yaratılışından sonradır. (الله اعلم) ‘’Ama en doğrusunu yüce Allah bilir’’ Ayrıca bu konuyla ilgili Mehmet.Türk Meali 30. Ayet Açıklması da şöyledir: ‘’(دَحَى) fiili; yaymak, hamur bezesini yuvarlamak demektir. Bu âyetten, yeryüzünün göklerden daha sonra yaratıldığı ve bu yaratılışın küre şeklinde değil de hamur bezesi gibi, kutupları basık, dağı, vadileri bulunan yuvarlak bir şekilde olduğu anlaşılmaktadır.’’ İşte bununla ilgili lügatlerda da şöyle geçiyor: دحَى الخبّازُ العجينةَ (وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا) (تعريف و معنى دحى في معجم المعاني) ‘’ ‘’dehhâl hubbazu el- âcine’’ Fırıncı hamuru yuvarlayarak beze haline getirdi ‘’ Yani bu ayet indiği zaman geçerli Batlamyus coğrafyasına göre yeryüzü tepsi gibi düz kabul ediliyordu, oysa bu ayet, dünyanın hamur bezesi gibi yuvarlak (geoit şeklinede) olduğuna işaret etmektedir.  

7 “Dehâhâ” Arapçada D-H-V kökünden gelir. Etimolojik olarak, dolamak, yaymak ve sarmak gibi anlamları vardır. Bu kök aynı zamanda devekuşu yumurtasını gömdüğü yerin de adıdır. Yumurtanın gömüldüğü yer küresel bir şekildedir. Dolayısıyla buradan dünyanın da yuvarlaklaştırıldığına bir işaret vardır diyebiliriz.  

1 (دَحَى) fiili; yaymak, hamur bezesini yuvarlamak demektir. Bu âyetten, yeryüzünün göklerden daha sonra yaratıldığı ve bu yaratılışın küre şeklinde değil de hamur bezesi gibi, kutupları basık, dağı, vadileri bulunan yuvarlak bir şekilde olduğu anlaşılmaktadır.  

[5559] Dahv, “dolamak, döşemek, sarmak”. Edhiye, devekuşunun yumurtasını kumda gömdüğü yuva. Yumurta o yuvaya kendi şeklini verdiği için tabiatıyla o yuva da yumurta gibi küreseldir. Midha (ç. medâhi) ceviz gibi yuvarlak taşlarla oynanan bir tür iptidaî golf oyunu (Lisân). Buradaki dehâ ile Şems 6’daki tahâ arasında hem mahreç yakınlığı hem mâna benzerliği vardır. Her ikisi de yeryüzünün yuvarlaklığına delâlet ederler (Bkz: 91:6’nın not 6). Hiç kuşku yok ki bu o günün insanı için mucizevî bir ihbardır.  

(Kâfirler, Rablerinin bu nimetlerini hiçe sayarlar emir ve yasaklarına karşı gelirler, diledikleri gibi zevk ve sefa içinde yaşamak isterler)  

ÏÍÇ (Dehâ) kelimesinde yuvarlaklık mânâsı bulunduğundan Dehâ'yı "yuvarlattı" diye terceme ettik.  

[*] Ayete göre, bitkilerin ve hayvanların yaratılması, göklerin ve yerin yaratılmasından, gecenin ve gündüzün oluşumundan sonradır. Yedi âyette, göklerin ve yerin altı günde yaratıldığı bildirilmiştir. Şu âyetlerde ise yerin iki günde yaratıldığı, gıda ölçülerinin toprağa yerleştirmesinin iki gün daha devam ettiği, kalan iki günde de göklerin yaratıldığı bildirilmiştir. "De ki; yeri iki günde yaratana benzer nitelikte varlıklar oluşturarak onu tanımazlık eden siz misiniz? O, tüm varlıkların Rabbi ve sahibidir. Üstten içe sabit dağlar yerleştirip yeri bereketlendiren ve arayanlara eşit uzaklıktaki gıdaların ölçüsünü dört günde oluşturan odur. Bir de duman halindeki göğe yönelmiş; ona ve yere; "İsteyerek veya istemeyerek gelin" demişti; ikisi de; "İsteyerek geldik" demişlerdi." Bir de onları, iki günde yedi gök halinde tamamlamış ve her gökte ona ait emri vahyetmişti. En yakın (birinci) göğü de kandillerle (yıldızlarla) süsledik ve koruduk. İşte bu, işini başaran ve bilgili olan Allah'ın onlara güç vermesidir. (Fussilet 41/9–12)  

5937 Moreover: or, more literally, after that. See n. 4475 to 41:11.